Il-Ftehim ta’ Cotonou

PUNTI EWLENIN

Prinċipji ewlenin

Il-Ftehim ta’ Cotonou huwa sħubija mill-qrib ibbażata fuq serje ta’ prinċipji:

• l-imsieħba għall-ftehim huma indaqs;
• il-pajjiżi AKP jiddeterminaw il-politiki ta’ żvilupp tagħhom;
• Il-kooperazzjoni mhijiex biss bejn il-gvernijiet — il-parlamenti, l-awtoritajiet lokali, is-soċjetà ċivili, is-settur privat u l-imsieħba ekonomiċi u soċjali għandhom rwol ukoll;
• L-arranġamenti ta’ kooperazzjoni u l-prijoritajiet ivarjaw skont aspetti bħal-livelli tal-iżvilupp tal-pajjiżi.

Organizzazzjoni

Hemm istituzzjonijiet konġunti biex jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Cotonou.

• Il-Kunsill tal-Ministri AKP-UE, assistit mill- Kumitat ta’ Ambaxxaturi:
  • imexxi djalogi politiċi;
  • jadotta linji gwida għall-politiki; u
  • jieħu deċiżjonijiet biex jimplimenta l-ftehim.
• Il-Kunsill jippreżenta rapport annwali tal-progress lill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE. Dan il-korp konsultattiv jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar il-kisba tal-objettivi tal-ftehim.
• Il-Kumitat Konġunt Ministerjali għall-Kummerċ AKP-UE jiddiskuti kwistjonijiet ta’ tħassib relatati mal-kummerċ għall-pajjiżi kollha tal-AKP. Dan jimmonitorja n-negozjati u l-implimentazzjoni tal-ftehimiet tal-imsieħba ekonomiċi. Hu jeżamina wkoll l-impatt tan-negozjati multilaterali kummerċjali dwar il-kummerċ AKP-UE u l-iżvilupp tal-ekonomiji AKP.
• Il-Kumitat ta’ Kooperazzjoni għall-Finanzjament tal-Iżvilupp AKP-UE jeżamina l-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni għall-finanzjament tal-iżvilupp u jimmonitorja l-progress tagħha.

Dimensjoni politika

Id-dimensjoni politika tal-Ftehim ta’ Cotonou hija importanti u tinkludi:

• djalogu politiku komprensiv dwar kwistjonijiet nazzjonali, reġjonali u globali;
• il-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji demokratiċi;
• l-iżvilupp ta’ politiki dwar il-bini tal-paċi, il-prevenzjoni ta’ konflitt u r-riżoluzzjoni;
• l-indirizzar ta’ kwistjonijiet tal-immigrazzjoni u kwistjonijiet tas-sigurtà, inklużi l-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa.

Attivitajiet

Il-ftehim jinkludi attivitajiet ta’ kooperazzjoni biex isaħħu:

• l-iżvilupp ekonomiku billi jiffoka fuq is-setturi industrijali, agrikoli jew tat-turiżmu ta’ pajjiżi AKP;
• l-iżvilupp soċjali u tal-bnedmin biex jittejbu s-servizzi tas-saħħa, tal-edukazzjoni u tan-nutrizzjoni; u
• il-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali għall-promozzjoni u t-tkabbir tal-kummerċ fost il-pajjiżi tal-AKP.

Dawn l-attivitajiet huma ffinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp u, mill-2021, mill-Istrument ta’ Viċinat, Żvilupp u Kooperazzjoni Internazzjonali.

Il-ftehim hu konformi mar-regoli tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ u jippermetti lill-pajjiżi AKP biex ikollhom parti sħiħa fil-kummerċ internazzjonali.

Reviżjoni tal-ftehim

Il-ftehim kien iffirmat fl-2000.

Dan kien rieżaminat dan l-aħħar fl-2017 b’Deċiżjoni (UE) 2017/435. Fl-2010, il-ftehim ġie adattat biex jiffoka fuq kwistjonijiet bħal:

• it-tibdil fil-klima;
• is-sigurtà tal-ikel;
• l-HIV/AIDS
• is-sostenibbiltà tar-riżorsi tas-sajd;
• it-tisħiħ tas-sigurtà f’reġjuni fraġli; u
• li jintlaħqu l-għanjiet tal-iżvilupp tal-millenju (sostitwiti, sal-2016, bi 17-ilgħan tal-iżvilupp sostenibbli).

Negozjati fuq ftehim ġdid bdew f’Settembru 2018.

Fl-2016 ġiet adottata komunikazzjoni dwar sħubija mġedda għall-perjodu ta’ wara l-2020. Dan:

• jibni fuq l-aġenda 2030 tan-NU għal żvilupp sostenibbli;
• jappoġġja l-istrateġija globali għall-politika estera u ta’ sigurtà tal-UE li tipprovdi gwida strateġika dwar l-interessi u l-ambizzjonijiet esterni tal-UE;
• hu koerenti mal-kunsens Ewropew għall-iżvilupp.