Κοινοτικές και διακυβερνητικές μέθοδοι

Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είναι διαφορετικές σε κάθε τομέα πολιτικής. Κατά κανόνα, οι αποφάσεις της ΕΕ λαμβάνονται με την «κοινοτική» (γνωστή και ως «ενωσιακή») μέθοδο, που προβλέπει τη χρήση της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 294 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η κοινοτική μέθοδος διαμορφώνεται με βάση τους ρόλους των υπερεθνικών θεσμικών οργάνων της ΕΕ:

• το δικαίωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να υποβάλλει νομοθετικές προτάσεις και να εφαρμόζει τη νομοθεσία, με ορισμένες εξαιρέσεις·
• το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως συννομοθέτες, που θεσπίζουν νομοθεσία επί ίσοις όροις· και
• την υιοθέτηση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο.

Αυτή η μέθοδος έρχεται σε αντίθεση με την διακυβερνητική μέθοδο λειτουργίας που χρησιμοποιείται στη λήψη αποφάσεων, κυρίως στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και σε κάποια θέματα αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας. Αυτή η μέθοδος έχει τα ακόλουθα βασικά χαρακτηριστικά:

• η Επιτροπή μοιράζεται το δικαίωμα πρωτοβουλίας με τα κράτη μέλη της ΕΕ, ή το δικαίωμα αυτό περιορίζεται σε συγκεκριμένους τομείς δραστηριότητας·
• το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παίζει συχνά σημαντικό ρόλο·
• το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε διαφορετικό βαθμό κάθε φορά·
• το Συμβούλιο γενικά ενεργεί στη βάση της ομοφωνίας και εκδίδει τις πράξεις.