Διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ)

Σκοπός της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) είναι να διορθώσουν οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE) το υπερβολικό έλλειμμα και/ή τα επίπεδα χρέους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να εκκινήσει διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος κατά μιας χώρας της ΕΕ που δεν τηρεί το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ), ένα σύνολο κανόνων που διέπουν τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών των χωρών της ΕΕ.

Πιο συγκεκριμένα, μπορεί να γίνει εκκίνηση ΔΥΕ αν σε μια χώρα της ΕΕ σημειώνεται:

• υπέρβαση ή κίνδυνος υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕγχΠ όσον αφορά το έλλειμμα ή·
• παραβίαση των κανόνων για το χρέος με δημόσιο χρέος που υπερβαίνει το 60 % του ΑΕγχΠ και το οποίο δεν μειώνεται με ικανοποιητικό ρυθμό —αυτό σημαίνει ότι η απόκλιση μεταξύ του επιπέδου του χρέους μιας χώρας και του ορίου του 60 % του ΑΕγχΠ πρέπει να μειώνεται κατά 1/20 ετησίως (κατά μέσο όρο επί τρία έτη).

Το ΣΣΑ έχει στόχο τη διασφάλιση υγιών δημόσιων οικονομικών και αποτελείται από δύο σκέλη:

• το προληπτικό σκέλος, το οποίο εξασφαλίζει ότι η δημοσιονομική πολιτική των χωρών της ΕΕ ασκείται με βιώσιμο τρόπο·
• το διορθωτικό σκέλος, το οποίο καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες θα πρέπει να αναλάβουν δράση σε περίπτωση που το δημόσιο χρέος τους ή το δημοσιονομικό έλλειμμα θεωρηθεί υπερβολικό.

Η ΔΥΕ διέπεται από το άρθρο 126 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενισχύει το διορθωτικό σκέλος του ΣΣΑ της ΕΕ.

Κάθε Απρίλιο οι χώρες της ζώνης ευρώ υποβάλλουν προγράμματα σταθερότητας προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο, ενώ οι χώρες εκτός της ζώνης ευρώ υποβάλλουν προγράμματα σύγκλισης στα ίδια όργανα. Ένα πρόγραμμα σταθερότητας ή σύγκλισης θα πρέπει να περιλαμβάνει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο της χώρας, καθώς και πληροφορίες σχετικά με το πώς αυτός θα επιτευχθεί. Περιλαμβάνει επίσης ανάλυση των επιπτώσεων των μεταβολών στις βασικές οικονομικές παραδοχές σχετικά με τη δημοσιονομική θέση της χώρας.

Τα προγράμματα εξετάζονται από την Επιτροπή. Αν τα κριτήρια δεν πληρούνται, το Συμβούλιο εκκινεί ΔΥΕ με βάση τις συστάσεις της Επιτροπής.

Στο πλαίσιο της ΔΥΕ, η χώρα πρέπει να παράσχει ένα σχέδιο διορθωτικών ενεργειών και πολιτικών που θα ακολουθήσει, καθώς και τις προθεσμίες για την επίτευξή τους. Στις χώρες της ζώνης ευρώ που δεν ακολουθούν τις συστάσεις μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο.