Κατανάλωση ενέργειας — πλαίσιο κανόνων για την ενεργειακή σήμανση

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα φέρουν ετικέτες που επιτρέπουν στους πελάτες να κάνουν τεκμηριωμένες επιλογές για πιο ενεργειακά αποδοτικά και βιώσιμα προϊόντα, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική πρόοδο. Ο κανονισμός προβλέπει νέα, επικαιροποιημένη και σαφέστερη κλίμακα, από το A (πιο αποδοτικά) έως το G (τα λιγότερο αποδοτικά), την οποία θα λαμβάνουν υπόψη οι επόμενοι κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμοί. Υπάρχει επίσης απαίτηση φύλλου πληροφοριών προϊόντος.

Πολλές από τις ετικέτες που χρησιμοποιούνται ήδη πριν από την 1η Αυγούστου 2017 θα «αναπροσαρμοστούν» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή θα επαναβαθμονομηθούν για τη συμμόρφωση με τον νέο κανονισμό και την κλίμακα από Α έως G.

Η Επιτροπή υιοθετεί ξεχωριστή κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για κάθε ειδική ομάδα προϊόντων ώστε να συμπληρωθεί ο κανονισμός. Αυτή ορίζει λεπτομερείς προϋποθέσεις για τη σήμανση συγκεκριμένων ομάδων προϊόντων, για τις οποίες:

• η ομάδα προϊόντων έχει σημαντικό δυναμικό εξοικονόμησης ενεργείας·
• τα ισοδύναμα μοντέλα έχουν σημαντικά διαφορετικά επίπεδα επιδόσεων εντός της ομάδας προϊόντων·
• δεν υπάρχει σημαντική αρνητική επίπτωση όσον αφορά την οικονομική προσιτότητα ή το συνολικό κόστος της ομάδας προϊόντων.

Πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση που σχετίζονται με συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων καθορίζουν, μεταξύ άλλων:

• τη συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων, η οποία θα καλύπτεται από τις λεπτομερείς προϋποθέσεις επισήμανσης·
• τον σχεδιασμό και το περιεχόμενο της ετικέτας, συμπεριλαμβανομένης κλίμακας από Α μέχρι G που δείχνει την κατανάλωση ενέργειας του προϊόντος, η οποία θα πρέπει να έχει το ίδιο σχέδιο σε όλες τις ομάδες προϊόντων·
• άλλες πληροφορίες που υπογραμμίζουν την ενεργειακή απόδοση του προϊόντος·
• τη χρήση άλλων πόρων και συμπληρωματικών πληροφοριών σχετικά με το προϊόν, εφόσον χρειάζεται·
• μια αναφορά στην ετικέτα που να επιτρέπει τον εντοπισμό των έξυπνα ενεργειακά προϊόντων, δηλαδή των προϊόντων εκείνων που μπορούν να προσαρμόζουν σε και να βελτιώνουν τα πρότυπα κατανάλωσης, εφόσον χρειάζεται·
• τη μέτρηση και τον υπολογισμό μεθόδων που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό της ετικέτας και των πληροφοριών του προϊόντος, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού του δείκτη ενεργειακής απόδοσης·
• την ημερομηνία αξιολόγησης και την πιθανή ημερομηνία αναθεώρησης της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης·
• τις διακυμάνσεις της ενεργειακής απόδοσης σε διαφορετικές κλιματικές περιοχές.

Ο προμηθευτής και ο έμπορος είναι υπεύθυνοι για:

• την εμφάνιση της κατηγορίας ενεργειακής απόδοσης του προϊόντος και το φάσμα των διαθέσιμων τάξεων ενεργειακής απόδοσης επί της σήμανσης·
• τη συνεργασία με τις αρχές εποπτείας της αγοράς, και την άμεση μέριμνά για επανόρθωση οποιασδήποτε περίπτωσης μη συμμόρφωσης·
• την απαγόρευση εμφάνισης άλλων πληροφοριών που είναι πιθανό να παραπλανήσουν τους πελάτες σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας, όσον αφορά τα προϊόντα που καλύπτονται από τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις·
• την απαγόρευση εμφάνισης άλλων σημάνσεων που απομιμούνται την ενεργειακή σήμανση βάσει του παρόντος κανονισμού, όσον αφορά προϊόντα που δεν καλύπτονται από τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις ή μη συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα.

Οι έμποροι, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών εμπόρων, πρέπει να επιθέτουν τη σήμανση που παρέχεται από τον/την προμηθευτή και να καθιστούν διαθέσιμο το φύλλο πληροφοριών προϊόντος στους πελάτες/πελάτισσες στο σημείο πώλησης.

Η Επιτροπή δημιούργησε μια βάση δεδομένων καταχώρισης προϊόντων που ονομάζεται ευρωπαϊκό μητρώο προϊόντων για την ενεργειακή επισήμανση:

• για την υποστήριξη των αρχών εποπτείας της αγοράς κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής·
• για την παροχή στο κοινό πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά, τις ενεργειακές τους σημάνσεις και τα δελτία πληροφοριών προϊόντος·
• για την παροχή επικαιροποιημένων πληροφοριών στην Επιτροπή όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση προϊόντων, με σκοπό την επανεξέταση των ενεργειακών σημάνσεων.

Η βάση δεδομένων επιτρέπει στο κοινό να ανατρέχει στις ετικέτες προϊόντων και τα δελτία πληροφοριών, ώστε να είναι πιο εύκολη η σύγκριση ενεργειακής απόδοσης για οικιακές συσκευές. Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/994 θεσπίζει τα λειτουργικά στοιχεία της βάσης δεδομένων για τα προϊόντα.

Ο κανονισμός απαιτεί επίσης από τις κατασκευάστριες εταιρείες να πληροφορούν τους καταναλωτές και τις καταναλώτριες, κατά πόσον ενημερώσεις λογισμικού ή υλικολογισμικού (λογισμικό που ενσωματώνεται σε τμήμα του λογισμικού και λειτουργεί ως διεπαφή μεταξύ του υλισμικού και του λειτουργικού συστήματος, π.χ. σε smartphone ή σε υπολογιστή) ενδέχεται να μειώσουν την ενεργειακή απόδοση ενός προϊόντος. Απαγορεύει τη χρήση «διατάξεων αναστολής», οι οποίες τροποποιούν την απόδοση ενός προϊόντος υπό συνθήκες ελέγχου.

Μέχρι τις 2 Αυγούστου 2025 η Επιτροπή θα αξιολογεί την εφαρμογή αυτού του κανονισμού και θα υποβάλει αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.