Γλωσσάριο σύνοψης

Βοήθεια Εξαγωγή σε PDF Εκτύπωση σελίδας 

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) ) είναι το μόνο άμεσα εκλεγμένο θεσμικό όργανο της ΕΕ και μία από τις μεγαλύτερες δημοκρατικές συνελεύσεις του κόσμου. Οι 751 ευρωβουλευτές αντιπροσωπεύουν τα 500 εκατ. πολίτες της ΕΕ. Εκλέγονται ανά πενταετία από τους ψηφίσαντες των 28 χωρών της ΕΕ. Οι αντιπρόσωποι του Κοινοβουλίου καλούνται βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - ευρωβουλευτές.

Μετά τις εκλογές του 2014 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ), με το ποσοστό συμμετοχής να ανέρχεται μόνο σε 42,54%, οι έδρες κατανέμονται ανάμεσα σε 8 διαφορετικές κοινοβουλευτικές ομάδες: την EPP - Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, την S&D - Ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την ECR - Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές, την ALDE - Ομάδα Συμμαχία των Δημοκρατών και των Φιλελευθέρων για την Ευρώπη, την Greens/EFA - Ομάδα των Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, την GUE/NGL - Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά/Αριστερά των Πρασίνων των Βoρείων Χωρών, την EFDD - Ευρώπη Ελευθερίας και Δημοκρατίας και την NI - Μη εγγεγραμμένοι - Βουλευτές που δεν ανήκουν σε καμία πολιτική ομάδα.

Ο αριθμός των ευρωβουλευτών ανά χώρα ορίζεται με απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία εγκρίνεται ομόφωνα κατόπιν πρότασης του ΕΚ. Καμία χώρα μέλος δεν έχει λιγότερους από 6 και περισσότερους από 96 ευρωβουλευτές: Αυστρία: 18, Βέλγιο: 21, Βουλγαρία: 17, Γαλλία: 74, Γερμανία: 96, Δανία: 13, Ελλάδα: 21, Εσθονία: 6, Ηνωμένο Βασίλειο: 73, Ιρλανδία: 11, Ισπανία: 54, Ιταλία: 73, Κάτω Χώρες: 26, Κροατία: 11, Κύπρος: 6, Λετονία: 8, Λιθουανία: 11, Λουξεμβούργο: 6, Μάλτα: 6, Ουγγαρία: 21, Πολωνία: 51, Πορτογαλία: 21, Ρουμανία: 32, Σλοβακία: 13, Σλοβενία: 8, , Σουηδία: 20, Τσεχική Δημοκρατία: 21, Φινλανδία: 13.

Τα κύρια καθήκοντα του ΕΚ είναι τα ακόλουθα:

  • Nομοθετική εξουσία: το ΕΚ είναι σήμερα συννομοθέτης. Για τις περισσότερες νομοθετικές πράξεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μοιράζεται τη νομοθετική εξουσία με το Συμβούλιο, μέσω της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.
  • Δημοσιονομική εξουσία: το ΕΚ μοιράζεται τη δημοσιονομική εξουσία με το Συμβούλιο, κατά την ψήφιση του ετήσιου προϋπολογισμού, η οποία τον καθιστά εκτελεστό με την υπογραφή του προέδρου του Κοινοβουλίου, και ελέγχει την εκτέλεση του προϋπολογισμού αυτού
  • Πολιτικός έλεγχος των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, ιδίως της Επιτροπής. Το ΕΚ μπορεί να εγκρίνει ή να απορρίψει τον διορισμό των μελών της Επιτροπής και εξουσιοδοτείται να ανακαλέσει την Επιτροπή στο σύνολό της μέσω πρότασης μομφής. Ασκεί επίσης εξουσία ελέγχου επί των δραστηριοτήτων της ΕΕ μέσω γραπτών ή προφορικών ερωτήσεων που απευθύνει στην Επιτροπή και το Συμβούλιο. Το Κοινοβούλιο συστήνει προσωρινές επιτροπές και επιτροπές έρευνας, οι εξουσίες των οποίων δεν περιορίζονται στη δραστηριότητα των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, αλλά μπορεί να αφορούν επίσης τη δράση των χωρών της ΕΕ κατά την εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ.

Η συνθήκη της Λισαβόνας ενισχύει το ρόλο του ΕΚ θέτοντάς το σε ίση βάση με το Συμβούλιο των Υπουργών. Η εν λόγω συνθήκη:

  • επεκτείνει την εφαρμογή της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας (συνήθης νομοθετική διαδικασία) σε 40 νέους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας, της ενεργειακής ασφάλειας, της μετανάστευσης, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, της υγείας και των διαρθρωτικών ταμείων·
  • ενισχύει το ρόλο του ΕΚ στην έγκριση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Το ΕΚ είναι αρμόδιο για την έγκριση ολόκληρου του προϋπολογισμού μαζί με το Συμβούλιο·
  • παρέχει τη δυνατότητα στους ευρωβουλευτές να δίνουν τη συγκατάθεσή τους για ένα ευρύ φάσμα διεθνών συμφωνιών που διαπραγματεύεται η ΕΕ, όπως οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες·
  • εισάγει νέα δικαιώματα ενημέρωσής του ως προς τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου και την εξωτερική δράση της ΕΕ·
  • παρέχει στο ΕΚ το δικαίωμα να προτείνει αλλαγές στη Συνθήκη·
  • αυξάνει την εξουσία ελέγχου του ΕΚ μέσω της εκλογής του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της έγκρισης των μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με ψήφο έγκρισης.