Ekodisinn għal prodotti relatati mal-enerġija

SOMMARJU TA’:

Id-Direttiva 2009/125/KE li tistabbilixxi qafas għall-iffissar ta’ rekwiżiti għall-ekodisinn għal prodotti relatati mal-enerġija

X’INHU L-GĦAN TAD-DIRETTIVA?

Id-Direttiva 2009/125/KE tistabbilixxi qafas għall-Kummissjoni Ewropea biex tissettja rekwiżiti armonizzati minimi għall-ekodisinn¹ għal prodotti relatati mal-enerġija li jinbiegħu fl-Unjoni Ewropea (UE). Ma tapplikax għall-mezzi ta’ trasport użati biex iġorru nies jew prodotti.
Din tipprova ttejjeb l-effiċjenza fl-enerġija²ta’ prodotti u l-protezzjoni tal-ambjent, u b’hekk tikkontribwixxi għal żvilupp sostenibbli, filwaqt li tagħmlu dan b’mod armonizzat biex tappoġġa s-suq uniku tal-UE u tevita l-frammentazzjoni tas-suq u prezzijiet ogħla li jistgħu jirriżultaw mid-devjazzjoni ta’ regoli nazzjonali fuq l-istess aspetti.

PUNTI EWLENIN

Ir-rekwiżiti tal-ekodisinn jistgħu jkopru l-istadji kollha taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ prodott u t-tiswija u r-riċiklaġġ fi tmiem il-ħajja. L-enfasi s’issa kienet, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, fuq il-konsum tal-enerġija fl-użu minħabba li l-azzjoni f’dik iż-żona ġiet prijoritizzata. Madankollu, l-aktar regolamenti reċenti għandhom perspettiva aktar olistika, li tikkunsidra l-intier tagħhom fl-enerġija użata matul il-ħajja tal-prodott. Għall-prodotti elettroniċi, b’mod partikolari, il-fażi tal-manifattura tikkorrispondi għal kwalunkwe ammont minn terz sa saħansitra żewġ terzi tal-enerġija użata matul il-ħajja tal-prodott, filwaqt li tissuġġerixxi r-rekwiżiti biex jiġi massimizzat l-użu ta’ din l-enerġija inkorporata ma’ rekwiżiti dwar l-affidabbiltà u r-reparabbiltà, biex tiġi estiża l-ħajja tal-prodott u r-riċiklabbiltà, biex tirkupra materjal b’mod aktar effiċjenti.
lI-prodotti li jissodisfaw ir-rekwiżiti jġorru l-marka CE u jistgħu jinbiegħu kullimkien fl-UE.

Atti ta’ implimentazzjoni

Permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni adottati skont id-direttiva, il-Kummissjoni stabbilixxiet rekwiżiti tal-ekodisinn għat-tqegħid fis-suq tal-oġġetti li ġejjin:

magni domestiċi tal-ħasil tal-platti (ir-Regolament (KE) Nru 1275/2008);
fannijiet li jaħdmu b’muturi b’potenza ta’ input elettriku bejn 125 W u 500 kW (Regolament (UE) Nru 327/2011);
kondizzjonaturi tal-ajru u fannijiet tal-kumdità (Regolament (UE) Nru 206/2012);
pompi tal-ilma (Regolament (UE) Nru 547/2012);
ċirkolaturi mingħajr tqalfit u indipendenti u ċirkolaturi mingħajr tqalfit integrati fi prodotti (Regolament (UE) Nru 622/2012);
magni tat-tnixxif tal-ħwejjeġ għall-użu domestiku (Regolament (UE) 2023/2533);
kompjuters u servers tal-kompjuter (Regolament (UE) Nru 617/2013);
vacuum cleaners (Regolament (UE) Nru 666/2013);
konsum tal-elettriku ta’ tagħmir tal-elettriku u elettroniku tad-dar u tal-uffiċċju f’modalità standby u f’modalità mitfi (Regolament (UE) Nru 801/2013);
ħiters tal-ispazju u ħiters ta’ kombinazzjoni (Regolament (UE) Nru 813/2013);
ħiters tal-ilma u tankijiet tal-ħżin tal-ilma sħun (Regolament (UE) Nru814/2013);
fran, ħobbs u estratturi tal-kukers domestiċi (Regolament (UE) Nru 66/2014);
transformers tal-elettriku ta’ qawwa żgħira, medja u għolja (Regolament (UE) Nru 548/2014);
unitajiet ta’ ventilazzjoni (Regolament (UE) Nru 1253/2014);
kabinetti għall-ħżin refriġirat professjonali, kabinetti tar-refriġerazzjoni rapida, unitajiet tal-kondensazzjoni u chillers tal-proċess (Regolament (UE) 2015/1095);
ħiters tal-post lokali tal-fjuwils solidi (Regolament (UE) 2015/1185);
ħiters tal-ispazju lokali (Regolament (UE) 2015/1188);
bojlers tal-fjuwils solidi (Regolament (UE) 2015/1189);
prodotti relatati mal-enerġija, prodotti tat-tisħin tal-arja, prodotti tat-tkessiħ, ċillers ta’ proċessi ta’ temperatura għolja u fannijiet konvetturi (Regolament (UE) 2016/2281);
servers u prodotti għall-ħżin tad-data (Regolament (UE) 2019/424);
muturi elettriċi u sistemi ta’ trażmissjoni b’veloċità varjabbli (Regolament (UE) 2019/1781);
provvisti tal-elettriku esterni (Regolament (UE) 2019/1782);
transformers tal-elettriku ta’ qawwa żgħira, medja u għolja (Regolament (UE) Nru 2019/1783);
tagħmir ta’ saldatura (Regolament (UE) 2019/1784);
Refrigerators domestiċi (Regolament (UE) 2019/2019);
sorsi tad-dawl u tagħmir ta’ kontroll separat (Regolament (UE) 2019/2020);
apparati refriġeranti b’funzjoni ta’ bejgħ dirett (Regolament (UE) 2019/2024);
unitajiet tal-wiri elettroniċi (Regolament (UE) 2019/2021).

Ir-Regolament (UE) 2023/826, li jħassar ir-Regolamenti (KE) Nri 1275/2008 u 107/2009, jistabbilixxi r-rekwiżiti tal-ekodisinn għall-konsum tal-enerġija f’modalità mitfi, f’modalità standby u f’modalità standby man-network tat-tagħmir elettriku u elettroniku tad-dar u tal-uffiċċju, u se japplika mid-9 ta’ Mejju 2025.

Revoka

Id-Direttiva 2009/125/KE kienet revokata mir-Regolament (UE) 2024/1781 (ara s-sommarju) mit-18 ta’ Lulju 2024. Madankollu, xi regoli tad-direttiva ser jibqgħu fis-seħħ biex jippermettu l-adozzjoni ta’ miżuri li kienu qed jiġu żviluppati taħtha (sal-2026) jew biex jemendaw dawk li huma diġà fis-seħħ (sal-2030). Barra minn dan, l-atti ta’ implimentazzjoni adottati taħt id-direttiva ser jibqgħu fis-seħħ sakemm ikunu revokati.

MINN META JAPPLIKAW IR-REGOLI?

Id-direttiva kellha tiġi trasposta fil-liġi nazzjonali sal-20 ta’ Novembru 2010. Ir-regolamenti li jistabbilixxu rekwiżiti tal-ekodisinn għal gruppi ta’ prodotti speċifiċi huma vinkolanti fl-Istati Membri kollha u joħolqu obbligi mid-data(i) tal-applikazzjoni stabbilita(i) fir-regolamenti individwali.

SFOND

Għal aktar informazzjoni, ara:

Prodotti effiċjenti fl-użu tal-enerġija (il-Kummissjoni Ewropea)
Ir-regolament dwar l-ekodisinn għal prodotti sostenibbli (il-Kummissjoni Ewropea).

TERMINI EWLENIN

Ekodisinn. L-integrazzjoni ta’ aspetti ambjentali fid-disinn tal-prodotti bil-għan li tittejjeb il-prestazzjoni ambjentali tal-prodott matul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja tiegħu.
L-effiċjenza enerġetika. L-użu ta’ inqas enerġija biex jiġi pprovdut l-istess servizz. Eżempji f’termini ta’ prodotti huma friġġis u magni tal-ħasil effiċjenti fl-użu tal-enerġija.

DOKUMENT PRINĊIPALI

Id-Direttiva 2009/125/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 li tistabbilixxi qafas għall-iffissar ta’ rekwiżiti għall-ekodisinn għal prodotti relatati mal-enerġija (tfassil mill-ġdid) (ĠU L 285, 31.10.2009, pp. 10–35).

L-emendi suċċessivi għad-Direttiva 2009/125/KE ġew inkorporati fit-test oriġinali. Din il-verżjoni konsolidata għandha valur dokumentarju biss.

DOKUMENTI RELATATI

Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2023/2534 tat-13 ta’ Lulju 2023 li jissupplimenta r-Regolament (UE) 2017/1369 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tat-tikkettar tal-enerġija ta’ apparat tat-tnixxif tal-unitajiet domestiċi u li jħassar ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 392/2012 (C/2023/4741) (ĠUJ L, 2023/2534, 22.11.2023).

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2023/826 tas-17 ta’ April 2023 li jistabbilixxi r-rekwiżiti tal-ekodisinn għall-konsum tal-enerġija f’modalità mitfi, f’modalità standby u f’modalità standby man-network tat-tagħmir elettriku u elettroniku tad-dar u tal-uffiċċju skont id-Direttiva 2009/125/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kummissjoni (KE) Nru 1275/2008 u (KE) Nru 107/2009 (ĠU L 103, 18.4.2023, pp. 29–47).

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/424 tal-15 ta’ Marzu 2019 li jistabbilixxi rekwiżiti tal-ekodisinn għal servers u prodotti għall-ħażna tad-data skont id-Direttiva 2009/125/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 617/2013 (ĠU L 74, 18.3.2019, pp. 46–66).

Choose the experimental features you want to try