Meerjarig financieel kader van de EU (2021-2027)

KERNPUNTEN

In de verordening inzake het meerjarig financieel kader (MFK) worden voor de periode 2021-2027 de jaarlijkse maximumbedragen (“MFK-maxima”) vastgesteld voor de EU-uitgaven als geheel en voor de belangrijkste uitgavencategorieën die de belangrijke beleidsterreinen weerspiegelen (“MFK-rubrieken”).

De MFK-verordening wordt vastgesteld volgens een bijzondere wetgevingsprocedure, waarbij de Raad van de Europese Unie met eenparigheid van stemmen besluit na goedkeuring door het Europees Parlement.

De drie belangrijkste EU-begrotingsinstellingen (het Parlement, de Raad en de Europese Commissie) moeten ervoor zorgen dat de uitgaven in de jaarbegrotingen van de EU in overeenstemming zijn met de MFK-maxima.

Voor de periode 2021-2027 stelt het MFK een maximum bestedingsniveau vast van 1 074 miljard EUR (alle bedragen in prijzen van 2018), die betrekking hebben op zeven belangrijke gebieden, en die als volgt zijn onderverdeeld:

• eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid: 132,8 miljard EUR;
• cohesie, veerkracht en waarden: 377,8 miljard EUR;
• natuurlijke hulpbronnen en milieu: 356,4 miljard EUR;
• migratie en grensbeheer: 22,7 miljard EUR;
• veiligheid en defensie: 13,2 miljard EUR;
• nabuurschap en internationaal beleid: 98,4 miljard EUR;
• Europees openbaar bestuur: 73,1 miljard EUR.

In het bijzonder worden in het MFK voor deze periode ook maximale vastleggingskredieten gereserveerd voor twee grootschalige projecten:

• het EU-ruimtevaartprogramma (13,202 miljard EUR);
• de internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER) (5 miljard EUR).

Daarnaast worden in het MFK maximumbedragen vastgesteld die naast de MFK-maxima kunnen worden uitgegeven voor reacties in noodsituaties of onvoorziene behoeften, waarbij als volgt “speciale instrumenten” worden ingezet:

• een Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (jaarlijks 186 miljoen EUR);
• een reserve voor solidariteit en noodhulp (jaarlijks 1,2 miljard EUR);
• een reserve voor aanpassing aan de brexit voor gebieden en sectoren die het zwaarst getroffen worden door de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU (5 miljard EUR in de hele periode);
• een enkelvoudig marge-instrument dat het mogelijk maakt om beschikbare marges over te dragen tussen begrotingsjaren en in sommige gevallen ook tussen MFK-rubrieken;
• een flexibiliteitsinstrument voor de financiering van onvoorziene uitgaven die niet binnen de grenzen van de MFK-maxima kunnen worden gefinancierd (jaarlijks 915 miljoen EUR).

Gedurende de looptijd van het MFK worden diverse aanpassingen aangebracht aan de MFK-maxima. Deze zijn:

• jaarlijkse technische aanpassingen in huidige prijzen wanneer de Commissie het ontwerp van de jaarlijkse begroting voor het volgende jaar opstelt;
• programmaspecifieke aanpassingen waarbij een extra bedrag, dat overeenkomt met de jaarlijkse inkomsten van de EU uit de geldboeten die zij oplegt voor overtredingen van de EU-regels, wordt toegekend aan specifieke EU-programma’s/-beleidsmaatregelen — het totaal hiervan bedraagt 11 miljard EUR tussen 2022 en 2027.

Andere mogelijke aanpassingen aan het MFK zijn:

• het opnieuw aangaan van vastleggingen die zijn geschorst om te zorgen voor goed financieel beheer of ter bescherming van de EU-begroting — zodra de schorsing wordt opgeheven, kunnen de bedragen in een volgend jaar worden gebruikt;
• de herprogrammering in de loop van de tijd van vastleggingen en betalingen in verband met nieuwe regels of programma’s die na 1 januari 2021 zijn vastgesteld.

Het MFK kan worden herzien, in overeenstemming met dezelfde bijzondere wetgevingsprocedure voor de vaststelling ervan, naar aanleiding van:

• onvoorziene omstandigheden;
• de herziening van de Verdragen van de EU met gevolgen voor de begroting;
• de toetreding van nieuwe EU-lidstaten;
• de hereniging van Cyprus.

Het MFK is in februari 2024 herzien door Wijzigingsverordening (EU, Euratom) 2024/765. Met deze herziening werd nog eens 65,6 miljard EUR beschikbaar gesteld voor het aanpakken van nieuwe en opkomende uitdagingen waarmee de EU te maken krijgt en om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen die anders niet binnen het bestaande begrotingsplafond zouden kunnen worden nagekomen. Deze aanvullende financiering bestaat uit:

• steun aan Oekraïne — 50 miljard EUR (17 miljard EUR aan subsidies en 33 miljard EUR aan leningen);
• migratie en grensbeheer — 2 miljard EUR;
• nabuurschap en internationaal beleid — 7,6 miljard EUR;
• het Europees Defensiefonds in het kader van het platform voor strategische technologieën voor Europa — 1,5 miljard EUR;
• het flexibiliteitsinstrument — 2 miljard EUR);
• de reserve voor solidariteit en noodhulp — 1,5 miljard EUR.

Het Parlement, de Raad en de Commissie moeten maatregelen nemen om de jaarlijkse begrotingsprocedure vlot te doen verlopen, te goeder trouw samenwerken en op samenhangende wijze te werk gaan in het kader van het interinstitutioneel akkoord betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer (zie de samenvatting).

Het MFK schrijft voor dat de Commissie vóór 1 juli 2025 een voorstel voor een nieuw MFK moet indienen.