Βιοποικιλότητα

Η βιοποικιλότητα, που αποτελείται από δύο λέξεις «βιολογικός» και «ποικιλία», αναφέρεται στην ποικιλία των έμβιων όντων στη γη γενικά ή στην ποικιλία έμβιων όντων σε ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα ή περιοχή. Καλύπτει όλα τα έμβια ζώντα, τα βακτήρια, τα φυτά, τα ζώα μέχρι τους ανθρώπους.

Η βιοποικιλότητα διαδραματίζει ζωτικό ρόλο σε υπηρεσίες οικοσυστήματος, που είναι υπηρεσίες που παρέχει η φύση. Μεταξύ αυτών είναι η επικονίαση, η ρύθμιση του κλίματος, η προστασία από πλημμύρες, η γονιμότητα του εδάφους και η παραγωγή τροφίμων, καυσίμων, ινών και φαρμάκων.

Από το 2000 η ΕΕ έχει υιοθετήσει μια σειρά από σχέδια δράσης και στρατηγικές βιοποικιλότητας, η πιο πρόσφατη εκ των οποίων είναι η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, που έχει σχεδιαστεί προκειμένου να συμβάλει στην ανάκαμψη της βιοποικιλότητας της Ευρώπης μέχρι το 2030. Η στρατηγική, που είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, περιλαμβάνει στόχους και δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση των κύριων αιτιών της απώλειας της βιοποικιλότητας:

• αλλαγές στη χρήση της γης και της θάλασσας,
• υπερεκμετάλλευση των βιολογικών πόρων,
• κλιματική αλλαγή,
• ρύπανση,
• χωροκατακτητικά ξένα είδη.

Η νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τη βιοποικιλότητα περιλαμβάνει:

• την οδηγία για τα πτηνά (οδηγία 2009/147/ΕΚ), που προσφέρει ολοκληρωμένη προστασία σε όλα τα είδη άγριων πτηνών που ζουν εκ φύσεων στην ΕΕ·
• την οδηγία για τους οικότοπους (οδηγία 92/43/ΕΟΚ), που συμβάλλει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας προστατεύοντας πάνω από 1 000 είδη ζώων και φυτών και πάνω από 200 είδη οικότοπων·
• την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα (οδηγία 2000/60/ΕΚ), που παρέχει ένα πλαίσιο για δράση της ΕΕ στον τομέα της πολιτικής των υδάτων·
• την οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (οδηγία 2008/56/ΕΚ), που παρέχει ένα πλαίσιο για δράση της ΕΕ στον τομέα της θαλάσσιας, περιβαλλοντικής πολιτικής·
• χωροκατακτητικά ξένα είδη — ζώα και φυτά που εισαγόμενα κατά τύχη ή σκοπίμως σε φυσικό περιβάλλον, όπου συνήθως δεν συναντώνται, μπορεί να έχουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες για το νέο περιβάλλον τους [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1143/2014)·
• κανόνες για το εμπόριο των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 338/97 που εφαρμόζει τη σύμβαση για το διεθνές εμπόριο των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση, αλλά και θεσπίζει κανόνες πέρα από τις απαιτήσεις της σύμβασης κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1007/2009 περί εμπορίου προϊόντων φώκιας και κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3254/91 σχετικά με τα πρότυπα μη βάναυσης παγίδευσης].