Verontreiniging naar nul

Het doel van “verontreiniging naar nul” of “nul vervuiling” is de vervuiling van lucht, water en bodem terug te brengen tot niveaus die niet langer als schadelijk voor de gezondheid en de natuurlijke ecosystemen worden beschouwd en die binnen de grenzen blijven die de aarde aankan, zodat er een gifvrij milieu ontstaat. Vervuiling is jaarlijks verantwoordelijk voor een op de acht sterfgevallen in Europa en speelt een rol bij uiteenlopende medische aandoeningen. Het is een van de vijf belangrijkste oorzaken van het verlies aan biodiversiteit en bedreigt het voortbestaan van meer dan één miljoen van de acht miljoen planten- en diersoorten op onze planeet.

Een mededeling van de Europese Commissie uit 2021, “ Route naar een gezonde planeet voor iedereen — EU-actieplan: Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul ”, bevat een geïntegreerde visie voor 2050 met een lijst acties die vervuiling aan de bron moeten verminderen en een reeks doelstellingen die in eerste instantie uiterlijk tegen 2030 moeten zijn bereikt. Deze doelstellingen zijn onder meer:

• vermindering met ten minste 55 % van het aantal vroegtijdige sterfgevallen door luchtverontreiniging door de luchtkwaliteit te verbeteren;
• verlaging met 30 % van het percentage mensen dat chronisch last heeft van verkeerslawaai;
• vermindering met 25 % van het aantal ecosystemen in de Europese Unie (EU) waar luchtverontreiniging de biodiversiteit bedreigt;
• vermindering met 50 % van de nutriëntenverliezen, het gebruik en het gevaar van chemische pesticiden, het gebruik van gevaarlijkere pesticiden en de verkoop van antimicrobiële stoffen voor landbouwhuisdieren en in de aquacultuur;
• vermindering met 50 % van het plastic zwerfafval op zee en vermindering met 30 %van de hoeveelheid microplastics die in het milieu terechtkomt;
• aanzienlijke vermindering van de totale afvalproductie en vermindering met 50 % van het stedelijk restafval.

Enkele voorbeelden van initiatieven en acties die in het kader van het plan worden ondernomen:

• aanpassen van de EU-normen voor luchtkwaliteit aan de meest recente aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie;
• herzien van de normen voor de waterkwaliteit, ook in Europese rivieren en zeeën;
• terugdringen van bodemverontreiniging en bevorderen van bodemherstel;
• herzien van de EU-afvalwetgeving om vervuiling terug te dringen en deze aan te passen aan de beginselen van de circulaire economie;
• terugdringen tot nul van de verontreiniging door productie en consumptie;
• verkleinen van de ongelijkheid op het gebied van gezondheid, veroorzaakt door het feit dat de meest kwetsbare groepen doorgaans onevenredig veel gezondheidsgevolgen ondervinden;
• verkleinen van de externe verontreinigingsvoetafdruk van de EU door de uitvoer van producten en afval met schadelijke of toxische gevolgen voor niet-EU-landen te beperken.