Europejski kodeks łączności elektronicznej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Dyrektywa ustanawia Europejski kodeks łączności elektronicznej, czyli kompleksowy zbiór nowych lub uaktualnionych zasad regulujących działalność sektora telekomunikacyjnego. Stanowi ona element pakietu przepisów telekomunikacyjnych, w którego skład wchodzi między innymi rozporządzenie (UE) 2018/1971 ustanawiające Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC) oraz Agencję Wsparcia BEREC (Urząd BEREC).
• Zastępuje ona i uchyla dyrektywy 2002/19/WE, 2002/20/WE i 2002/21/WE, a także art. 5 decyzji nr 243/2012/UE. Przegląd i ocena dyrektywy 2002/58/WE (dyrektywy dotyczącej prywatności w sektorze łączności elektronicznej) są realizowane odrębnie.

Ogólne cele dyrektywy obejmują:

• promowanie łączności oraz korzystania z sieci o bardzo dużej przepustowości, w tym sieci stacjonarnych, ruchomych i bezprzewodowych przez wszystkich obywateli UE i wszystkie przedsiębiorstwa z UE;
• wspieranie interesów obywateli UE przez:
  • umożliwienie czerpania maksymalnych korzyści pod względem możliwości wyboru, ceny i jakości dzięki wydajnej konkurencji;
  • dbanie o bezpieczeństwo sieci i usług;
  • zapewnianie ochrony konsumentów z wykorzystaniem szczególnych regulacji oraz
  • zaspokajanie potrzeb konkretnych grup społecznych, zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami, osób starszych i osób o szczególnych potrzebach społecznych;
• ułatwianie wchodzenia na rynek i promowanie konkurencji przy dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych i urządzeń towarzyszących;
• przyczynianie się do rozwoju rynku wewnętrznego w obszarze sieci i usług telekomunikacyjnych w UE przez opracowywanie wspólnych przepisów i przewidywalnych podejść regulacyjnych dotyczących:
  • skutecznego, wydajnego i skoordynowanego wykorzystania widma radiowego;
  • otwartych innowacji;
  • rozwijania sieci transeuropejskich;
  • dostępności i interoperacyjności ogólnoeuropejskich usług oraz
  • połączeń między użytkownikami końcowymi.

Do obowiązków państw członkowskich UE należą:

• wzajemna współpraca oraz współpraca z Komisją Europejską przy planowaniu strategicznym i koordynacji wykorzystania widma radiowego z uwzględnieniem konieczności unikania szkodliwych zakłóceń. Jest ona prowadzona w ramach Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego;
• zapewnianie, że zadania określone w dyrektywie są realizowane przez właściwy organ;
• gwarantowanie niezależności krajowych organów regulacyjnych i innych właściwych organów od producentów sprzętu telekomunikacyjnego i dostawców usług;
• zapewnianie, że krajowe organy regulacyjne:
  • są chronione przed ingerencją zewnętrzną lub naciskami politycznymi, które mogłyby zagrozić niezależności wydawanych przez nie ocen oraz że
  • mają autonomię budżetową i dysponują wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi do wykonywania przydzielonych im zadań.

Nowe cele i zadania

Dyrektywa nie tylko zastępuje i uchyla istniejące akty prawne, ale także wprowadza szereg nowych celów i zadań.

• Wzmocnienie przepisów dotyczących konsumentów ma służyć ułatwieniu zmiany dostawców usług i zapewniać lepszą ochronę, na przykład osobom, które korzystają z usług wiązanych. W całej UE zapewniony będzie podobny, wyższy poziom ochrony konsumentów.
• Usługi telekomunikacyjne obejmują obecnie usługi świadczone w internecie, które nie wymagają wybierania numerów, na przykład aplikacje do obsługi komunikatorów i poczty elektronicznej. Mechanizm oceny ma na celu zapewnienie, że prawa konsumentów są solidne i dostosowane do aktualnej sytuacji niezależnie od zmian modeli biznesowych i zachowań konsumentów.
• Przystępny cenowo i adekwatny dostęp do szerokopasmowego internetu musi być oferowany wszystkim konsumentom, niezależnie od miejsca, w którym się znajdują, oraz od uzyskiwanego przez nich dochodu.
• Osoby z niepełnosprawnościami mają mieć równoważny dostęp do usług telekomunikacyjnych.
• Państwa członkowskie UE ustanowią publiczny system ostrzegania umożliwiający wysyłanie obywatelom na ich telefony komórkowe ostrzeżeń w razie zagrożenia klęską żywiołową lub innym stanem wyjątkowym na obszarze, na którym się znajdują.
• Państwa członkowskie UE zapewniają operatorom przewidywalność regulacyjną w odniesieniu do pozwoleń na wykorzystywanie widma radiowego na potrzeby bezprzewodowej łączności szerokopasmowej. Obejmuje ona okres co najmniej 20 lat i ma na celu promowanie inwestycji, zwłaszcza w łączność 5G. Ponadto zostaje zwiększona konwergencja krajowych procedur selekcji z wykorzystaniem forum wzajemnej oceny.
• Nowe zakresy częstotliwości dla łączności 5G pozwolą zapewnić szybsze połączenia internetowe i lepszą łączność, a także skoordynować terminy przyznawania praw dotyczących wykorzystania widma. Przewidziano także liberalizację ram regulacyjnych w odniesieniu do wdrażania urządzeń łączności ruchomej o bliskim zasięgu.
• Zwiększające konkurencję przepisy dotyczące dostępu operatorów do sieci ułatwiają przedsiębiorstwom realizację inwestycji w nowe elementy infrastruktury o bardzo dużej przepustowości (prędkość pobierania danych na poziomie 100 Mb/s lub wyższym), w tym na obszarach odległych, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznej regulacji rynku.
• Nowe narzędzia pozwolą rozwiązać problemy, które mogą wystąpić w konkretnych uwarunkowaniach rynkowych. W celu zapewnienia konkurencji uregulowania symetryczne² będą miały zastosowanie do dostawców sieci łączności elektronicznej w pewnych bardzo szczególnych sytuacjach.

Akty wykonawcze i delegowane

Komisja przyjęła następujące akty wykonawcze:

• Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/2243 ustanawiające formularz zawierający podsumowanie warunków umowy, który ma być używany przez dostawców publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej oraz
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1070 określające cechy punktów dostępu bezprzewodowego o bliskim zasięgu.

Komisja przyjęła następujące akty delegowane uzupełniające dyrektywę (UE) 2018/1972:

• Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/654 określające jednolitą maksymalną ogólnounijną stawkę za zakończenie połączenia głosowego (opłatę za połączenia) w sieci ruchomej oraz jednolitą maksymalną ogólnounijną stawkę za zakończenie połączenia głosowego w sieci stacjonarnej;
• Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/444 określające środki zapewniające skuteczny dostęp do służb ratunkowych za pomocą zgłoszeń alarmowych kierowanych pod jednolity europejski numer alarmowy „112”.