Pakiet klimatyczno-energetyczny na rok 2020

Pakiet klimatyczno-energetyczny obejmuje prawodawstwo uzupełniające, którego celem jest zapewnienie, by UE wypełniła swoje ambitne cele klimatyczno-energetyczne na rok 2020. Pakiet zawiera trzy kluczowe cele:

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE

STRESZCZENIE

• 20% ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w UE w stosunku do poziomów z 1999 r.,
• 20% poprawa wydajności energetycznej UE ,
• 20% energii UE ze źródeł energii odnawialnej (wiatrowej, słonecznej, biomasy itd.).

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEGO PAKIETU?

Cele 20-20-20 niniejszego pakietu obejmują zwalczanie zmian klimatycznych, zwiększanie bezpieczeństwa energetycznego UE oraz wzmacnianie konkurencyjności. Są to także główne cele strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zreformowany unijny system handlu uprawnieniami do emisji

U podstaw pakietu leży przegląd unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (unijny system ETS), obejmującego około 45% wszystkich emisji gazów cieplarnianych w UE. System ten rozciąga się na wszystkie kraje UE oraz Islandię, Liechtenstein i Norwegię. Jego celem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wytwarzanych przez sektor energetyczny i przemysł w sposób efektywny kosztowo, nadając emisjom ceny rynkowe poprzez stosowanie polityki pułapów i handlu*. System ETS obejmuje ok. 11 tys. elektrowni i innych większych obiektów przemysłowych. W 2012 r. system ETS został poszerzony o lotnictwo.

System ETS opiera się na dyrektywie o handlu emisjami, która została poddana istotnej korekcie i wzmocnieniu. Korekta ma zastosowanie od 2013 r., czyli od początku trzeciego okresu rozliczeniowego systemu ETS, i wprowadza do systemu:

• jednolity w całej UE pułap dla uprawnień do emisji (zmniejszany co roku o 1,74%) w miejsce systemu pułapów krajowych, by w 2020 r. emisje były o 21% niższe od poziomów z 2005 r.,
• stopniowe wprowadzanie sprzedaży na aukcji (zakupu uprawnień do emisji) w miejsce bezpłatnego przydzielania uprawnień, poczynając od sektora energetycznego,
• szerszy zakres pod względem sektorów i gazów (dwutlenek węgla, tlenek azotu oraz perfluorowęglowodory).

Krajowe cele w ramach emisji spoza systemu ETS

Drugą część prawodawstwa w ramach pakietu stanowi decyzja dotycząca wspólnego wysiłku redukcyjnego. Wyznacza ona wiążące roczne cele dla każdego kraju UE w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorach nieobjętych systemem ETS, takich jak budownictwo mieszkalne, rolnictwo, odpady i transport (z wyłączeniem lotnictwa).

Cele krajowe na lata 2013-2020 różnią się zależnie od względnej zamożności krajów UE. Zakres działań obejmuje zmiany od 20% redukcji emisji (w porównaniu z 2005 r.) dla krajów najbogatszych po 20% wzrost w krajach najmniej zamożnych. Jednakże wszystkie kraje zobowiązane są do ograniczania emisji. Składają one także coroczne sprawozdanie na temat emisji w ramach unijnego mechanizmu monitoringu.

Krajowe cele energii ze źródeł odnawialnych

W ramach dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, będącej trzecim elementem prawodawstwa pakietu, kraje UE otrzymują wiążące cele zwiększenia udziału źródeł odnawialnych w ogólnym zużyciu energii do roku 2020. Cele te zależą od stopnia wykorzystywania źródeł odnawialnych w danym kraju i od potencjału wzrostu produkcji, i wynoszą od 10% w przypadku Malty do 49% w przypadku Szwecji.

Cele krajowe pozwolą UE osiągnąć ogólny cel 20% energii ze źródeł odnawialnych na rok 2020 - co stanowi ponad dwukrotność poziomu z 2010 r. wynoszącego 9,8% - oraz 10% udział energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportowym. Te cele przyczynią się także do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i do zmniejszenia zależności UE od energii z importu. Co najmniej 10% energii wykorzystywanej w transporcie musi pochodzić ze źródeł odnawialnych (np. biopaliwa, wodór, ekologiczna energia elektryczna). Biopaliwa muszą spełniać uzgodnione kryteria zrównoważonego rozwoju.

Wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla

Czwartą część pakietu klimatyczno-energetycznego stanowi dyrektywa ustanawiająca ramy dla bezpiecznego dla środowiska wykorzystywania technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS). CCS obejmuje wychwytywanie dwutlenku węgla pochodzącego z procesów przemysłowych i składowanie go w podziemnych formacjach geologicznych, gdzie nie ma on wpływu na ocieplanie klimatu.

Dyrektywa ta kompleksowo obejmuje podziemne składowanie CO₂ w UE oraz ustanawia wymogi obowiązujące przez cały okres eksploatacji magazynów.

Efektywność energetyczna

Cel efektywności energetycznej jest realizowany poprzez plan na rzecz efektywności energetycznej z 2011 r. oraz poprzez dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej.

Więcej informacji:

• Pakiet klimatyczno-energetyczny na rok 2020

KLUCZOWE POJĘCIA

* Zasada pułapów i handlu: unijny system ETS działa na zasadzie ustalania limitów i handlu nimi. Pułapy lub limity ustalane są dla całkowitej ilości danych gazów cieplarnianych, jaka może zostać wyemitowana przez fabryki, elektrownie i inne zakłady objęte systemem. Limit jest z czasem zmniejszany w celu redukcji całkowitej ilości emisji. System umożliwia handel przydziałami emisji w taki sposób, aby całkowita ilość emisji pochodzących z zakładów i lotnictwa nie przekraczała limitu, oraz aby umożliwić podejmowanie najkorzystniejszych środków do zmniejszania emisji.

AKTY POWIĄZANE

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 63-87)

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/406/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 136-148)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniająca dyrektywę Rady 85/337/EWG, Euratom, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114-135)

Ostatnia aktualizacja: 10.09.2015