Het Verdrag van Rome (EEG)

KERNPUNTEN

Doelstellingen

• Het doel van de EEG en de gemeenschappelijke markt bestond uit:
  • het tot stand brengen van betere economische omstandigheden voor het handelsverkeer en de productie op het grondgebied van de zes lidstaten en
  • het bijdragen aan de verdere politieke eenmaking van Europa.

Specifieke doelstellingen

De ondertekenende partijen kwamen overeen om:

• de grondslagen te leggen voor een steeds hechter verband tussen de Europese volkeren;
• de economische en sociale vooruitgang van hun landen te waarborgen door handels- en andere barrières tussen hen weg te nemen;
• de omstandigheden waaronder hun burgers leven en werken, te verbeteren;
• een evenwichtig handelsverkeer en een eerlijke mededinging te waarborgen;
• de economische en sociale verschillen tussen de verschillende gebieden in de EEG te verkleinen;
• beperkingen in het internationale handelsverkeer geleidelijk op te heffen door middel van een gemeenschappelijk handelsbeleid;
• de beginselen van het VN-Handvest na te leven;
• hun krachten te bundelen om vrede en vrijheid te handhaven en te versterken, en andere Europese volkeren met ditzelfde ideaal op te roepen zich bij hun streven aan te sluiten.

Gemeenschappelijke markt

Het Verdrag leidde tot:

• de invoering van een gemeenschappelijke markt, waarbij de ondertekenende landen overeenkwamen hun economische beleid geleidelijk op één lijn te brengen;
• het creëren van een eengemaakte economische ruimte met vrije concurrentie tussen ondernemingen. Het legde de basis voor harmonisering van de voorwaarden voor het op de markt brengen van producten en diensten, behalve voor producten en diensten die al onder de andere verdragen vallen (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) en Euratom);
• een verbod op afspraken en staatssteun die de handel tussen de zes landen ongunstig kunnen beïnvloeden;
• het betrekken van de overzeese landen en gebieden van de zes lidstaten bij deze afspraken en de douane-unie om hun economische en sociale ontwikkeling te bevorderen.

Douane-unie

• Het Verdrag betekende de afschaffing van quota (d.w.z. bovengrenzen aan de invoer) en douanetarieven tussen de zes ondertekenende landen.
• Het heeft gezorgd voor een gemeenschappelijk douanetarief voor invoer van buiten de EEG, dat in de plaats komt van de vroegere tarieven van de verschillende staten.
• De douane-unie ging gepaard met een gemeenschappelijk handelsbeleid. Dit beleid, dat niet langer op nationaal maar op EEG-niveau wordt gevoerd, onderscheidt de douane-unie van een zuivere vrijhandelsassociatie.

Gemeenschappelijk beleid

• In het kader van het Verdrag werd bepaald beleid vanaf het begin aangemerkt als gemeenschappelijk beleid van de lidstaten, waaronder:
  • het gemeenschappelijk landbouwbeleid (artikelen 38-47);
  • de gemeenschappelijke handelspolitiek (artikelen 110-116);
  • het gemeenschappelijk vervoersbeleid (artikelen 74-84).
• Op grond van het Verdrag is het ook mogelijk ander gemeenschappelijk beleid in te voeren wanneer dit nodig mocht zijn. Na 1972 heeft de EEG een gemeenschappelijk beleid ontwikkeld inzake milieu, regionale ontwikkeling, sociale aangelegenheden en industrie.
• Dit beleid ging gepaard met de oprichting van:
  • een Europees Sociaal Fonds ter verbetering van de arbeidsmogelijkheden van werknemers en hun levensstandaard;
  • een Europese Investeringsbank (EIB) voor het vrijmaken van nieuwe middelen voor de economische expansie van de EEG.

Instellingen

• In het kader van het Verdrag werden instellingen en besluitvormingsmechanismen ingesteld die het mogelijk maken zowel nationale belangen als een gemeenschappelijke visie te vertegenwoordigen.
• De belangrijkste instellingen zijn:
  • de Raad van ministers;
  • de Commissie;
  • het Parlement (later het Europees Parlement);
  • het Hof van Justitie.
• De eerste drie worden bij het besluitvormingsproces geadviseerd door het Economisch en Sociaal Comité.