This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Agencje ratingowe
STRESZCZENIE DOKUMENTU:
Rozporządzenie (WE) nr 1060/2009 w sprawie agencji ratingowych
JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?
- Rozporządzenie (WE) nr 1060/2009 reguluje działalność agencji ratingowych w celu ochrony inwestorów oraz rynków finansowych Unii Europejskiej (UE) przed ryzykiem nadużyć.
- Ma to zagwarantować niezależność i uczciwość procesu przeprowadzania ratingów kredytowych oraz poprawić jakość wystawianych w jego wyniku ratingów.
- Rozporządzenie określa warunki wystawiania ratingów kredytowych oraz zasady organizacji i postępowania agencji ratingowych, w tym ich udziałowców, w celu wspierania:
- niezależności agencji ratingowych;
- unikania konfliktu interesów oraz
- wyższego poziomu ochrony konsumentów i inwestorów.
- Rozporządzenie zawiera także ogólne zasady obejmujące obowiązki emitentów i powiązanych stron trzecich mających siedzibę w UE w odniesieniu do instrumentów sekurytyzacyjnych1.
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
Rejestracja, zasady postępowania i nadzór
Aby zarejestrować się w UE, agencje ratingowe muszą:
- unikać konfliktów interesów: np. analitycy przeprowadzający rating kredytowy nie mogą oceniać organizacji, w której mają udziały;
- zapewniać jakość w zakresie wystawianych ratingów kredytowych oraz metod ratingu,
- zapewniać wysoki stopień przejrzystości: np. poprzez publikowanie rocznych sprawozdań w sprawie przejrzystości.
Od lipca 2011 r. za rejestrację agencji ratingowych w UE odpowiada Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), który posiada wyłączne uprawnienia nadzorcze w odniesieniu do tych agencji.
Nadmierne poleganie na ratingach kredytowych
- Po zmianie rozporządzenia dyrektywą 2013/14/UE instytucje finansowe oraz inwestorzy zobowiązani są do przeprowadzania oceny ryzyka kredytowego we własnym zakresie i nie mogą opierać się wyłącznie i automatycznie na ratingach zewnętrznych w celu oceny zdolności kredytowej danej organizacji lub instrumentu finansowego.
Ratingi zadłużenia publicznego państw członkowskich UE
- Agencje ratingowe muszą ustalić harmonogram, w którym wskażą daty oceny poszczególnych państw członkowskich. Państwa członkowskie będą oceniane co najmniej raz na 6 miesięcy.
- Aby zapobiec zakłóceniom rynku, ratingi publikowane są po zamknięciu unijnych rynków papierów wartościowych oraz przynajmniej na godzinę przed ich ponownym otwarciem.
- Inwestorzy oraz państwa członkowskie Unii Europejskiej muszą otrzymać informacje dotyczące faktów i założeń, na których oparty jest każdy rating.
Odpowiedzialność agencji ratingowych
- Agencja ratingowa może zostać pociągnięta do odpowiedzialności w przypadku naruszenia niniejszego rozporządzenia, czy to celowo, czy wskutek rażącego zaniedbania, przez które inwestor lub emitent poniósł szkodę.
Niezależność i zapobieganie konfliktom interesów
- Zgodnie z zasadą rotacji, emitenci informacji o złożonych instrumentach sekurytyzacyjnych zobowiązani są do zmiany agencji co cztery lata.
- Agencje ratingowe muszą ujawniać sytuacje, w których dany udziałowiec posiada 5% lub większą część kapitału lub praw głosu tej agencji oraz 5% lub większą część kapitału lub praw głosu organizacji ocenianej przez tę agencję. Jeśli suma obu tych udziałów jest równa lub przekracza 10%, agencja ratingowa nie jest uprawniona do oceny takiego podmiotu.
- Ponadto rozporządzenie zabrania posiadania 5% lub więcej kapitału lub praw głosu więcej niż jednej agencji ratingowej, chyba że agencje te należą do tej samej grupy.
Pojedynczy europejski punkt dostępu
Rozporządzenie zmieniające (UE) 2023/2869 włącza do rozporządzenia (UE) nr 1060/2009 nowy artykuł dotyczący dostępności informacji o europejskim pojedynczym punkcie dostępu (ESAP), ustanowionym na mocy rozporządzenia (UE) 2023/2859 – zob. streszczenie. ESAP zapewni dostęp do publicznych danych finansowych na temat przedsiębiorstw i produktów inwestycyjnych z UE i informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem. Począwszy od dnia , agencje ratingowe, podając do publicznej wiadomości określone informacje wymagane na mocy rozporządzenia (WE) nr 1060/2009, w szczególności informacje związane z ratingami oraz metodologiami, modelami i kluczowymi założeniami stosowanymi w działalności kredytowej, będą musiały przekazywać te informacje w tym samym czasie odpowiedniemu organowi gromadzącemu dane w celu udostępnienia ich w ESAP. Rozporządzenie zmieniające określa również warunki (w kontekście cyfryzacji informacji), które muszą spełniać dokumenty zawierające te informacje.
Wszystkie dostępne ratingi są publikowane na Europejskiej Platformie Ratingowej przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.
Rozporządzenie dotyczące ESAP przewiduje, że ESAP może w przyszłości pełnić funkcje europejskiej platformy ratingowej.
OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?
Rozporządzenie ma zastosowanie od dnia . Wyjątki dotyczą:
- odniesień do ratingu kredytowego w prospektach emisyjnych (art. 4 ust. 1), które obowiązują od ; oraz
- agencji ratingowych mających siedzibę w krajach nienależących do UE (art. 4 ust. 3 lit. f), g) i h), które obowiązują od .
KONTEKST
Rozporządzenie UE dotyczące agencji ratingowych stanowi część inicjatywy realizowanej przez UE w odpowiedzi na zobowiązania podjęte na szczycie G-20, który odbył się w Waszyngtonie w listopadzie 2008 r.
Więcej informacji:
- Agencje ratingowe (Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych)
- Regulowanie agencji ratingowych (Komisja Europejska).
KLUCZOWE POJĘCIA
- Sekurytyzacja. Transakcje, które umożliwiają pożyczkodawcy lub innemu inicjatorowi aktywów – na przykład instytucji kredytowej – refinansowanie zestawu pożyczek lub aktywów (np. hipotek, leasingu samochodów, pożyczek konsumenckich, kart kredytowych) poprzez przekształcenie ich w papiery wartościowe. Pożyczkodawca lub inicjator organizuje portfel swoich pożyczek według różnych kategorii ryzyka, dostosowanych do ryzyka i wymagań inwestorów w zakresie zysków. Zwroty dla inwestorów generowane są z przepływów pieniężnych z pożyczek bazowych.
GŁÓWNY DOKUMENT
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1060/2009 z dnia w sprawie agencji ratingowych (Dz.U. L 302 z , s. 1–31).
Kolejne zmiany rozporządzenia (WE) nr 1060/2009 zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.
ostatnia aktualizacja