Wymogi dotyczące ekoprojektu dla produktów związanych z energią

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2009/125/WE ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią

JAKIE SĄ CELE DYREKTYWY?

Dyrektywa 2009/125/WE określa ramy dla Komisji Europejskiej w celu ustanowienia zharmonizowanych minimalnych wymogów dotyczących ekoprojektu¹ dla produktów związanych z energią, które są sprzedawane w Unii Europejskiej (UE). Nie dotyczy środków transportu wykorzystywanych w celach przewozu osób lub towarów.
Dyrektywa ma zwiększać efektywność energetyczną² produktów i poziom ochrony środowiska, dzięki czemu przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, przy czym robi to w sposób zharmonizowany, aby wspierać jednolity rynek UE i uniknąć fragmentacji rynku oraz wyższych cen, które mogłyby wynikać z rozbieżnych przepisów krajowych dotyczących tych samych zagadnień.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Wymogi dotyczące ekoprojektu mogą obejmować wszystkie etapy cyklu życia produktu oraz naprawę i recykling po zakończeniu użytkowania. Do tej pory w większości przypadków koncentrowano się na zużyciu energii w trakcie eksploatacji, ponieważ działania w tym obszarze były traktowane priorytetowo. Najnowsze przepisy uwzględniają jednak bardziej holistyczną perspektywę, obejmującą całość energii zużywanej przez cały okres użytkowania produktu. W szczególności w przypadku produktów elektronicznych etap produkcji odpowiada za od jednej trzeciej do nawet dwóch trzecich energii zużywanej w całym okresie użytkowania produktu, co wskazuje na konieczność zmaksymalizowania wykorzystania tej zużytej energii poprzez wprowadzenie wymagań dotyczących niezawodności i możliwości naprawy, aby przedłużyć okres użytkowania produktu, oraz możliwości recyklingu, aby skuteczniej odzyskiwać materiały.
Produkty spełniające wymogi posiadają oznakowanie CE, co oznacza, że mogą trafić do sprzedaży na terenie całej UE.

Akty wykonawcze

W drodze aktów wykonawczych przyjętych na mocy dyrektywy Komisja ustanowiła wymogi dotyczące ekoprojektu dla wprowadzania do obrotu następujących towarów:

zmywarek dla gospodarstw domowych (rozporządzenie (WE) nr 1275/2008);
wentylatorów napędzanych silnikiem elektrycznym o poborze mocy od 125 W do 500 kW (rozporządzenie (UE) nr 327/2011);
klimatyzatorów i wentylatorów przenośnych (rozporządzenie (UE) nr 206/2012);
pomp do wody (rozporządzenie (UE) nr 547/2012);
pomp cyrkulacyjnych bezdławnicowych wolnostojących i pomp cyrkulacyjnych bezdławnicowych zintegrowanych z produktami (rozporządzenie (UE) nr 622/2012);
suszarek bębnowych dla gospodarstw domowych (rozporządzenie (UE) 2023/2533);
komputerów i serwerów (rozporządzenie (UE) nr 617/2013);
odkurzaczy (rozporządzenie (UE) nr 666/2013);
elektrycznych i elektronicznych urządzeń gospodarstwa domowego i urządzeń biurowych w trybie czuwania i wyłączenia (rozporządzenie (UE) nr 801/2013);
ogrzewaczy pomieszczeń i ogrzewaczy wielofunkcyjnych (rozporządzenie (UE) nr 813/2013);
podgrzewaczy wody i zasobników ciepłej wody użytkowej (rozporządzenie (UE) nr 814/2013);
domowych piekarników, płyt grzejnych i okapów nadkuchennych (rozporządzenie (UE) nr 66/2014);
transformatorów elektroenergetycznych małej, średniej i dużej mocy (rozporządzenie (UE) nr 548/2014);
systemów wentylacyjnych (rozporządzenie (UE) nr 1253/2014);
szaf chłodniczych lub mroźniczych, schładzarek lub zamrażarek szokowych, urządzeń skraplających i agregatów do oziębiania cieczy (rozporządzenie (UE) 2015/1095);
miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe (rozporządzenie (UE) 2015/1185);
miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń (rozporządzenie (UE) 2015/1188);
kotłów na paliwo stałe (rozporządzenie (UE) 2015/1189);
produktów związanych z energią, produktów do ogrzewania powietrznego, produktów chłodzących, wysokotemperaturowych agregatów chłodniczych i klimakonwektorów wentylatorowych (rozporządzenie (UE) 2016/2281);
serwerów i produktów do przechowywania danych (rozporządzenie (UE) 2019/424);
silników elektrycznych i układów bezstopniowej regulacji obrotów (rozporządzenie (UE) 2019/1781);
zasilaczy zewnętrznych (rozporządzenie (UE) 2019/1782);
transformatorów elektroenergetycznych małej, średniej i dużej mocy (rozporządzenie (UE) 2019/1783);
sprzętu do spawania (rozporządzenie (UE) 2019/1784);
chłodziarek dla gospodarstw domowych (rozporządzenie (UE) 2019/2019);
źródeł światła i oddzielnego osprzętu sterującego (rozporządzenie (UE) 2019/2020);
urządzeń chłodniczych z funkcją sprzedaży bezpośredniej (rozporządzenie (UE) 2019/2024);
wyświetlaczy elektronicznych (rozporządzenie (UE) 2019/2021).

Rozporządzenie (UE) 2023/826, które uchyla rozporządzenia (WE) nr 1275/2008 i 107/2009, ustanawia wymogi dotyczące ekoprojektu w odniesieniu do zużycia energii przez elektryczne i elektroniczne urządzenia gospodarstwa domowego i urządzenia biurowe w trybie wyłączenia, czuwania i czuwania przy podłączeniu do sieci, i będzie stosowane od 9 maja 2025 r.

Uchylenie

Dyrektywa 2009/125/WE została uchylona rozporządzeniem (UE) 2024/1781 (zob. streszczenie) od 18 lipca 2024 r. Jednak niektóre zapisy dyrektywy będą nadal obowiązywać, by umożliwić przyjęcie środków, które były opracowywane na mocy tej dyrektywy (do 2026 r.), lub zmianę środków już obowiązujących (do 2030 r.). Ponadto akty wykonawcze przyjęte na mocy dyrektywy pozostaną w mocy do czasu ich uchylenia.

OD KIEDY ZASADY OBOWIĄZUJĄ?

Transpozycja dyrektywy do prawa krajowego miała nastąpić do 20 listopada 2010 r. Przepisy określające wymagania dotyczące ekoprojektu dla poszczególnych grup produktów obowiązują we wszystkich państwach członkowskich i nakładają obowiązki od daty(-ów) stosowania określonej w poszczególnych rozporządzeniach.

KONTEKST

Więcej informacji:

Produkty energooszczędne (Komisja Europejska)
Rozporządzenie dotyczące ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów (Komisja Europejska).

KLUCZOWE POJĘCIA

Ekoprojekt. Uwzględnienie aspektów środowiskowych przy projektowaniu produktu celem poprawy ekologiczności produktu podczas jego całego cyklu życia.
Efektywność energetyczna. Zapewnienie tych samych usług przy mniejszym zużyciu energii. Przykładowe produkty to energooszczędne lodówki i pralki.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 10–35).

Kolejne zmiany dyrektywy 2009/125/WE zostały włączone do tekstu pierwotnego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2534 z dnia 13 lipca 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 w odniesieniu do etykietowania energetycznego suszarek bębnowych dla gospodarstw domowych oraz uchylające rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 392/2012 (C/2023/4741) (Dz.U. L, 2023/2534, 22.11.2023).

Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/826 z dnia 17 kwietnia 2023 r. ustanawiające wymogi dotyczące ekoprojektu dla zużycia energii przez elektryczne i elektroniczne urządzenia gospodarstwa domowego i urządzenia biurowe w trybie wyłączenia, czuwania i czuwania przy podłączeniu do sieci na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE oraz uchylające rozporządzenia Komisji (WE) nr 1275/2008 i (WE) nr 107/2009 (Dz.U. L 103 z 18.4.2023, s. 29–47).

Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/424 z dnia 15 marca 2019 r. ustanawiające wymogi dotyczące ekoprojektu dla serwerów i produktów do przechowywania danych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE oraz zmieniające rozporządzenie Komisji (UE) nr 617/2013 (Dz.U. L 74 z 18.3.2019, s. 46–66).

Choose the experimental features you want to try