Gospodarka o obiegu zamkniętym

Gospodarka o obiegu zamkniętym to system, którego założeniem jest jak najdłuższe utrzymanie wartości produktów, materiałów i zasobów, a także zminimalizowanie ilości odpadów. W takim systemie produkty są używane ponownie, naprawiane, przerabiane lub poddawane recyklingowi.

Działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym są zbieżne z realizacją innych priorytetów UE, do których należą m.in. ekologiczna odbudowa gospodarki, łagodzenie zmian klimatu, ograniczenie zużycia energii i ochrona bioróżnorodności, a także globalnych celów zrównoważonego rozwoju.

W 2015 r. Komisja Europejska przyjęła ambitny plan działań na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym. Ogłoszono w nim 54 działania dotyczące całego cyklu życia produktów i ukierunkowane na przyspieszenie przejścia UE na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Wszystkie te działania zostały przyjęte.

W 2018 r. oprócz innych działań wprowadzono w życie zmienione przepisy UE w sprawie odpadów. Zawierają one jasno określone docelowe poziomy recyklingu oraz długoterminowy plan dotyczący nowoczesnego gospodarowania odpadami. Zapisy obejmowały:

• cele dotyczące recyklingu odpadów komunalnych i opakowaniowych;
• wiążące cele dotyczące maksymalnej redukcji ilości składowanych odpadów;
• środki mające na celu redukcję ilości odpadów spożywczych i morskich.

W 2018 r. pojawiły się także inne inicjatywy, takie jak strategia UE w dziedzinie tworzyw sztucznych, raport na temat surowców krytycznych w gospodarce o obiegu zamkniętym, zasady stosowania tworzyw sztucznych jednorazowego użytku oraz propozycja przepisów w sprawie minimalnych wymogów dotyczących ponownego wykorzystania wody (przyjęta w 2020 r.).

W marcu 2020 r. Komisja przyjęła nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym w UE, który ma być kluczowym elementem zaprezentowanego w 2019 r. Europejskiego Zielonego Ładu, opisującego działania mające na celu wspieranie efektywnego wykorzystania zasobów poprzez działania na rzecz czystej gospodarki o obiegu zamkniętym, a także odbudowę bioróżnorodności i zmniejszenie zanieczyszczenia. Obejmuje on środki mające na celu:

• upowszechnienie zrównoważonych produktów w UE;
• wzmocnienie pozycji konsumentów i nabywców publicznych;
• skupienie się na sektorach, w których zużywa się najwięcej zasobów i które mogą w dużym stopniu skorzystać na wprowadzeniu obiegu zamkniętego, takich jak:
  • elektronika i ICT,
  • baterie, akumulatory i pojazdy,
  • opakowania, tworzywa sztuczne i wyroby włókiennicze,
  • budownictwo i budynki,
  • żywność, woda i składniki odżywcze;
• zmniejszenie ilości odpadów;
• dostosowanie obiegu zamkniętego do potrzeb ludzi, regionów i miast;
• zajęcie pozycji lidera w prowadzonych na poziomie światowym działaniach na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym.