Γλωσσάριο σύνοψης

Βοήθεια Εξαγωγή σε PDF Εκτύπωση σελίδας 

Κοινωνική πολιτική

Το άρθρο 151 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) περιγράφει λεπτομερώς τους στόχους της κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ: προώθηση της απασχόλησης, βελτίωση των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης, ίση μεταχείριση των εργαζόμενων, επαρκής κοινωνική προστασία σύμφωνα με τις ανάγκες, κοινωνικός διάλογος, ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού με στόχο την επίτευξη υψηλού και βιώσιμου επιπέδου απασχόλησης, καθώς και καταπολέμηση του αποκλεισμού.

Επιπρόσθετα, το άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) προσδίδει δεσμευτική αξία στα κοινωνικά δικαιώματα του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Μια οριζόντια κοινωνική ρήτρα προβλέπεται από το άρθρο 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χάραξη και η εφαρμογή των πολιτικών και των δράσεων της ΕΕ πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ακόλουθες κοινωνικές απαιτήσεις:

  • προαγωγή υψηλού επιπέδου απασχόλησης·
  • διασφάλιση της κατάλληλης κοινωνικής προστασίας·
  • καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού·
  • υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, κατάρτισης και προστασίας της ανθρώπινης υγείας.

Η κοινωνική πολιτική αποτελεί κυρίως αρμοδιότητα των χωρών της ΕΕ. Για ορισμένες πτυχές, ωστόσο, υπάρχει επιμερισμένη αρμοδιότητα με την ΕΕ.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν να εγκρίνουν μέτρα ενθάρρυνσης, με σκοπό να ενισχύσουν και να συμπληρώσουν τη δράση των χωρών της ΕΕ σε ορισμένους τομείς, όπως η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Επίσης, μπορούν να εγκρίνουν ελάχιστες απαιτήσεις με τη μορφή οδηγιών, δηλαδή νομοθετικών πράξεων οι οποίες παρέχουν τη δυνατότητα στις χώρες της ΕΕ να εγκρίνουν επιπρόσθετες αυστηρότερες διατάξεις. Οι εν λόγω οδηγίες αφορούν αποκλειστικά:

  • την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων·
  • τους όρους εργασίας·
  • την κοινωνική ασφάλιση και κοινωνική προστασία των εργαζομένων (οι χώρες της ΕΕ παραμένουν οι μόνες αρμόδιες για τον καθορισμό των θεμελιωδών αρχών του συστήματος κοινωνικής ασφάλισής τους)∙
  • την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας∙
  • την ενημέρωση και προστασία των εργαζομένων·
  • την εκπροσώπηση και συλλογική υπεράσπιση των συμφερόντων εργαζομένων και εργοδοτών∙
  • τις συνθήκες απασχόλησης των υπηκόων των τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στο έδαφος της ΕΕ∙
  • την αφομοίωση των αποκλειομένων από την αγορά εργασίας προσώπων∙
  • την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά τη μεταχείριση στην εργασία.

Οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να εγγυώνται την εφαρμογή αυτών των διατάξεων.