It-tnaqqis tat-tniġġis mill-mikroplastik mill-pellets tal-plastik

PUNTI EWLENIN

Kuntest

Il-pellets tal-plastik huma materjali tal-iffurmar ibbażati fuq il-polimeri użati biex isiru oġġetti tal-plastik. Meta jintilfu, isiru mikroplastiċi persistenti li jagħmlu ħsara lill-ekosistemi u jistgħu jaffettwaw is-saħħa tal-bniedem. It-telf tal-pellets huwa t-tielet l-akbar sors ta’ tniġġis mhux intenzjonat bil-mikroplastik fl-UE.

Kamp ta’ applikazzjoni

Ir-regolament japplika għal:

• operaturi li mmaniġġaw 5 tunnellati jew aktar ta’ pellets fis-sena kalendarja preċedenti;
• operaturi li jħaddmu installazzjonijiet użati għat-tindif tal-kontenituri u tat-tankijiet tal-pellets;
• trasportaturi tal-UE u ta’ pajjiżi mhux tal-UE li jittrasportaw il-pellets fl-UE;
• l-ispedituri, l-operaturi, l-aġenti u l-kaptani ta’ bastimenti tal-baħar li jgħabbu jew li jidħlu fil-portijiet tal-UE.

Obbligi operazzjonali

L-entitajiet koperti kollha jridu jipprevjenu, irażżnu u jnaddfu t-telf tal-pellets mingħajr dewmien, f’dik l-ordni ta’ prijorità, bl-użu ta’ prattiki ambjentalment sostenibbli.

L-ispedituri jridu jiżguraw imballaġġ b’saħħtu, jipprovdu informazzjoni dwar it-trasport u jissottomettu talbiet speċjali għall-istivar.

L-imballaġġ irid juri twissija u pittogramma.

L-operaturi tal-bastimenti, l-aġenti u l-kaptani jridu jipproteġu l-kontenituri tal-pellets u jistivawhom taħt il-gverta jew f’pożizzjonijiet imkennija.

Reġistrazzjoni u notifika

Qabel l-immaniġġar jew it-trasport tal-pellets, l-operaturi u t-trasportaturi jridu jinnotifikaw lill-awtoritajiet nazzjonali dwar l-installazzjonijiet jew l-attivitajiet tat-trasport.

It-trasportaturi mhux tal-UE jridu jaħtru rappreżentant awtorizzat stabbilit f’mill-inqas Stat Membru wieħed tal-UE.

In-notifiki jridu jinżammu aġġornati, inkluż dwar l-għeluq jew il-bidliet fil-kwantitajiet immaniġġati.

Ġestjoni tar-riskju

Kull installazzjoni jrid ikollha pjan ta’ ġestjoni tar-riskju li jidentifika l-punti tat-tixrid², it-telf stmat u deskrizzjoni tal-proċeduri u t-tagħmir għall-prevenzjoni, il-konteniment u t-tindif tat-tixrid, li jkunu xierqa għat-tip ta’ installazzjoni, bir-responsabbiltajiet assenjati. Il-pjanijiet iridu jiġu aġġornati regolarment u jistgħu jiġu riveduti fuq talba tal-awtoritajiet. L-operaturi jridu jżommu rekords dwar il-kwantitajiet immaniġġati u t-telf stmat għal 5 snin.

Rekwiżiti operazzjonali u rekwiżiti fil-livell tal-intrapriża

L-installazzjonijiet iridu jużaw imballaġġ xieraq, sistemi ta’ konteniment, protezzjoni tad-drenaġġ u tagħmir għat-tindif.

Meta 1 500 tunnellata jew aktar jiġu ttrattati kull sena f’installazzjonijiet li huma proprjetà ta’ intrapriżi kbar u medji, l-operaturi jridu wkoll:

• iwettqu valutazzjonijiet interni annwali;
• jipprovdu taħriġ u programmi ta’ sensibilizzazzjoni għall-persunal u għall-kuntratturi;
• jirrieżaminaw il-miżuri ta’ ġestjoni tar-riskju u jirreġistraw is-sejbiet.

Obbligi tat-trasport

It-trasportaturi bit-triq, bil-ferrovija u fuq passaġġi fuq l-ilma interni jridu jiżguraw li l-vetturi u l-kontejners ikunu mingħajr pellets qabel it-tluq, jagħlqu s-sistemi tat-tagħbija u tal-ħatt meta jitilqu mill-faċilitajiet u jillimitaw it-telf matul it-trasport u fil-punti tat-trasferiment bħall-portijiet jew it-terminals.

Verifika tal-konformità

Il-konformità tintwera jew permezz ta’:

• awtodikjarazzjoni għal 5 snin għall-mikrointrapriżi u għall-operaturi li mhumiex meħtieġa jiksbu ċertifikat, flimkien ma’ pjan aġġornat ta’ ġestjoni tar-riskju; jew
• ċertifikazzjoni minn parti terza għal installazzjonijiet li jimmaniġġaw 1 500 tunnellata jew aktar, meħtieġa kull 3 snin għall-intrapriżi kbar, kull 4 snin għall-intrapriżi ta’ daqs medju u darba biss għall-intrapriżi żgħar, maħruġa minn ċertifikaturi akkreditati wara kontrolli fuq il-post.

L-iskadenzi għaċ-ċertifikazzjoni jvarjaw skont id-daqs tal-intrapriża:

• l-intrapriżi l-kbar iridu jiġu ċċertifikati sas-17 ta’ Diċembru 2027, b’tiġdid kull 3 snin;
• l-intrapriżi ta’ daqs medju sas-17 ta’ Diċembru 2028, b’tiġdid kull 4 snin;
• l-intrapriżi ż-żgħar sas-17 ta’ Diċembru 2030, b’ċertifikati validi għal 5 snin, u wara jistgħu jew jiġġeddu jew jiġu sostitwiti b’awtodikjarazzjoni.

L-operaturi rreġistrati taħt l-iskema ta’ ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) tal-UE huma eżentati jekk il-verifikatur tagħhom ikun ikkonferma l-konformità mar-regolament. L-Istati Membri jistgħu bl-istess mod jeżentaw lill-operaturi li jużaw sistemi verifikati ekwivalenti meta l-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tiġi kkonfermata u s-sistema tiġi rikonoxxuta.

Informazzjoni pubblika u infurzar

L-Istati Membri jridu jżommu reġistri pubbliċi online tan-notifiki, tal-pjanijiet ta’ riskju, tal-awtodikjarazzjonijiet, taċ-ċertifikati u tal-permessi, filwaqt li jissalvagwardjaw id-dettalji kunfidenzjali.

L-awtoritajiet jridu jwettqu spezzjonijiet ibbażati fuq ir-riskju u jimponu penali proporzjonati u dissważivi, inklużi multi amministrattivi jew sanzjonijiet kriminali għal ksur serju.

L-individwi li jsofru ħsara għas-saħħa minħabba ksur huma intitolati jitolbu kumpens mill-parti responsabbli.

Il-Kummissjoni Ewropea se tiżviluppa u tagħmel disponibbli materjal ta’ sensibilizzazzjoni u taħriġ sas-17 ta’ Diċembru 2026.

L-Istati Membri jridu jiżguraw l-aċċess għall-informazzjoni u l-assistenza u jistgħu jipprovdu appoġġ finanzjarju u tekniku għal intrapriżi iżgħar, soġġett għar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

Monitoraġġ u evalwazzjoni

• L-Istati Membri jridu jippreżentaw l-ewwel rapport ta’ implimentazzjoni tagħhom sal-1 ta’ Jannar 2030, u kull 3 snin wara dan.
• Sas-17 ta’ Diċembru 2033, il-Kummissjoni trid tevalwa l-implimentazzjoni u l-kontribut tar-regolament għat-tnaqqis tat-tniġġis mill-mikroplastik bi 30 % sal-2030.