Veiligheid op zee: havenstaatcontrole

KERNPUNTEN

• De wetgeving is van toepassing op alle in aanmerking komende schepen die een EU-haven aandoen of er voor anker liggen, en de bemanning daarvan.
• De regeringen van de EU-landen moeten ervoor zorgen dat ze over voldoende gekwalificeerde inspecteurs met voldoende middelen beschikken om de inspecties uit te voeren.
• Alle in aanmerking komende schepen die van een EU-haven gebruikmaken, krijgen een risicoprofiel in de THETIS-inspectiegegevensbank. Dit profiel is gebaseerd op criteria als het type en de ouderdom van het schip en bepaalt de grondigheid en frequentie van de inspecties.
• Om het plannen van de inspecties eenvoudiger te maken, is THETIS gekoppeld aan het systeem SafeSeaNet, dat informatie geeft over schepen die zich bevinden in, of die worden verwacht in, alle EU-havens.
• Jaarlijkse inspecties zijn verplicht voor schepen met een hoog risicoprofiel en optioneel voor andere schepen.
• Er wordt voorrang gegeven aan de inspectie van schepen die niet vaak aanleggen in EU-havens.
• Bij elke eerste inspectie van een schip wordt gecontroleerd of de certificaten en documenten in orde zijn en wordt de algemene toestand van het schip beoordeeld.
• Als tekortkomingen worden ontdekt, wordt het schip onderworpen aan een meer gedetailleerde inspectie.
• De volgende categorieën schepen komen in aanmerking voor meer gedetailleerde inspecties: schepen met een hoog risicoprofiel en passagiersschepen, olietankers, gas- en chemicaliëntankers en bulkschepen die ouder zijn dan 12 jaar.
• Eventuele ontdekte tekortkomingen moeten worden verholpen. Wanneer ze een duidelijk gevaar inhouden voor de veiligheid, de gezondheid of het milieu, moet het schip worden aangehouden totdat de tekortkomingen zijn hersteld.
• Nationale autoriteiten kunnen de toegang tot een haven ontzeggen aan schepen die meer dan twee keer zijn aangehouden gedurende de afgelopen twee tot drie jaar.
• Scheepseigenaren of -exploitanten kunnen beroep aantekenen tegen een aanhouding of weigering van toegang.
• De Europese Commissie zorgt ervoor dat de inspectiegegevensbank wordt onderhouden en bijgewerkt. Ze publiceert regelmatig details van rederijen met een laag en zeer laag prestatieniveau op de website van THETIS.
• De wetgeving is niet van toepassing op:
  • vissersvaartuigen of marinehulpschepen;
  • oorlogsschepen;
  • bepaalde soorten houten schepen;
  • privéjachten.
• De richtlijn is gewijzigd met Richtlijn (EU) 2017/2110, die het toepassingsgebied van Richtlijn 2009/16/EG uitbreidt met inspecties van ro-ro-passagiersschepen (roll-on/roll-off, oftewel op- en afrijden) en hogesnelheidspassagiersvaartuigen in geregelde dienst. Voordat dergelijke schepen worden ingezet op een geregelde dienst, moeten de relevante instanties ze inspecteren om na te gaan of ze voldoen aan de voorschriften voor de veilige exploitatie van een geregelde dienst. Als een schip gedurende de afgelopen acht maanden is gecontroleerd door een ander EU-land en voldoende is bevonden voor het veilig exploiteren van een geregelde dienst, hoeft het schip niet verder te worden geïnspecteerd.