English
Select your language
Official EU languages:
Access to European Union law
EUR-Lex
Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Use quotation marks to search for an "exact phrase". Append an asterisk (*) to a search term to find variations of it (transp*, 32019R*). Use a question mark (?) instead of a single character in your search term to find variations of it (ca?e finds case, cane, care).
Need more search options? Use the
Advanced search
Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken
SAMENVATTING VAN:
Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken
WAT IS HET DOEL VAN HET PROTOCOL EN DE BESCHIKKING?
- Het Protocol van Montreal (bij het Verdrag van Wenen ter bescherming van de ozonlaag) is een wereldwijde overeenkomst om de ozonlaag in de stratosfeer van de aarde te beschermen door de chemische stoffen die deze laag afbreken, geleidelijk uit te faseren. Deze uitfasering omvat zowel de productie als het verbruik van ozonafbrekende stoffen.
- Omdat ozonafbrekende stoffen ook krachtige broeikasgassen zijn, is de uitfasering ook van cruciaal belang om de klimaatverandering te beperken. Ondanks het feit dat fluorkoolwaterstoffen de ozonlaag niet afbreken, wordt met het protocol bovendien geprobeerd de productie en het verbruik ervan uit te faseren, om te voorkomen dat ozonafbrekende stoffen worden vervangen door fluorkoolwaterstoffen, die een aanzienlijke bijdrage leveren aan klimaatverandering.
- Het Protocol van Montreal is in 1987 overeengekomen en in 1989 in werking getreden. Het is sindsdien meerdere keren gewijzigd. In de meest recente gewijzigde versie, het amendement van Kigali, wordt aangedrongen op de geleidelijke uitfasering van fluorkoolwaterstoffen.
- De uitstoot van fluorkoolwaterstoffen valt onder het Verdrag van Parijs, dat is goedgekeurd bij Besluit (EU) 2016/1841. Zo draagt het Protocol van Montreal bij tot de verwezenlijking van de doelstelling om de wereldwijde temperatuurstijging ruim onder 2 °C in vergelijking met het pre-industriële tijdperk te houden en om inspanningen te blijven leveren om de temperatuurstijging nog verder te beperken tot 1,5 °C boven het pre-industriële niveau.
- Met Beschikking 88/540/EEG krijgt de EU de wettelijke goedkeuring voor het Verdrag van Wenen ter bescherming van de ozonlaag en het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken, zoals op goedgekeurd door de partijen ervan.
KERNPUNTEN
- De EU en de EU-landen zijn partij van het Verdrag van Wenen en het bijbehorende Protocol van Montreal.
- Het protocol bevat bepalingen met betrekking tot:
- beheersingsmaatregelen (artikel 2);
- berekening van de niveaus van beheerste stoffen (artikel 3);
- handel met staten die geen partij zijn (artikel 4);
- de bijzondere positie van ontwikkelingslanden (artikel 5);
- verstrekking van gegevens (artikel 7);
- niet-naleving (artikel 8);
- een financieel mechanisme;
- technische bijstand (artikel 10) en andere onderwerpen.
- De beheerste stoffen staan vermeld in bijlagen: A (chloorfluorkoolwaterstoffen — CFK’s, halonen), B (andere volledig gehalogeneerde CFK’s, tetrachloorkoolstof, methylchloroform), C (chloorfluorkoolwaterstoffen — HCFK’s, broomfluorkoolwaterstoffen — HBFK’s en broomchloormethaan), E (methylbromide) en F (HFK’s).
- Het Protocol van Montreal voorziet in een geleidelijke uitfasering van het verbruik en de productie van ozonafbrekende stoffen en een stapsgewijze uitfasering van HFK’s. Er zijn verschillende tijdschema’s voor ontwikkelingslanden (aangeduid als partijen die onder de werking van artikel 5 vallen) en ontwikkelde landen (aangeduid als partijen die niet onder de werking van artikel 5 vallen) voor elke groep stoffen.
- Hierin is opgenomen:
- CFK’s: uiterlijk voor partijen die niet onder de werking van artikel 5 vallen en uiterlijk voor partijen die onder de werking van artikel 5 vallen (met eventuele vrijstellingen);
- Halonen: uiterlijk voor partijen die niet onder de werking van artikel 5 vallen en uiterlijk voor partijen die onder de werking van artikel 5 vallen (met eventuele vrijstellingen);
- HCFK’s: uiterlijk voor partijen die niet onder de werking van artikel 5 vallen en uiterlijk voor partijen die onder de werking van artikel 5 vallen (met eventuele vrijstellingen en een klein percentage kan worden gebruikt voor onderhoud aan bestaande koel- en klimaatbeheersingsapparaten (d.w.z. een vrijstelling van 0,5 % van het basisverbruik tot voor onderhoud aan koel- en klimaatbeheersingsapparaten die op bestaan voor partijen die niet onder de werking van artikel 5 vallen, en een toegestane 2,5 % van het basisverbruik, gemiddeld over 10 jaar van 2030 tot 2040 tot voor onderhoud aan koel- en klimaatbeheersingsapparaten die op bestaan voor partijen die onder de werking van artikel 5 vallen);
- Voor HFK’s valt de eerste reductiestap voor partijen die niet onder de werking van artikel 5 vallen in 2019, terwijl de meeste partijen die onder de werking van artikel 5 vallen in 2024 met hun afbouw beginnen.
- Artikel 4 van het Protocol van Montreal bevat regels voor handel met staten die geen partij zijn. Deze verbieden of beperken landen die partij van het protocol zijn de handel in beheerste stoffen met landen die geen partij van het protocol zijn. Daarmee wordt een zo groot mogelijke deelname aan het protocol beoogd. De bepalingen werden in eerste instantie toegepast op de oorspronkelijke groepen ozonafbrekende stoffen en zijn in de loop van de tijd uitgebreid met de extra groepen stoffen die met opeenvolgende wijzigingen in het protocol zijn opgenomen.
- Partijen van het Protocol van Montreal:
- keuren procedures goed voor het vaststellen van maatregelen in geval van niet-naleving en voor de omgang met partijen die het protocol niet naleven;
- beoordelen sinds 1990 om de vier jaar de uitvoering van de beperkende maatregelen, met inbegrip van de mogelijkheid om stoffen toe te voegen aan of te schrappen van de lijsten met verboden stoffen;
- hebben voor elk van de beheerste stoffen een jaarlijkse rapportageverplichting. De gegevens moeten worden verstrekt aan het secretariaat van het protocol;
- werken samen aan de bevordering van relevante beste technologieën, beheersingsstrategieën en mogelijke alternatieven voor de stoffen;
- bevorderen technische bijstand om landen die geen partij zijn te helpen bij de deelname aan en de uitvoering van het protocol;
- houden regelmatig vergaderingen, die door het secretariaat worden georganiseerd;
- verschaffen de gelden voor de tenuitvoerlegging van het protocol, met inbegrip van de middelen voor het functioneren van het secretariaat;
- kunnen kennis geven van hun voornemen om zich uit het protocol terug te trekken onder de in artikel 19 genoemde voorwaarden.
VANAF WANNEER ZIJN HET PROTOCOL, DE WIJZIGINGEN DAARVAN EN DE ERAAN GERELATEERDE BESCHIKKINGEN VAN TOEPASSING?
- Het oorspronkelijke Protocol van Montreal is in werking getreden op .
- Beschikking 88/540/EEG is sinds van toepassing.
- De eerste wijziging van het Protocol van Montreal (Londen, 1990) is in werking getreden op .
- Beschikking 91/690/EEG is sinds van toepassing.
- De tweede wijziging van het Protocol van Montreal (Kopenhagen, 1992) is in werking getreden op .
- Beschikking 94/68/EG van de Commissie is sinds van toepassing.
- De derde wijziging van het Protocol van Montreal (Montreal, 1997) is in werking getreden op .
- Besluit 2000/646/EG is sinds van toepassing.
- De vierde wijziging van het Protocol van Montreal (Beijing, 1999) is in werking getreden op .
- Besluit 2002/215/EG is sinds van toepassing.
- De vijfde wijziging van het Protocol van Montreal (Kigali, 2016) is in werking getreden op .
- Besluit (EU) 2017/1541 is sinds van toepassing.
ACHTERGROND
- Het Protocol van Montreal is tot nu toe het enige VN-verdrag dat door alle landen ter wereld (alle 197 VN-leden) is geratificeerd. Het is een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de VN. Het protocol wordt in de loop van de tijd aangepast in het licht van wetenschappelijke, technische en economische ontwikkelingen. Het omvat inmiddels bijna honderd door de mens gemaakte chemicaliën die het vermogen van de ozonlaag om mensen en ander leven te beschermen tegen schadelijke ultraviolette straling van de zon, aantasten.
- De EU voert het protocol uit door middel van haar eigen wetgeving, die strengere en ambitieuzere maatregelen bevat.
- Terwijl met het protocol de productie van en bulkhandel in de stoffen worden gereguleerd, wordt met Verordening (EG) nr. 1005/2009 betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken bijvoorbeeld het gebruik van die stoffen in producten en apparaten verboden en worden stoffen die niet onder het protocol vallen ermee gereguleerd en gemonitord.
- Bovendien omvat Verordening (EU) nr. 517/2014 inzake terugdringing van gefluoreerde broeikasgassen een ambitieuze uitfasering van HFK’s, die al in 2015 van start is gegaan en die ook betrekking heeft op HFK’s in bepaalde producten en apparaten. Verordening (EU) nr. 517/2014 bevat ook een verbod op het op de markt brengen van bepaalde nieuwe producten en apparaten die gefluoreerde gassen bevatten en bevat verschillende maatregelen om uitstoot te voorkomen.
- Voor meer informatie zie:
- Bescherming van de ozonlaag (Europese Commissie)
- Gefluoreerde broeikasgassen (Europese Commissie).
BELANGRIJKSTE DOCUMENTEN
Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken — Verklaring van de Europese Economische Gemeenschap (PB L 297 van , blz. 21-28)
Wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 377 van , blz. 30-40)
Wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 33 van , blz. 3-10)
Wijziging van het protocol van Montreal, aangenomen door de negende vergadering van de partijen (PB L 272 van , blz. 27-28)
Wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 72 van , blz. 20-22)
Wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 236 van , blz. 3-13)
88/540/EEG: Beschikking van de Raad van betreffende goedkeuring van het Verdrag van Wenen ter bescherming van de ozonlaag en van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 297 van , blz. 8-9)
91/690/EEG: Beschikking van de Raad van inzake sluiting van de wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken, zoals in juni 1990 te Londen goedgekeurd door de Partijen bij het Protocol (PB L 377 van , blz. 28-40)
94/68/EG: Beschikking van de Raad van betreffende de sluiting van de wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 33 van , blz. 1-2)
2000/646/EG: Besluit van de Raad van betreffende de sluiting van de wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 272 van , blz. 26)
2002/215/EG: Besluit van de Raad van inzake de sluiting van de vierde wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 72 van , blz. 18-19)
Besluit (EU) 2017/1541 van de Raad van betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (PB L 236 van , blz. 1-2)
laatste bijwerking