Koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali

Mill-bidu nett, l-għan ewlieni tal-Unjoni Ewropea (UE) kien li tnaqqas id-disparitajiet ekonomiċi u soċjali bejn ir-reġjuni differenti ħafna tagħha permezz tal-politika ta’ koeżjoni tagħha. It-Trattat ta’ Lisbona żied it-tielet dimensjoni: il-koeżjoni territorjali.

Dan juża fondi tal-UE biex jassisti lill-Istati Membri u r-reġjuni kollha tal-UE fl-iżvilupp ekonomiku u soċjali u biex jindirizza il-problemi speċifiċi tal-kategoriji tar-reġjuni bħal:

• reġjuni bi żvantaġġi naturali jew demografiċi serji u permanenti (pereżempju, densità tal-popolazzjoni baxxa, gżejjer, reġjuni transkonfinali jew muntanjużi);
• Żoni affettwati mit-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali; u
• żoni rurali.

Il-finanzjament għal skopijiet ta’ koeżjoni huwa ġeneralment ġestjoni b’kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet nazzjonali jew reġjonali. Huwa ffukat fuq il-prijoritajiet tal-UE u jsir primarjament disponibbli mill-:

• Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali
• Fond Soċjali Ewropew
• Fond ta’ Koeżjoni Ewropew
• Fond għal Tranżizzjoni Ġusta.

Fondi oħrajn tal-UE li jappoġġaw il-koeżjoni permezz tal-investimenti tagħhom huma:

• il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd
• il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali
• il-Bank Ewropew tal-Investiment.

L-Artikoli 174–178 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE jipprovdu l-bażi legali għall-politika ta’ koeżjoni tal-UE.