Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego

Przepisy dotyczące środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (dla niemowląt, małych dzieci, osób z zaburzeniami trawienia czy metabolizmu lub osób o szczególnych warunkach fizjologicznych) są zharmonizowane na szczeblu europejskim. Etykiety tych produktów muszą zawierać informacje dotyczące szczególnych właściwości produktu, jego wartości energetycznej oraz zawartości węglowodanów, białka, tłuszczu itp.

AKT

Dyrektywa 2009/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 6 maja 2009 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

STRESZCZENIE

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Środki te wyróżniają się spośród środków spożywczych do normalnego spożycia składem i sposobem produkcji. Oprócz tego muszą one spełniać szczególne wymogi odżywczedla następujących kategorii konsumentów:

• osób z zaburzeniami trawienia lub metabolizmu,
• osób o szczególnych warunkach fizjologicznych, oraz
• zdrowych niemowląt i małych dzieci.

Wyłącznie środki spełniające potrzeby odżywcze tych dwóch pierwszych kategorii osób wymienionych wyżej mogą zawierać informację dietetyczny czy do stosowania w diecie.

Przepisy szczególne

Następujące przepisy szczególne mają zastosowanie do grup środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego:

• preparaty dla niemowląt i preparaty pochodne,
• środki spożywcze na bazie zbóż i żywność dla niemowląt i małych dzieci,
• środki spożywcze stosowane w celu redukcji masy ciała,
• dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego,
• środki spożywcze dla osób nietolerujących glutenu.

Przepisy szczegółowe są ustalane na mocy szczegółowych dyrektyw i rozporządzeń, które mogą zawierać zalecenia dotyczące przede wszystkim charakteru lub składu produktów oraz etykietowania.

Szczególne substancje odżywcze

Możliwe jest wzbogacenie środków spożywczych poprzez dodanie substancji odżywczych, aby spełnić szczególne potrzeby odżywcze i/lub szczegółowe wymagania prawne. Te wzbogacone środki spożywcze muszą być bezpieczne do spożycia i zostać opracowane w oparciu o dane naukowe.

Ich skład musi być zgodny z kryteriami czystości przewidzianymi w prawodawstwie europejskim czy krajowym zaleconym przez organy międzynarodowe.

Etykietowanie, prezentacja i reklama

Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie zostały objęte postanowieniami odpowiedniej dyrektywy, muszą być zgodne z zasadami etykietowania, prezentowania i reklamowania środków spożywczych przeznaczonych do normalnego spożycia. Jednakże nazwie handlowej produktu dietetycznego musi towarzyszyć informacja na temat szczegółowych właściwości odżywczych oraz musi ona zawierać dodatkowe informacje dotyczące:

• składu lub sposobu produkcji, dzięki którym produkt posiada specyficzne własności odżywcze,
• wartości energetycznej w kilodżulach (kj) i kilokaloriach (kcal),
• zawartości węglowodanów, białka i tłuszczu w 100 gramach lub 100 mililitrach produktu.

Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego dopuszcza się do obrotu wyłącznie zapakowane tak, aby opakowanie całkowicie je pokrywało, z wyjątkiem handlu detalicznego, jeśli szczegółowa dyrektywa postanawia inaczej.

Wprowadzenie do obrotu

Kiedy środek spożywczy nienależący do grup środków spożywczych, do których zastosowanie mają szczegółowe postanowienia, jest wprowadzany do obrotu, to jego producent lub importer ma obowiązek przekazać informację oraz wzór zastosowanej etykiety do właściwego organu państwa członkowskiego, w którym produkt jest wprowadzany do obrotu po raz pierwszy. Kiedy produkt jest wprowadzany do obrotu w kolejnym państwie członkowskim, jego producent lub importer przekazuje odpowiedniemu organowi tego państwa członkowskiego wzór etykiety wraz ze wskazaniem adresata pierwszego powiadomienia.

Organ właściwy jest upoważniony do żądania od producenta lub od importera przedstawienia ekspertyzy naukowej i danych potwierdzających zgodność produktu ze specjalnym celem żywieniowym jednej z trzech kategorii konsumentów opisanych wcześniej.

Zawieszenie i wycofanie ze sprzedaży

Państwo członkowskie może zawiesić lub ograniczyć sprzedaż danego środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, jeśli stanowi on zagrożenie dla zdrowia ludzkiego lub jeśli jest niezgodny z niniejszą dyrektywą czy szczegółowymi dyrektywami przyjętymi przy wykonywaniu niniejszej dyrektywy.

Komisja, zanim podejmie odpowiednie środki, rozpatruje motywy podane przez państwa członkowskie i konsultuje się ze Stałym Komitetem ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt.

AKTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego [Dz.U. L 269 z 14.10.2009].

Wniosek Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego [ KOM(2011) 353 wersja ostateczna - nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym].

Celem niniejszego wniosku jest przegląd przepisów objętych zakresem dyrektywy 2009/39/WE. We wniosku zniesiono pojęcie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i zdefiniowano nowe przepisy mające zastosowanie do określonych kategorii żywności, a mianowicie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz pacjentów pod nadzorem lekarskim.

Ostatnia aktualizacja: 25.06.2014