Bezpieczeństwo maszyn

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

• Dyrektywa 2006/42/WE ma zastosowanie do maszyn, wyposażenia wymiennego, elementów bezpieczeństwa, osprzętu do podnoszenia, łańcuchów, lin i pasów, odłączalnych urządzeń do mechanicznego przenoszenia napędu i maszyn nieukończonych.
• Z zakresu dyrektywy wyłączone są inne typy maszyn, takie jak urządzenia przeznaczone do użytku na terenie wesołych miasteczek, w przemyśle jądrowym, laboratoriach i kopalniach lub do zastosowań w wojsku lub policji.

Obowiązki producentów

Producenci muszą:

• zapewnić przeprowadzenie oceny ryzyka w celu określenia wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, które mają zastosowanie do maszyny;
• uwzględnić wyniki oceny ryzyka podczas projektowania i konstruowania maszyny;
• określić ograniczenia dotyczące użytkowania maszyny;
• określić potencjalne zagrożenia, jakie może stwarzać maszyna;
• oszacować ryzyko, biorąc pod uwagę stopień możliwych obrażeń lub uszczerbku na zdrowiu, i podjąć działania w celu wyeliminowania tego ryzyka;
• upewnić się, że maszyna spełnia zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa wymienione w załączniku I do dyrektywy;
• zapewnić dokumentację techniczną potwierdzającą, że maszyna spełnia wymogi dyrektywy;
• stosować procedury oceny zgodności i zapewniać dostępność wszelkich wymaganych informacji, w tym instrukcji montażu i użytkowania;
• wypełnić deklarację zgodności oraz upewnić się, że na maszynie umieszczono oznakowanie zgodności CE, aby umożliwić jej użytkowanie w całej UE.

Uprawnienia Komisji Europejskiej do przyjmowania aktów delegowanych i wykonawczych

Na mocy rozporządzenia zmieniającego (UE) 2019/1243 Komisji Europejskiej przyznano uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany orientacyjnego wykazu elementów bezpieczeństwa w załączniku V do dyrektywy 2006/42/WE.

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania dyrektywy 2006/42/WE Komisji zostały powierzone uprawnienia do wprowadzenia niezbędnych środków przewidzianych w odniesieniu do maszyn potencjalnie niebezpiecznych. Uprawnienia te są wykonywane w drodze przyjmowania aktów wykonawczych. Należy je wykonywać zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 (zob. streszczenie).

Tryb sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym

Dyrektywa zmieniająca (UE) 2024/2749 ma na celu zapobieganie zakłóceniom na rynku wewnętrznym w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej poprzez zapewnienie, że po uruchomieniu – w drodze aktu wykonawczego przyjętego przez Radę Unii Europejskiej – trybu sytuacji awaryjnej na rynku wewnętrznym, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/2747 (tj. aktem o sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego), wyznaczone towary i usługi istotne w kontekście kryzysu² będą mogły być wprowadzane do obrotu tak szybko, jak to możliwe.

Dyrektywa (UE) 2024/2749 zmienia dyrektywę 2006/42/WE, określając sposób stosowania takich procedur nadzwyczajnych. Nowe przepisy stanowią, między innymi, że:

• jednostki oceniające zgodność³ muszą priorytetowo traktować wnioski o przeprowadzenie oceny zgodności produktów istotnych w kontekście kryzysu względem wniosków dotyczących produktów, które takie nie są;
• państwa członkowskie UE mogą, w drodze wyjątku i pod warunkiem istnienia należycie uzasadnionego wniosku, tymczasowo zezwalać na wprowadzanie do obrotu maszyn bez przeprowadzania standardowych procedur oceny zgodności, w przypadku których udział jednostki notyfikowanej jest obowiązkowy i może zapewnić, że wszystkie zasadnicze wymogi są spełnione;
• właściwe organy krajowe mogą domniemywać, że produkty, które są produkowane zgodnie z normami UE, odpowiednimi mającymi zastosowanie normami krajowymi lub odpowiednimi mającymi zastosowanie normami międzynarodowymi opracowanymi przez uznany międzynarodowy organ normalizacyjny, uznawanymi przez Komisję za odpowiednie do osiągnięcia zgodności i zapewniające poziom ochrony równoważny z poziomem zapewnianym przez normy zharmonizowane, spełniają odpowiednie mające zastosowanie zasadnicze wymogi;
• Komisja ma możliwość przyjmowania, w drodze aktów wykonawczych, wspólnych specyfikacji, na których producenci mogliby bazować, aby korzystać z domniemania zgodności z mającymi zastosowanie zasadniczymi wymogami (akty wykonawcze ustanawiające takie wspólne specyfikacje pozostają w mocy przez czas obowiązywania trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym).

Uchylenie

Rozporządzenie (UE) 2023/1230 (zob. streszczenie) uchyla i zastępuje dyrektywę 2006/42/WE ze skutkiem od 20 stycznia 2027 r.