Προσχώρηση της ΕΕ στη σύμβαση της Κωνσταντινούπολης

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ορισμοί που χρησιμοποιούνται στη σύμβαση

• Η βία κατά των γυναικών νοείται ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ως μορφή διάκρισης κατά των γυναικών και αναφέρεται σε όλες οι πράξεις βίας με βάση το φύλο που έχουν ή ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα, σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική ή οικονομική βλάβη ή πόνο στις γυναίκες, περιλαμβανομένων των απειλών για τέτοιες πράξεις, του εξαναγκασμού ή της αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας, είτε στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό βίο.
• Ως ενδοοικογενειακή βία νοούνται όλες οι πράξεις σωματικής, σεξουαλικής, ψυχολογικής ή οικονομικής βίας που συμβαίνουν εντός της οικογένειας ή της οικιακής μονάδας ή ανάμεσα σε πρώην ή νυν συζύγους ή συντρόφους, ανεξάρτητα από το εάν ο αυτουργός διαμένει ή διέμενε στην ίδια κατοικία με το θύμα.
• Ως φύλο νοούνται οι κοινωνικά δημιουργημένοι ρόλοι, συμπεριφορές, δραστηριότητες και ιδιότητες που μια δεδομένη κοινωνία θεωρεί κατάλληλα για τους άνδρες και τις γυναίκες.
• Ως βία με βάση το φύλο κατά των γυναικών νοείται η βία που καταφέρεται εναντίον μιας γυναίκας επειδή είναι γυναίκα ή που επηρεάζει δυσανάλογα τις γυναίκες.

Στόχοι

Η σύμβαση αποφασίζει να:

• προστατεύει τις γυναίκες από κάθε μορφή βίας και να προλαμβάνει, διώκει και εξαλείφει τη βία κατά των γυναικών και την ενδοοικογενειακή βία
• συμβάλλει στην εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών και στην προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών, περιλαμβανομένης της χειραφέτησης των γυναικών
• σχεδιάσει ένα περιεκτικό πλαίσιο, πολιτικές και μέτρα για την προστασία και τη βοήθεια των θυμάτων
• προωθεί τη διεθνή συνεργασία σχετικά με το εν λόγω ζήτημα
• παρέχει υποστήριξη σε οργανισμούς και σε υπηρεσίες επιβολής του νόμου με σκοπό τη συνεργασία για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας
• δημιουργήσει έναν μηχανισμό παρακολούθησης, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων.

Θεμελιώδη δικαιώματα, ισότητα και καταπολέμηση των διακρίσεων

Οι υπογράφοντες πρέπει να λάβουν νομοθετική δράση για να προωθήσουν και να προστατεύσουν το δικαίωμα όλων, και ιδίως των γυναικών, να ζουν απαλλαγμένες από τη βία σε δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, μεταξύ άλλων:

• καταδικάζοντας και απαγορεύοντας κάθε μορφή διάκρισης κατά των γυναικών·
• ενσωματώνοντας την αρχή της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών στο εθνικό τους σύνταγμα·
• καταργώντας νόμους και πρακτικές που μεροληπτούν κατά των γυναικών.

Πρόληψη

Η πρόληψη περιλαμβάνει την εξάλειψη προκαταλήψεων, εθίμων, παραδόσεων και άλλων πρακτικών που βασίζονται στην ιδέα της κατωτερότητας των γυναικών ή σε τυποποιημένους ρόλους για γυναίκες και άνδρες, μεταξύ άλλων μέσω:

• της εκπαίδευσης
• της επιμόρφωσης για την ευαισθητοποίηση
• της επαγγελματικής επιμόρφωσης
• της προληπτικής παρέμβασης και προγραμμάτων αντιμετώπισης
• της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα και των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Προστασία και υποστήριξη

Τα μέρη της σύμβασης πρέπει να προστατεύουν τα θύματα από κάθε περαιτέρω πράξη βίας, εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων και παρέχοντας στα θύματα:

• σχετικές πληροφορίες·
• γενικές και εξειδικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης·
• βοήθεια σε ατομικές και συλλογικές καταγγελίες·
• καταφύγια·
• τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας·
• υποστήριξη για θύματα σεξουαλικής βίας·
• προστασία και υποστήριξη για παιδιά μάρτυρες.

Ένδικα μέσα

Οι υπογράφοντες πρέπει να παρέχουν στα θύματα ένδικα μέσα κατά των δραστών και κατά των κρατικών αρχών που δεν εκπληρώνουν το καθήκον τους να αποτρέψουν και να προστατεύσουν (όπου αυτό εμπίπτει στο πεδίο των αρμοδιοτήτων τους), συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης των ζητημάτων:

• πολιτικές αγωγές και διορθωτικά μέτρα·
• αποζημίωση·
• κηδεμονία, δικαιώματα επικοινωνίας και ασφάλεια·
• αστικές συνέπειες αναγκαστικών γάμων·
• σωματική και ψυχολογική βία·
• παρενοχλητική παρακολούθηση·
• σεξουαλική βία, περιλαμβανομένου του βιασμού·
• ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων·
• αναγκαστική άμβλωση και στείρωση·
• σεξουαλική παρενόχληση·
• εγκλήματα «τιμής»·
• κυρώσεις.

Έρευνα, δίωξη, ποινική δικονομία και προστατευτικά μέτρα

Τα ζητήματα που καλύπτονται περιλαμβάνουν:

• άμεση ανταπόκριση, πρόληψη και προστασία·
• αξιολόγηση κινδύνου και διαχείριση κινδύνου·
• έκτακτα απαγορευτικά μέτρα, μέτρα περιορισμού και προστασίας·
• δικαστική αρωγή·
• παράταση της προθεσμίας παραγραφής.

Μετανάστευση και άσυλο

Τα ζητήματα που καλύπτονται περιλαμβάνουν:

• καθεστώς διαμονής·
• αιτήματα ασύλου με βάση το φύλο·
• μη επαναπροώθηση.