Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Ιαπωνίας

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η συμφωνία καλύπτει ορισμένα στοιχεία στα οποία περιλαμβάνονται τα παρακάτω.

• Κατάργηση των τελωνειακών διαδικασιών. Πάνω από το 94 % των εξαγωγών της ΕΕ στην Ιαπωνία θα πραγματοποιούνται χωρίς δασμούς, συμπεριλαμβανομένων όλων των βιομηχανικών προϊόντων.
• Γεωργία και προϊόντα τροφίμων. Καταργούνται ή μειώνονται οι δασμοί σε πολλές από τις σημαντικότερες εξαγωγές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων του οίνου, του κρέατος, του τυριού και των μεταποιημένων προϊόντων, όπως τα ζυμαρικά, η σοκολάτα και η σάλτσα ντομάτας.
• Γεωγραφικές ενδείξεις. Προστατεύεται το ειδικό καθεστώς στην ιαπωνική αγορά για περισσότερα από 200 ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα με συγκεκριμένη ευρωπαϊκή γεωγραφική προέλευση, γνωστή ως γεωγραφική ένδειξη, π.χ. Roquefort, Rioja, Aceto Balsamico di Modena και Irish Whiskey. Από την έναρξη ισχύος του, ο κατάλογος των γεωγραφικών ενδείξεων έχει επικαιροποιηθεί τρεις φορές, και περιλαμβάνει συνολικά 423 γεωγραφικές ενδείξεις (291 για την ΕΕ και 132 για την Ιαπωνία).
• Βιομηχανικά προϊόντα. Οι δασμοί για τα περισσότερα βιομηχανικά προϊόντα θα καταργηθούν μετά την έναρξη ισχύος· οι δασμοί θα καταργηθούν σταδιακά σε τομείς όπως τα χημικά προϊόντα, οι πλαστικές ύλες και τα καλλυντικά, καθώς και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης. Για το δέρμα και τα υποδήματα, το υφιστάμενο σύστημα ποσοστώσεων θα καταργηθεί μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.
• Αλιεία. Η πλειονότητα των δασμών θα καταργηθούν τόσο από την ΕΕ όσο και από την Ιαπωνία.
• Δασοκομία. Οι δασμοί για όλα τα προϊόντα ξυλείας θα καταργηθούν εντελώς· οι περισσότεροι θα καταργηθούν αμέσως, ενώ για ορισμένες λιγότερο σημαντικές δασμολογικές κλάσεις θα καταργηθούν μετά από 10 έτη.
• Μη δασμολογικοί φραγμοί. Η συμφωνία θα διευκολύνει την πρόσβαση των εταιρειών της ΕΕ στην αυστηρά ρυθμιζόμενη ιαπωνική αγορά, θεσπίζοντας τεχνικές απαιτήσεις και διαδικασίες πιστοποίησης, για παράδειγμα, για τα εξής:
  • τα μηχανοκίνητα οχήματα: τόσο η Ιαπωνία όσο και η ΕΕ θα ακολουθούν τα ίδια διεθνή πρότυπα για την ασφάλεια των προϊόντων και την προστασία του περιβάλλοντος, γεγονός που σημαίνει ότι τα αυτοκίνητα της ΕΕ δεν θα χρειάζεται να ελέγχονται και να πιστοποιούνται εκ νέου κατά την εξαγωγή τους στην Ιαπωνία·
  • την επισήμανση κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων: τον Μάρτιο του 2015 η Ιαπωνία υιοθέτησε ένα διεθνές σύστημα επισήμανσης κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που είναι παρόμοιο με αυτό της ΕΕ, καταργώντας την ανάγκη αλλαγής των ετικετών στα ενδύματα που εξάγονται στην Ιαπωνία.
• Συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών. Περιέχει ορισμένες διατάξεις που εφαρμόζονται σε όλες τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και αποσκοπούν στη διευκόλυνση της παροχής υπηρεσιών από εταιρείες του ενός μέρους προς το άλλο. Η συμφωνία θεσπίζει κανόνες για ορισμένους τομείς, όπως οι εξής:
  • ταχυδρομικές και ταχυμεταφορικές υπηρεσίες
  • τηλεπικοινωνίες
  • χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
• Δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Η συμφωνία βασίζεται και ενισχύει τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει αμφότερα των μερών έναντι του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ. Η συμφωνία περιλαμβάνει κανόνες σχετικά με την προστασία των εμπορικών απορρήτων, των εμπορικών σημάτων, των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, των ελάχιστων κοινών κανόνων σχετικά με την κανονιστική προστασία των δεδομένων δοκιμών φαρμάκων και των διατάξεων περί επιβολής του αστικού δικαίου.
• Προστασία των δεδομένων. Προστατεύεται το δικαίωμα των μερών να εφαρμόζουν κανόνες οι οποίοι αποσκοπούν την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Μέσω μιας ξεχωριστής ρύθμισης περί «αμοιβαίας επάρκειας», η ΕΕ και η Ιαπωνία αναγνωρίζουν τη συγκρισιμότητα των αντίστοιχων συστημάτων τους για την προστασία δεδομένων, δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τον μεγαλύτερο χώρο ασφαλούς μεταφοράς δεδομένων παγκοσμίως, που βασίζεται σε ένα υψηλό επίπεδο προστασίας για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
• Ροές δεδομένων. Το πρωτόκολλο του 2024 τροποποιεί τη συμφωνία για να διασφαλίσει ότι οι ροές δεδομένων μεταξύ της ΕΕ και της Ιαπωνίας δεν θα παρακωλυθούν από αδικαιολόγητα μέτρα τοπικοποίησης δεδομένων. Αυτό θα καταστήσει δυνατό στις εταιρείες να χειρίζονται αποτελεσματικά τα δεδομένα χωρίς διοικητικό φόρτο ή απαιτήσεις αποθήκευσης, θα τους παράσχει ένα προβλέψιμο νομικό πλαίσιο και θα καταστήσει περιττή την ανάγκη να αναπτύσσουν και να διατηρούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης δεδομένων σε πολλές τοποθεσίες και να δημιουργούν αντίγραφα των δεδομένων που χρησιμοποιούν. Το πρωτόκολλο εξασφαλίζει επίσης ότι οι κανόνες της ΕΕ και της Ιαπωνίας σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής, που συμβάλλουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην ψηφιακή οικονομία, θα τηρηθούν πλήρως.
• Αειφόρος ανάπτυξη. Η συμφωνία περιλαμβάνει όλα τα βασικά στοιχεία της προσέγγισης της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη και συνάδει με άλλες πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ. Στις δεσμεύσεις περιλαμβάνονται τα εξής:
  • η εφαρμογή των βασικών εργασιακών προτύπων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) και διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένης της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, καθώς και της συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή·
  • η διατήρηση της εσωτερικής εργασιακής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας και η μη χαλάρωση της εν λόγω νομοθεσίας για την προσέλκυση εμπορικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων·
  • η διατήρηση και η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων και η αντιμετώπιση ζητημάτων βιοποικιλότητας, δασοκομίας και αλιείας·
  • η προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και άλλων εμπορικών και επενδυτικών πρακτικών που στηρίζουν την αειφόρο ανάπτυξη.
• Ανταγωνισμός. Aμφότερα των μερών δεσμεύονται να διατηρούν όλους τους κανόνες ανταγωνισμού και να εφαρμόζουν τους εν λόγω κανόνες κατά τρόπο διαφανή και χωρίς διακρίσεις.