EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Strengthening EU disaster prevention, preparedness and response
Ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της απόκρισης σε περίπτωση καταστροφών στην ΕΕ
Ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της απόκρισης σε περίπτωση καταστροφών στην ΕΕ
Απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης
Στόχοι
Κύριος στόχος του μηχανισμού είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών κάθε μορφής εντός και εκτός της ΕΕ. Παρόλο που έμφαση δίνεται στην προστασία του πληθυσμού, ο μηχανισμός καλύπτει επίσης το περιβάλλον και τις περιουσίες, καθώς και τη φυσική κληρονομιά.
Οι ειδικοί στόχοι του μηχανισμού είναι οι εξής:
Πρόληψη και διαχείριση κινδύνων
Η πρόληψη καταστροφών αποτελεί σημαντικό σημείο στο οποίο εστιάζεται ο μηχανισμός, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό της αξιολόγησης και της διαχείρισης του κινδύνου. Η απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση (ΕE) 2019/420, υποχρεώνει τα κράτη μέλη:
Όπως ορίζεται στον τροποποιητικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/836, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα προσδιορίσει και θα αναπτύξει στόχους όσον αφορά την ανθεκτικότητα στις καταστροφές. Οι εν λόγω μη δεσμευτικοί στόχοι θα παρουσιαστούν σε συστάσεις της Επιτροπής και θα βασίζονται σε σενάρια που χρησιμοποιούν τρέχουσες καταστάσεις και πιθανά σενάρια λαμβάνοντας υπόψη δεδομένα παλαιότερων συμβάντων, καθώς και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους κινδύνους καταστροφών.
Ενωσιακό δίκτυο γνώσεων για την πολιτική προστασία
Για τη βελτίωση της κατάρτισης και της ανταλλαγής γνώσεων, η τροποποιητική απόφαση (ΕΕ) 2019/420 απαιτεί από την Επιτροπή να συγκροτήσει ένα δίκτυο σχετικών ερευνητών, φορέων και ιδρυμάτων πολιτικής προστασίας και διαχείρισης καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων αριστείας και των πανεπιστημίων. Αυτά θα συγκροτήσουν, μαζί με την Επιτροπή, ένα ενωσιακό δίκτυο γνώσεων για την πολιτική προστασία.
Στις 10 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ίδρυσε επίσημα το δίκτυο γνώσεων (εκτελεστική απόφαση 2021/1956). Η εκτελεστική απόφαση καθορίζει τη δομή διακυβέρνησης του δικτύου γνώσεων, καθώς και τον τρόπο λειτουργίας του. Η δομή διακυβέρνησης του δικτύου γνώσεων αποτελείται από ένα διοικητικό συμβούλιο και δύο πυλώνες ομάδων εργασίας (ανάπτυξη ικανοτήτων και επιστήμη). Η γραμματειακή υποστήριξη παρέχεται από την Επιτροπή.
Η Επιτροπή οφείλει επίσης:
Κέντρο συντονισμού αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών(ΚΣΑΕΑ)
Για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης καταστροφών σε επίπεδο ΕΕ το ΚΣΑΕΑ λειτουργεί σε καθημερινή βάση όλο το εικοσιτετράωρο, υπό τη διαχείριση της Επιτροπής στις Βρυξέλλες. Τo ΚΣΑΕΑ είναι κέντρο συντονισμού και το επιχειρησιακό σκέλος του μηχανισμού.
Επιπλέον εργαλεία περιλαμβάνουν:
Ο τροποποιητικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/836 παρέχει στο ΚΣΑΕΑ επιχειρησιακές, αναλυτικές, εποπτικές δυνατότητες, καθώς και δυνατότητες διαχείρισης πληροφοριών και επικοινωνίας.
rescEU
Η τροποποιητική απόφαση (ΕΕ) 2019/420 θεσπίζει επίσης το rescEU, μια πρόσθετη δεξαμενή πόρων παροχής βοήθειας σε καταστάσεις όπου οι συνολικοί υφιστάμενοι πόροι σε εθνικό επίπεδο και οι πόροι που είχαν διατεθεί προηγουμένως από τα κράτη μέλη στην ευρωπαϊκή δεξαμενή πολιτικής προστασίας δεν φτάνουν ώστε να εξασφαλίσουν αποτελεσματική ανταπόκριση.
Η αρχική σύνθεση του rescEU όσον αφορά τους πόρους και τις απαιτήσεις ποιότητας καθορίστηκε από την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/570. Το rescEU αρχικά αποτελείτο από πόρους για:
Το πεδίο εφαρμογής του διευρύνθηκε ώστε να καλύπτει τους πόρους δημιουργίας αποθεμάτων, απολύμανσης στον τομέα των ΧΒΡΠ συμβάντων και τους πόρους μεταφοράς και εφοδιασμού (βλέπε κατωτέρω).
Ο τροποποιητικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/836 εισήγαγε τη δυνατότητα της Επιτροπής να παραχωρεί απευθείας πόρους του rescEU στους τομείς των μεταφορών και διοικητικής μέριμνας και άλλους πόρους (μόνο σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης). Οι πόροι του rescEU χρηματοδοτούνται πλήρως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Με εκτελεστικές πράξεις η Επιτροπή καθορίζει τους πόρους του rescEU, λαμβάνοντας υπόψη:
Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/570 τροποποιήθηκε οκτώ φορές από την Επιτροπή.
Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/1310 θεσπίζει περαιτέρω κανόνες εφαρμογής για το rescEU. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη καθορίζει όλους τους απαραίτητους κανόνες για επιχειρησιακές δράσεις rescEU, όπως τα κριτήρια για τις αποφάσεις ανάπτυξης και τα αντικρουόμενα αιτήματα, κανόνες για την απεμπλοκή και κανόνες για τη χρήση σε εθνικό επίπεδο.
Προϋπολογισμός
Συμμετοχή
Η συμμετοχή στον μηχανισμό και τα διάφορα εργαλεία που αναφέρονται ανωτέρω είναι ανοικτή σε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, σε υπό ένταξη χώρες, σε υποψήφιες, καθώς και δυνάμει υποψήφιες χώρες. Εκτός από τα κράτη μέλη, στον μηχανισμό συμμετέχει η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία, η Νορβηγία, η Σερβία και η Τουρκία.
Λοιπά
Στις 5 Μαΐου 2022, η Επιτροπή ενέκρινε την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/706, η οποία καθορίζει τα κριτήρια και τις διαδικασίες για την απονομή μεταλλίων προκειμένου να αναγνωριστεί η μακροχρόνια αφοσίωση και οι εξαιρετικές συνεισφορές στον μηχανισμό. Η εκτελεστική πράξη προβλέπει δύο είδη μεταλλίων, ένα για μακροχρόνια αφοσίωση και ένα για εξαιρετική συνεισφορά, ενώ το πεδίο εφαρμογής του μεταλλίου καλύπτει τις δραστηριότητες ολόκληρου του κύκλου διαχείρισης καταστροφών. Τα μετάλλια θα απονεμηθούν στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας ή σε άλλες επίσημες τελετές που διοργανώνονται σε ad hoc βάση.
Η απόφαση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στα εξής:
Απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 924-947).
Οι διαδοχικές τροποποιήσεις της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη απόδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/706 της Επιτροπής, της 5ης Μαΐου 2022, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά τα κριτήρια και τις διαδικασίες για την αναγνώριση μακροχρόνιας αφοσίωσης και εξαιρετικών συνεισφορών υπέρ του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 132 της 29.4.2022, σ. 102-106).
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2021/1956 της Επιτροπής, της 10ης Νοεμβρίου 2021, σχετικά με τη δημιουργία και την οργάνωση του Δικτύου Γνώσεων για την Πολιτική Προστασία της Ένωσης (ΕΕ L 399 της 11.11.2021, σ. 1-7).
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/1310 της Επιτροπής, της 31ης Ιουλίου 2019, για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Δεξαμενής Πολιτικής Προστασίας και των rescEU (ΕΕ L 204 της 2.8.2019, σ. 94-99).
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/570 της Επιτροπής, της 8ης Απριλίου 2019, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής της απόφασης 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ικανότητες rescEU και για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2014/762/ΕΕ της Επιτροπής (ΕΕ L 99 της 10.4.2019, σ. 41-45).
Βλέπε την ενοποιημένη απόδοση.
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/142 της Επιτροπής, της 15ης Ιανουαρίου 2018, για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2014/762/ΕΕ για τον καθορισμό κανόνων σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 25 της 30.1.2018, σ. 40-48).
Εκτελεστική απόφαση 2014/762/ΕΕ της Επιτροπής, της 16ης Οκτωβρίου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης και για την κατάργηση των αποφάσεων 2004/277/ΕΚ, Ευρατόμ και 2007/606/ΕΚ, Ευρατόμ της Επιτροπής (ΕΕ L 320 της 6.11.2014, σ. 1-45).
Βλέπε την ενοποιημένη απόδοση.
Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — Ενδιάμεση αξιολόγηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (2014-2016) που συνοδεύει το έγγραφο — Έκθεση από την Επιτροπή προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την ενδιάμεση αξιολόγηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης για την περίοδο 2014-2016 [SWD(2017) 287 final της 30.8.2017].
τελευταία ενημέρωση 19.05.2022