Γλωσσάριο σύνοψης

Βοήθεια Εξαγωγή σε PDF Εκτύπωση σελίδας 

Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕE) δημιουργήθηκε με τις συνθήκες της Ρώμης το 1958. Έκτοτε, εξελίχθηκε μέσα από μια μακρά ιστορία διαδοχικών μεταρρυθμίσεων των Συνθηκών.

Η ΕΕ αποτελεί συγχρόνως πολιτικό πρόγραμμα και νομική οργάνωση.

Αποτελεί πολιτικό σχέδιο που αντικατοπτρίζει τη βούληση των χωρών της ΕΕ για  μια διαρκώς στενότερη ένωση των λαών της Ευρώπης, στην οποία οι αποφάσεις λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο ανοικτά και όσο το δυνατόν εγγύτερα στους πολίτες (άρθρο 1 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση).

Για την επίτευξη των παραπάνω, της έχουν ανατεθεί διάφοροι στόχοι:

  • προώθηση της ειρήνης, των αξιών της και της ευημερίας των λαών·
  • δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης χωρίς σύνορα για τους ευρωπαίους πολίτες·
  • εγκαθίδρυση εσωτερικής αγοράς στην οποία διασφαλίζονται η αειφόρος ανάπτυξη με βάση την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα των τιμών,  μια κοινωνική οικονομία της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας, που στόχο έχει την πλήρη απασχόληση, την κοινωνική πρόοδο, την προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της επιστημονικής προόδου·
  • καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων και προαγωγή της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών, της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών και των δικαιωμάτων του παιδιού·
  • διασφάλιση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής μεταξύ των χωρών της ΕΕ·
  • σεβασμός της πολιτιστικής και γλωσσικής της πολυμορφίας των χωρών της ΕΕ και προστασία της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς·
  • εγκαθίδρυση οικονομικής και νομισματικής ένωσης, της οποίας το νόμισμα είναι το ευρώ·
  • στο πλαίσιο των σχέσεων της με τον υπόλοιπο κόσμο, η Ένωση ενεργεί σεβόμενη τις αξίες της και το διεθνές δίκαιο με σκοπό να διασφαλίσει την ειρήνη, την ασφάλεια, την αειφόρο ανάπτυξη, την ανάπτυξη των λαών και την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Η ΕΕ βασίζεται σε αξίες: στο σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, στη δημοκρατία, στην ισότητα, στο κράτος δικαίου και στα δικαιώματα του ανθρώπου.

Αναγνωρίζεται μέσω των συμβόλων της: σημαία (δώδεκα αστέρια σε μπλε φόντο), ύμνο («Ωδή στη χαρά» του Ludwig van Beethoven), σύνθημα («Ενωμένη στην πολυμορφία»), νόμισμα (το ευρώ), ημέρα εορτασμού (9η Μαΐου).

Η ΕΕ αποτελεί νομική οργάνωση που ιδρύθηκε από τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ. Οι χώρες της ΕΕ απονέμουν αρμοδιότητες στην ΕΕ προκειμένου να επιτευχθούν οι από κοινού τους στόχοι. Η «κοινοτική μέθοδος» εφαρμόζεται σε όλες τις πολιτικές που υπάγονται στις αρμοδιότητες της ΕΕ, εκτός από:

  • την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, όπου οι χώρες της ΕΕ διαθέτουν δικαίωμα πρωτοβουλίας και δικαίωμα προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όσον αφορά τον νομοθετικό τομέα·
  • την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, όπου υπερισχύει η διακυβερνητική μέθοδος.

Διαθέτει ενιαίο θεσμικό πλαίσιο (που αποτελείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Δικαστήριο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ελεγκτικό Συνέδριο). Εξάλλου, η συνθήκη της Λισσαβόνας χορηγεί νομική προσωπικότητα στην ΕΕ.