This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 32016H0818(22)
Council Recommendation of 12 July 2016 on the 2016 National Reform Programme of Slovenia and delivering a Council opinion on the 2016 Stability Programme of Slovenia
Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2016, σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2016
Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2016, σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2016
ΕΕ C 299 της 18.8.2016, p. 90–95
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
18.8.2016 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
C 299/90 |
ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 12ης Ιουλίου 2016
σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2016
(2016/C 299/22)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1) |
Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβενία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η Σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016 (3). Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Σλοβενία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της Σύστασης. |
(2) |
Η έκθεση για τη Σλοβενία για το 2016 δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Σλοβενίας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και όσον αφορά την επίτευξη των εθνικών της στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η έκθεση περιελάμβανε επίσης τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Στις 8 Μαρτίου 2016, η Επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης. Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Σλοβενία εμφανίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι αδυναμίες του τραπεζικού τομέα, το εταιρικό χρέος, η έλλειψη επενδύσεων και οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι βιωσιμότητας αποτελούν αδυναμίες που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν. Η εμπιστοσύνη στον τραπεζικό τομέα της Σλοβενίας έχει αποκατασταθεί. Ωστόσο, η αύξηση των πιστώσεων εξακολουθεί να είναι αρνητική και το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει σχετικά υψηλό. Είναι σημαντικό η Σλοβενία να αντιμετωπίσει τους κινδύνους για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, που απορρέουν από την αύξηση των πιέσεων στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και συνταξιοδότησης, και να μειώσει το αυξημένο δημόσιο χρέος. Απαιτείται περαιτέρω μείωση των εμποδίων για επενδύσεις, ιδίως στον τομέα της δημόσιας διοίκησης. Χρειάζεται ενίσχυση της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων στη χάραξη πολιτικής και στην υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά τις συντάξεις, την υγεία, τη μακροχρόνια φροντίδα και τις πολιτικές για την αγορά εργασίας. |
(3) |
Στις 15 Απριλίου 2016, η Σλοβενία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το Πρόγραμμα Σταθερότητας για το 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. |
(4) |
Κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020 συνυπολογίστηκαν οι σχετικές ειδικές για τη χώρα συστάσεις. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση. |
(5) |
Το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2016 δείχνει ότι ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της έκτακτης εισροής προσφύγων είναι σημαντικός και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τη φύση αυτών των πρόσθετων δημοσιονομικών δαπανών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι πρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες ανήλθαν σε 0,06 % του ΑΕΠ το 2015 και σήμερα εκτιμώνται σε 0,07 % του ΑΕΠ το 2016. Οι διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 καλύπτουν αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, διότι η εισροή προσφύγων συνιστά έκτακτη περίσταση, ο αντίκτυπός της στα δημόσια οικονομικά της Σλοβενίας είναι σημαντικός και δεν θα διακυβευόταν η βιωσιμότητα με το να επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Δεδομένου ότι η εν λόγω διάταξη δεν εφαρμόζεται το 2015 καθώς η Σλοβενία τελούσε υπό τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, η τελική αξιολόγηση όσον αφορά το 2016, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2017 με βάση τα δεδομένα που παρέχονται από τις σλοβενικές αρχές. |
(6) |
Μετά την κατάργηση της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, η Σλοβενία υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος. Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει σταδιακή βελτίωση του ονομαστικού ισοζυγίου από 2,2 % το 2016 σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2019. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό σε διαρθρωτικούς όρους, ο οποίος δεν είναι σύμφωνος με τις απαιτήσεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης— αναμένεται να επιτευχθεί το 2020, πέραν του χρονικού ορίζοντα του προγράμματος. Εντούτοις, ο εκ νέου υπολογισμός του διαρθρωτικού ισοζυγίου (5) εμφανίζει διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξεως του 1,2 % του ΑΕΠ το 2019. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε 80,2 % του ΑΕΠ το 2016 και να συνεχίσει να μειώνεται σε 73,8 % του ΑΕΠ το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι εύλογο. Ωστόσο, δεν έχουν προσδιοριστεί επαρκώς τα μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2017 και μετά. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, το κενό παραγωγής της Σλοβενίας το 2017 εκτιμάται σε 1,8 % του ΑΕΠ, ενώ η δυνητική ανάπτυξη προβλέπεται ότι θα ανέλθει σε 1,1 % και η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ σε 2,3 % του ΑΕΠ. Σε αυτή τη βάση, εκτιμάται ότι η Σλοβενία θα είναι σε περίοδο ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας το 2017 και χρειάζεται διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 1 % του ΑΕΠ. Ωστόσο, υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τον υπολογισμό της δυνητικής ανάπτυξης και του κενού παραγωγής στη συγκεκριμένη περίπτωση της Σλοβενίας, λόγω της ειδικής κατάστασης της αγοράς εργασίας, της ιδιαίτερα μεγάλης συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας το διάστημα 2008-2013 και της εφαρμογής των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Από εναλλακτικές εκτιμήσεις του κενού παραγωγής για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, γεγονός που αντικατοπτρίζει την τρέχουσα αναθεώρηση της μεθόδου εκτίμησης, προκύπτει ένα ομαλότερο προφίλ κενών παραγωγής για τη Σλοβενία, που σημαίνει ότι θα ήταν πρόωρο το συμπέρασμα ότι η σλοβενική οικονομία θα βρίσκεται σε ευνοϊκή οικονομική συγκυρία το 2017. Ως εκ τούτου, η χρεία διαρθρωτικής προσπάθειας το 2017 σύμφωνα με τις κανονικές συνθήκες φαίνεται πιο κατάλληλη στην παρούσα συγκυρία. Φαίνεται ότι υπάρχει κίνδυνος να σημειωθεί κάποια απόκλιση από τη συνιστώμενη προσαρμογή προς τον μεσοπρόθεσμο στόχο το 2016 ενώ, με αμετάβλητες πολιτικές, αναμένεται κίνδυνος σημαντικής απόκλισης το 2017. Το συμπέρασμα για το 2016 δεν θα μεταβαλλόταν σε περίπτωση που η δημοσιονομική επίπτωση της έκτακτης εισροής προσφύγων εξαιρούνταν από την αξιολόγηση. Η Σλοβενία αναμένεται να συμμορφωθεί με τον μεταβατικό κανόνα για το χρέος το 2016 και, σε γενικές γραμμές, να συμμορφωθεί με αυτόν το 2017. Με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος Σταθερότητας και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Σλοβενίας με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, θα χρειασθούν περαιτέρω μέτρα για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης το 2016 και το 2017. |
(7) |
Τον Ιούλιο του 2015, το Κοινοβούλιο εξέδωσε τον νόμο για τον δημοσιονομικό κανόνα. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη οριστεί ανεξάρτητο δημοσιονομικό συμβούλιο για την παρακολούθηση της εφαρμογής των κανόνων. Επιπλέον, εκκρεμούν οι αναθεωρήσεις του νόμου για τα δημόσια οικονομικά που απαιτούνται προκειμένου να αρχίσει να ισχύει πλήρως ο νόμος για τον δημοσιονομικό κανόνα και για να τεθεί η πολυετής προσέγγιση στην κατάρτιση προϋπολογισμών σε νομική βάση. |
(8) |
Το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους, αρκετά πάνω από το 60 % του ΑΕΠ, καθιστά τη Σλοβενία ευάλωτη στην ονομαστική ανάπτυξη και σε απότομες διακυμάνσεις των επιτοκίων. Παράλληλα, η γήρανση του πληθυσμού της Σλοβενίας προχωρεί με ρυθμούς ταχύτερους από εκείνους των περισσοτέρων κρατών μελών. Η Σλοβενία αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, δεδομένου ότι έχει τον μεγαλύτερο δείκτη μακροπρόθεσμου κενού βιωσιμότητας από όλα τα κράτη μέλη, που απορρέει από την προβλεπόμενη αύξηση των δημόσιων δαπανών σχετικά με τις συντάξεις, την υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια φροντίδα. Οι προβλεπόμενες δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις είναι οι υψηλότερες μεταξύ όλων των κρατών μελών και εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 11,8 % το 2013 σε 15,3 % του ΑΕΠ το 2060. Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί το διάστημα 2013-2060 και να ασκήσει σημαντική πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα. Οι προβλεπόμενες έμμεσες υποχρεώσεις που σχετίζονται με το κόστος της γήρανσης του πληθυσμού αντικατοπτρίζουν τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις από πλευράς γήρανσης του πληθυσμού. Επιπλέον, μπορεί μελλοντικά να αναμένονται προβλήματα επάρκειας των εργαζομένων που δεν έχουν πλήρη επαγγελματική σταδιοδρομία και αύξηση του αριθμού των ατόμων με ελλιπείς σταδιοδρομίες ή σταδιοδρομίες μικρής διάρκειας, λόγω επίσης του γεγονότος ότι άργησαν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, εργάζονται σε εποχικές θέσεις εργασίας και με χαμηλή πυκνότητα εισφορών. Τον Απρίλιο 2016 δημοσιεύτηκε η Λευκή Βίβλος για τις συντάξεις και θα χρησιμεύσει ως βάση ευρείας δημόσιας διαβούλευσης. Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης θα ενσωματωθούν σε μια νέα μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία αναμένεται να θεσπιστεί εντός της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου, αρχής γενομένης με τη συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους όσον αφορά τα βασικά στοιχεία της μεταρρύθμισης, όπως, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, το επίπεδο των συντάξεων, η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων και η βελτιστοποίηση του δεύτερου πυλώνα. |
(9) |
Οι δημόσιες δαπάνες για τη μακροπρόθεσμη φροντίδα προβλέπεται να υπερδιπλασιαστούν μέχρι το 2060 λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Αυτό αποτελεί σημαντική πρόκληση δημοσιονομικής βιωσιμότητας για τη Σλοβενία. Το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 80 ετών και άνω προβλέπεται να τριπλασιαστεί, από 4,6 % το 2013 σε 12,4 % το 2060. Μεταξύ 2003 και 2013, οι συνολικές δαπάνες για τη μακροχρόνια φροντίδα αυξήθηκαν κατά 85 %, ενώ οι ιδιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι οι δημόσιες δαπάνες. Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα μακροχρόνιας φροντίδας στη Σλοβενία. Η Σλοβενία επικεντρώνει τις δαπάνες της σε τυπικές παροχές σε είδος, η πλειονότητα των οποίων δαπανάται σε υπηρεσίες ιδρυματικής περίθαλψης αντί για κατ' οίκον φροντίδα, παρόλο που αμφότερα τα ποσοστά είναι κάτω του μέσου όρου της ΕΕ. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, με ενίσχυση των μέτρων βελτίωσης της πρωτοβάθμιας περίθαλψης ως ρυθμιστή, τη στροφή από την περίθαλψη κατόπιν εισαγωγής στο νοσοκομείο προς την περίθαλψη στα εξωτερικά ιατρεία, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της διαχείρισης των νοσοκομείων, τη βελτίωση των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων και πληρωμών για τις υπηρεσίες υγείας, την ανάπτυξη καλύτερης πληροφόρησης σχετικά με το κόστος για την προσαρμογή των ομοειδών ομάδων ασθενών, και την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ποιοτικού πλαισίου παρακολούθησης. Το ποσοστό των από κοινού προμηθειών είναι χαμηλό και υπάρχει έντονη έμφαση στο κριτήριο της «χαμηλότερης τιμής». Η διεξοδική επανεξέταση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης έχει ολοκληρωθεί και το ψήφισμα για το εθνικό σχέδιο υγειονομικής περίθαλψης για την περίοδο 2016-2025 εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στα τέλη του 2015 και από το Κοινοβούλιο τον Μάρτιο του 2016. Το ψήφισμα αποτελεί στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Ορισμένα από τα μέτρα που προβλέπονται σε αυτό εφαρμόζονται επί του παρόντος, ενώ προτάσεις για άλλα βασικά δεσμευτικά εκτελεστικά μέτρα βρίσκονται στο στάδιο της κατάρτισης και δεν έχουν ακόμη υποβληθεί. Παραμένει επίσης ασαφές κατά πόσον η μεταρρύθμιση θα αφορά καίρια ζητήματα όπως εγγενή συστήματα αυτόματων σταθεροποιητών, τα οποία θα άμβλυναν τις διακυμάνσεις των εσόδων στη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, ή την πρόσβαση και την ποιότητα της παροχής υπηρεσιών. Η θέσπιση του νόμου περί μακροχρόνιας φροντίδας και του νόμου περί υγειονομικής περίθαλψης και ασφάλισης υγείας έχει επανειλημμένα καθυστερήσει και ο χάρτης πορείας για την ψήφισή τους φαίνεται να είναι αισιόδοξος για το δεύτερο εξάμηνο του 2016. |
(10) |
Οι επιδόσεις της αγοράς εργασίας βελτιώνονται σταδιακά και οι κοινωνικές συνθήκες έχουν σταθεροποιηθεί. Η δημιουργία θέσεων εργασίας έχει αυξηθεί σημαντικά και η ανεργία σημειώνει μείωση. Ωστόσο, τα ποσοστά συμμετοχής των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και χαμηλής ειδίκευσης εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Η μακροχρόνια ανεργία εξακολουθεί να πλήττει πάνω από το ήμισυ του συνόλου των ανέργων ενώ σημαντικό ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων είναι χαμηλών προσόντων ή άνω των 50 ετών. Οι κατευθυντήριες γραμμές για Ενεργά Μέτρα Πολιτικής για την Αγορά Εργασίας το διάστημα 2016-2020 αποτελούν συνέχεια της προσέγγισης που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα, ενώ οι δαπάνες για αυτόν τον τομέα πολιτικής παραμένουν χαμηλές. Τον Νοέμβριο του 2015, εγκρίθηκαν προσωρινές απαλλαγές από τις εργοδοτικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για νεοπροσλαμβανόμενους εργαζομένους ηλικίας άνω των 55 ετών. Το 2016 αναμένεται να προταθούν περαιτέρω μέτρα για την παράταση του επαγγελματικού βίου, μεταξύ των οποίων η προσαρμογή του εργασιακού περιβάλλοντος, που ισχύουν και για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η αύξηση των μισθών παρέμεινε ανάλογη προς την αύξηση της παραγωγικότητας και εξακολούθησε να στηρίζει την εξωτερική ανταγωνιστικότητα. Κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου 2015, το Κοινοβούλιο ψήφισε νομοσχέδιο που πρότειναν οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, το οποίο επαναπροσδιόρισε τον κατώτατο μισθό για να εξαιρεθούν ορισμένες πριμοδοτήσεις. Κατά συνέπεια, οι εργοδοτικές οργανώσεις αποσύρθηκαν από την κοινωνική συμφωνία αποδυναμώνοντας σημαντικά τον κοινωνικό διάλογο. |
(11) |
Έχει επιτευχθεί πρόοδος στη ρύθμιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, παρόλο που παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την κρίση. Η Σλοβενία έχει θέσει σε εφαρμογή ορισμένα μέτρα πολιτικής για τη βελτίωση της βιωσιμότητας του τραπεζικού τομέα. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την ενίσχυση της ικανότητας ρύθμισης των τραπεζών και ενέργειες για τον καθορισμό συγκεκριμένων στόχων για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Σλοβενία θέσπισε επίσης ορισμένα μέτρα για τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου. Αναμένονται θετικά αποτελέσματα μέχρι τα μέσα του 2016. Ωστόσο, βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες πολιτικής παραμένουν η περαιτέρω εξυγίανση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου. Η λειτουργική και χρηματοοικονομική αναδιάρθρωση των μεγάλων επιχειρήσεων έχει ολοκληρωθεί και οι κύριες συμφωνίες αναδιάρθρωσης παρακολουθούνται διαρκώς. Η Εταιρεία Διαχείρισης Τραπεζικών Στοιχείων Ενεργητικού (BAMC) είναι πλήρως λειτουργική και η στρατηγική της για το διάστημα 2017-22 έχει καθοριστεί. Παρά την πρόοδο που έχει σημειώσει η BAMC στη ρύθμιση του χαρτοφυλακίου δανείων της, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Το 2015 οι δραστηριότητές της συνέβαλαν κατά 1 % του ΑΕΠ στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης που ανερχόταν σε 2,9 %. Η εποπτεία των δραστηριοτήτων της BAMC φαίνεται να είναι ανεπαρκής, δεδομένου ότι οι αρχές είχαν υποτιμήσει σημαντικά το έλλειμμα της BAMC το 2015 κατά 0,7 % του ΑΕΠ και κατά τα φαινόμενα δεν γνώριζαν το ποσοστό των διαγραφών οφειλών στις οποίες προέβη η BAMC. Επίσης, διατίθενται πρόσθετα μέσα αναδιάρθρωσης. Χάρη στη σημαντική πρόοδο που σημείωσε στην αναδιάρθρωση μεγάλων επιχειρήσεων, η Σλοβενία έχει ξεκινήσει την αναδιάρθρωση ορισμένων ΜΜΕ. Σήμερα, οι τράπεζες εφαρμόζουν τις κατευθυντήριες γραμμές για την αναδιάρθρωση των ΜΜΕ. Σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την πρόσβαση των ΜΜΕ και των πολύ μικρών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση. Ωστόσο, υπάρχει περιορισμένη πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, όπως τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου. Οι μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τραπεζικά δάνεια παρά την αυξανόμενη διαθεσιμότητα χρεωστικών και συμμετοχικών τίτλων στην αγορά. Ως εκ τούτου, το τμήμα αυτό είναι πολύ ευάλωτο στις εξελίξεις της πιστωτικής αγοράς. |
(12) |
Η αύξηση των επενδύσεων κατά τα τελευταία έτη ήταν αργή, γεγονός που περιόρισε την οικονομική απόδοση και τις προοπτικές μελλοντικής ανάπτυξης της Σλοβενίας. Σημειώθηκε απότομη πτώση των ιδιωτικών επενδύσεων κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και έκτοτε το μερίδιό τους στο ΑΕΠ μειώνεται. Με τις δημόσιες επενδύσεις να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη δυναμική των κονδυλίων της ΕΕ, χρειάζονται περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις για την τόνωση και τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη Σλοβενία έχουν αυξηθεί αξιοσημείωτα κατά τα δύο τελευταία έτη, κυρίως λόγω των αυξημένων προσπαθειών ιδιωτικοποίησης. Ωστόσο, το επιχειρηματικό περιβάλλον της Σλοβενίας εξακολουθεί να παρεμποδίζεται από συνεχιζόμενη απομόχλευση και υψηλά επίπεδα διοικητικού φόρτου, ιδίως στους τομείς των κατασκευαστικών έργων, του χωροταξικού σχεδιασμού και της φορολογικής συμμόρφωσης, αλλά και εξαιτίας των περιοριστικών κανονιστικών ρυθμίσεων σχετικά με την πρόσβαση και την άσκηση κατοχυρωμένων επαγγελμάτων, γεγονός που εμποδίζει την εισροή επενδύσεων. Για να καταστεί ευκολότερη η άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Σλοβενία πρέπει να αυξηθεί η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και να εξαλειφθούν περαιτέρω οι ανεπάρκειες στη δημόσια διοίκηση και η γραφειοκρατία που οφείλονται σε μεγάλο αριθμό νόμων και διατάξεων και σε συχνές τροποποιήσεις της νομοθεσίας. Το ήμισυ περίπου των μέτρων μείωσης του διοικητικού φόρτου που ορίζονται στο ενιαίο έγγραφο της κυβέρνησης εφαρμόζονται, αλλά ορισμένα συναφή μέτρα έχουν καθυστερήσει, ιδίως όσον αφορά τις οικοδομικές άδειες και τη χωροταξία. |
(13) |
Η στρατηγική 2015-2020 για την ανάπτυξη της δημόσιας διοίκησης, που εκδόθηκε στο πλαίσιο της συμμόρφωσης της Σλοβενίας με τους όρους πρόσβασης στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020, καλύπτει διάφορα χαρτοφυλάκια και καθιστά σημαντικό τον διυπουργικό συντονισμό για τη δέουσα και έγκαιρη υλοποίησή της. Τον Φεβρουάριο 2016 η κυβέρνηση εξέδωσε τη δεύτερη ενδιάμεση έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος για «μηδενική ανοχή της διαφθοράς». Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την υλοποίηση του εν λόγω προγράμματος. Ωστόσο, ορισμένα μέτρα του προγράμματος έχουν καθυστερήσει (κοινές δημόσιες συμβάσεις για την υγεία, εξέταση της εγκληματικότητας στον τραπεζικό τομέα και θέσπιση του νόμου για την ακεραιότητα και την πρόληψη της διαφθοράς). Η προβλεπόμενη τροποποίηση του νόμου για την ακεραιότητα και την πρόληψη της διαφθοράς θα αποτελέσει ευκαιρία για τη βελτίωση της λειτουργίας της επιτροπής για την πρόληψη της διαφθοράς, εξετάζοντας θέματα αξιοπιστίας και την αποτελεσματικότητα του έργου της. Στον τομέα της δικαιοσύνης, η διάρκεια της εκδίκασης υποθέσεων έχει περιοριστεί περαιτέρω και έχει μειωθεί ο αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων, από πολύ υψηλά επίπεδα, εν μέρει χάρη στον μικρότερο αριθμό εισερχόμενων υποθέσεων. Η εν λόγω μείωση καθορίζεται επίσης σε ορισμένο βαθμό από τις τροποποιήσεις της διαδικαστικής εξέτασης και της στατιστικής επεξεργασίας των υποθέσεων εκτέλεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο συνεχίζει την επικαιροποίηση των λειτουργικών διεργασιών στα δικαστήρια και τη μεταρρύθμιση των συστημάτων διαχείρισης υποθέσεων. Παρά τη βελτίωση του πλαισίου για την αφερεγγυότητα των επιχειρήσεων, που παρέχει περισσότερες ευκαιρίες αναδιοργάνωσης, οι διαδικασίες εκκαθάρισης παραμένουν χρονοβόρες και αναποτελεσματικές. |
(14) |
Η κρατική παρέμβαση στην οικονομία παραμένει υψηλή. Το Δημόσιο είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης, διαχειριστής περιουσιακών στοιχείων και κάτοχος εταιρικών χρεογράφων στη Σλοβενία. Ανταποκρινόμενη στις συστάσεις που διατυπώθηκαν προς τη Σλοβενία μεταξύ των ετών 2012 και 2015 σχετικά με το θέμα αυτό, η χώρα παρουσίασε νέο πλαίσιο για την Κρατική Εταιρεία Χαρτοφυλακίου της Σλοβενίας. Σε αυτό περιλαμβάνεται στρατηγική για τη διαχείριση της κρατικής ιδιοκτησίας, ένα σύνολο κριτηρίων απόδοσης στοιχείων ενεργητικού και σχέδιο διαχείρισης για το 2016. Το σύστημα αυτό συμπληρώνει τον νέο κώδικα εταιρικής διακυβέρνησης για τις κρατικές επιχειρήσεις που θεσπίστηκε στα τέλη του 2014. Η στρατηγική επιβεβαιώνει την έκταση της τρέχουσας κρατικής παρέμβασης στην οικονομία και επικεντρώνεται στη βελτίωση των επιδόσεων των κρατικών επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου από την Κρατική Εταιρεία Χαρτοφυλακίου της Σλοβενίας είναι ακόμη πιο σημαντική για να εξασφαλιστεί η διάκριση μεταξύ ιδιοκτησιακών και κανονιστικών αρμοδιοτήτων της κυβέρνησης και η επαγγελματική διαχείριση των κρατικών επιχειρήσεων. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού, θα πρέπει να μειώσει ενδεχόμενα στοιχεία παθητικού στον προϋπολογισμό από αυτόν τον τομέα. Η ιδιωτικοποίηση της Nova Ljubljanska Banka (NLB) θα δρομολογηθεί το 2016 σύμφωνα με το σχέδιο διαχείρισης της Κρατικής Εταιρείας Χαρτοφυλακίου της Σλοβενίας. |
(15) |
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβενίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Σλοβενία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Σλοβενία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω. |
(16) |
Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και η γνώμη του (6) αποτυπώνεται ιδιαιτέρως στη σύσταση 1 κατωτέρω. |
(17) |
Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και το Πρόγραμμα Σταθερότητας. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1, 3 και 4 κατωτέρω. |
ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβενία να λάβει μέτρα το 2016 και το 2017 προκειμένου:
1. |
Μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016 και το 2017. Να θέσει μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο που συνάδει με τις απαιτήσεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο με τον διορισμό ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου και με την τροποποίηση του νόμου για τα δημόσια οικονομικά. Να ολοκληρώσει και να εφαρμόσει τη μεταρρύθμιση των συστημάτων μακροχρόνιας φροντίδας και υγειονομικής περίθαλψης ώστε να καταστούν πιο αποδοτικά ως προς το κόστος, για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της προσιτής και υψηλής ποιότητας περίθαλψης. Έως τα τέλη του 2017, να θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα για την εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και επάρκειας του συνταξιοδοτικού συστήματος. |
2. |
Σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, να αυξήσει την απασχολησιμότητα των εργαζομένων χαμηλών προσόντων και των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων, μεταξύ άλλων μέσω στοχευμένης διά βίου μάθησης και μέτρων ενεργοποίησης. |
3. |
Να βελτιώσει τους όρους χρηματοδότησης για τις φερέγγυες επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων με τη διευκόλυνση της βιώσιμης εξυγίανσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης. Να διασφαλίσει την ορθή υλοποίηση της στρατηγικής της Εταιρείας Διαχείρισης Τραπεζικών Στοιχείων Ενεργητικού. |
4. |
Να λάβει μέτρα για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις. Να βελτιώσει τη διακυβέρνηση και τις επιδόσεις των κρατικών επιχειρήσεων. |
Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2016.
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
P. KAŽIMÍR
(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.
(2) ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.
(3) ΕΕ C 96 της 11.3.2016, σ. 1.
(4) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).
(5) Το διαρθρωτικό ισοζύγιο όπως υπολογίστηκε εκ νέου από την Επιτροπή με βάση τα στοιχεία του Προγράμματος Σταθερότητας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που επιλέχθηκε από κοινού.
(6) Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.