Γλωσσάριο σύνοψης

Βοήθεια Εξαγωγή σε PDF Εκτύπωση σελίδας 

Δικαιώματα του ανθρώπου

Ο όρος «θεμελιώδη δικαιώματα» χρησιμοποιείται σε συνταγματικό πλαίσιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για να εκφράσει την έννοια των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» που είναι και ο όρος που χρησιμοποιείται στο διεθνές δίκαιο.

Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αποτελεί μια από τις βασικές αξίες της ΕΕ. Μαζί με τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας και του κράτους δικαίου καθοδηγεί τη δράση της ΕΕ, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων της.

Οι δράσεις σε αυτόν τον τομέα επικεντρώνονται στα ακόλουθα:

  • καταπολέμηση των διακρίσεων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, και
  • προστασία των ευάλωτων ομάδων, όπως των παιδιών, των γυναικών και των μειονοτήτων.

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων συγκεντρώνει σε ένα μόνο έγγραφο τα θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύονται στην ΕΕ. Εφαρμόζεται στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και υπάγεται στην αρχή της επικουρικότητας, ενώ δεν μπορεί να επεκτείνει τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα που απονέμουν οι Συνθήκες στα εν λόγω όργανα. Επίσης, ισχύει για τις χώρες της ΕΕ, όταν αυτές εφαρμόζουν το δίκαιο της ΕΕ.

Ο Χάρτης, ο οποίος βασίζεται στη Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης και η διακήρυξη του οποίου έγινε αρχικά το 2000, κατέστη νομικά δεσμευτικός στην ΕΕ με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας, τον Δεκέμβριο του 2009.