Επιβολή του δικαίου της ΕΕ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η ΕΕ βασίζεται στο κράτος δικαίου. Στηρίζεται στον νόμο για να διασφαλίσει ότι οι χώρες μέλη θα εφαρμόσουν σωστά τις πολιτικές και θα υιοθετήσουν τις προτεραιότητές της.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί εάν η νομοθεσία εφαρμόζεται σωστά και εγκαίρως. Μπορεί να κινήσει νομικές διαδικασίες κατά κυβερνήσεων και εταιρειών που δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους ή παραβιάζουν τον νόμο.

Δυνάμει του άρθρου 17 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ανατίθεται στην Επιτροπή να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή:

• των συνθηκών της ΕΕ·
• των διαφόρων μέτρων, νομοθετικών και άλλων, τα οποία υιοθετεί η ΕΕ·
• του δικαίου της ΕΕ υπό τον γενικό έλεγχο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επιτροπή:

• καταρτίζει νομικές πράξεις και τις υποβάλλει στους συννομοθέτες, που είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο·
• υποστηρίζει τις χώρες μέλη ώστε να εφαρμόσουν σωστά το δίκαιο της ΕΕ με:
  • την παροχή πληροφοριών στο διαδίκτυο, σχέδια εφαρμογής και γενική καθοδήγηση,
  • τη διοργάνωση συσκέψεων ομάδων εμπειρογνωμόνων,
• κινεί νομική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν κρίνει ότι μια κυβέρνηση δεν ενσωματώνει τη νομοθεσία της ΕΕ στο εγχώριο δίκαιο εντός της συμφωνημένης προθεσμίας ή δεν την εφαρμόζει σωστά (διαδικασία επί παραβάσει)·
• επιβάλλει πρόστιμα σε εταιρείες που θεωρεί ότι παραβιάζουν τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

• ερμηνεύει τις συνθήκες και τις νομικές πράξεις μέσω της διαδικασίας έκδοσης προδικαστικής απόφασης·
• κρίνει εάν έχει σημειωθεί παραβίαση του δικαίου της ΕΕ·
• μπορεί να επιβάλει πρόστιμα σε κυβερνήσεις οι οποίες, αφού κριθούν ένοχες για παραβίαση της νομοθεσίας της ΕΕ, δεν λαμβάνουν τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα.

Οι εθνικές κυβερνήσεις:

• είναι πρωταρχικά υπεύθυνες για την ενσωμάτωση της νομοθεσίας της ΕΕ (των κανονισμών, των οδηγιών και των αποφάσεων) στο εγχώριο δίκαιο και για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της (άρθρο 4 της ΣΕΕ)
• • πρέπει να θεσπίζουν όλα τα μέτρα του εσωτερικού δικαίου που απαιτούνται για την πλήρη εφαρμογή της νομικά δεσμευτικής νομοθεσίας της ΕΕ (άρθρο 291 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ)
• πρέπει να καθορίζουν αποτελεσματικές διαδικασίες για όσους πιστεύουν ότι δεν γίνονται σεβαστά τα δικαιώματά τους που απορρέουν από τη νομοθεσία.