Agentschappen van de Europese Unie

Agentschappen van de Europese Unie (EU) zijn instanties die losstaan van de EU-instellingen. Ze zijn opgericht om specifieke technische, wetenschappelijke of beheerstaken te vervullen. Ze kunnen worden opgesplitst in vier groepen:

1. Gedecentraliseerde agentschappen zijn uit afgeleid recht opgerichte instanties die specifieke technische, wetenschappelijke of leidinggevende taken beheren. Ze hebben een eigen rechtspersoonlijkheid, zijn opgericht voor onbepaalde tijd en bevinden zich in de hele EU. Ze dragen bij aan de uitvoering van EU-beleid en ondersteunen samenwerking tussen de EU- en nationale overheden door het bundelen van technische en specialistische expertise en kennis van zowel EU-instellingen als de nationale autoriteiten. Op dit moment zijn er meer dan 30 gedecentraliseerde agentschappen. Voorbeelden zijn het Europees Geneesmiddelenbureau en het Asielagentschap van de Europese Unie.
2. Uitvoerende agentschappen helpen de Europese Commissie bij het beheer van specifieke taken in verband met EU-programma’s. Ze zijn opgericht voor een vaste periode en gevestigd in Brussel. Er zijn zes uitvoerende agentschappen, waaronder het Europees Uitvoerend Agentschap klimaat, infrastructuur en milieu (CINEA), dat de programma’s van de Commissie beheert die bijdragen tot decarbonisatie en duurzame groei, en het Europees Uitvoerend Agentschap onderwijs en cultuur (EACEA), dat de financiering voor onderwijs (zoals Erasmus+), cultuur, audiovisuele media, sport, burgerschap en vrijwilligerswerk beheert.
3. Agentschappen voor gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) helpen bij de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, met inbegrip van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, en overige aspecten van extern optreden van de EU. Er zijn drie dergelijke agentschappen: het Europees Defensieagentschap, het Instituut voor veiligheidsstudies van de Europese Unie en het Satellietcentrum van de Europese Unie.
4. Agentschappen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) zijn opgericht om nationale nucleaire onderzoeksprogramma’s voor vreedzame doeleinden te coördineren; om te voorzien in kennis, infrastructuur en financiering voor kernenergie; en om voldoende en veilige levering van nucleaire energie te waarborgen. De twee agentschappen van deze groep zijn het Voorzieningsagentschap van Euratom en de Gemeenschappelijke Onderneming Fusion for Energy.