Agencje Unii Europejskiej

Agencje Unii Europejskiej (UE) są organami odrębnymi od instytucji unijnych. Zostały ustanowione w celu wykonywania określonych zadań technicznych, naukowych lub administracyjnych. Dzielą się na cztery kategorie:

1. Agencje zdecentralizowane to organy utworzone na mocy prawa wtórnego w celu wykonywania określonych zadań technicznych, naukowych lub zarządczych. Posiadają osobowość prawną, powstają na czas nieokreślony i mają siedziby w różnych państwach członkowskich całej UE. Uczestniczą w procesie realizacji unijnych strategii i działań oraz wspierają współpracę między UE a rządami poszczególnych państw, gromadząc kompetencje techniczne i specjalistyczne oraz wiedzę zarówno instytucji UE, jak i władz krajowych. Obecnie istnieje przeszło 30 zdecentralizowanych agencji. Przykłady obejmują Europejską Agencję Leków i Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu.
2. Agencje wykonawcze wspierają Komisję Europejską w realizacji konkretnych zadań związanych z programami UE. Wszystkie one są powoływane na czas określony, a ich siedziby znajdują się w Brukseli. Istnieje sześć agencji wykonawczych, wśród których wymienić należy Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA), która odpowiada za zarządzanie programami Komisji przyczyniającymi się do obniżenia emisji dwutlenku węgla i zapewnienia zrównoważonego rozwoju, a także Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA), która zarządza funduszami przeznaczonymi na edukację (między innymi w ramach programu Erasmus+), kulturę, sektor audiowizualny, sport, obywatelstwo i wolontariat.
3. Agencje zajmujące się wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB) uczestniczą w realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE, w tym wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony oraz innych aspektów działań zewnętrznych UE. Istnieją trzy takie agencje: Europejska Agencja Obrony, Instytut Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem i Centrum Satelitarne Unii Europejskiej.
4. Agencje Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (EURATOM) utworzono w celu koordynowania krajowych nuklearnych programów badawczych do celów pokojowych, aby dostarczać wiedzę, infrastrukturę i fundusze dla energii jądrowej oraz aby zapewnić wystarczające i bezpieczne dostawy energii jądrowej. Dwie agencje należące do tej grupy to Agencja Dostaw Euratomu i Wspólne Przedsięwzięcie „Fusion for Energy”.