Klauzule wstrzymujące

Wejście w życie Traktatu z Lizbony pociągnęło za sobą rozszerzenie zwykłej procedury ustawodawczej oraz procedury dotyczącej głosowania większością kwalifikowaną. Ma to zastosowanie do wielu obszarów polityki, z wyjątkiem obszarów, w których suwerenność państw członkowskich UE ma kluczowe znaczenie (np. polityka zagraniczna, imigracja i wymiar sprawiedliwości), a decyzje są zwykle przyjmowane jednogłośnie w drodze specjalnej procedury ustawodawczej.

Oprócz rozszerzenia zwykłej procedury ustawodawczej i procedury dotyczącej głosowania większością kwalifikowaną, na mocy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wprowadzono również system klauzul wstrzymujących. System ten umożliwia każdemu państwu członkowskiemu, które uzna dany wniosek ustawodawczy za szczególnie niepokojący, odwołanie się do Rady Europejskiej, po czym następuje wstrzymanie procedury ustawodawczej. Procedura ustawodawcza może zostać wznowiona w ciągu czterech miesięcy, jeżeli możliwe jest uwzględnienie kwestii poruszonych przez odwołujące się państwo członkowskie, a jeżeli nie jest to możliwe, procedura zostaje zawieszona albo Komisja Europejska publikuje nowy wniosek ustawodawczy.

Ten mechanizm hamulca bezpieczeństwa ma zastosowanie w następujących trzech obszarach polityki:

• art. 48 TFUE dotyczący środków koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących;
• art. 82 ust. 3 TFUE w sprawie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych o wymiarze transgranicznym;
• art. 83 ust. 3 TFUE w sprawie ustanowienia wspólnych zasad dla niektórych przestępstw.

W dwóch ostatnich przypadkach, jeżeli nie osiągnięto porozumienia i jeżeli co najmniej dziewięć państw członkowskich pragnie ustanowić wzmocnioną współpracę na podstawie danego projektu dyrektywy, informują one o tym odpowiednio Parlament Europejski, Radę Unii Europejskiej i Komisję.