Γλωσσάριο σύνοψης

Βοήθεια Εξαγωγή σε PDF Εκτύπωση σελίδας 

Κατανομή αρμοδιοτήτων

Στη Συνθήκη της Λισαβόνας διευκρινίζεται η κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ της ΕΕ και των χωρών μελών της. Παράλληλα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, κατοχυρώνεται η αρχή της δοτής αρμοδιότητας [άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)].

Σύμφωνα με την αρχή αυτή, η ΕΕ μπορεί να ενεργεί μόνον εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί με τις συνθήκες της ΕΕ. Οι αρμοδιότητες αυτές ορίζονται στα άρθρα 2 - 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ).

Υπάρχουν 4 κατηγορίες αρμοδιοτήτων:

  • αποκλειστικές (άρθρο 3 της ΣΛΕΕ): μόνο η ΕΕ δύναται να νομοθετεί σε αυτούς τους τομείς, όπως η τελωνειακή ένωση και η εμπορική πολιτική·
  • συντρέχουσες μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της ΕΕ (άρθρο 4 της ΣΛΕΕ). Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να αναλάβουν δράση μόνον εάν η ΕΕ έχει επιλέξει να μην ενεργήσει, σε τομείς όπως η πολιτική συνοχής, η ενέργεια και το περιβάλλον. Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να καταργήσει μία εγκριθείσα νομοθετική πράξη σε έναν από αυτούς τους κοινούς τομείς, προκειμένου να διασφαλίσει καλύτερα την τήρηση των αρχών επικουρικότητας και αναλογικότητας (δήλωση αριθ. 18 που επισυνάπτεται στη Συνθήκη της Λισαβόνας)·
  • η ΕΕ προβαίνει σε ρυθμίσεις στο πλαίσιο των οποίων οι χώρες της ΕΕ πρέπει να συντονίζουν την πολιτική τους (άρθρο 5 της ΣΛΕΕ), π.χ. στον τομέα της οικονομίας·
  • η ΕΕ μπορεί να υποστηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τις δράσεις των χωρών της ΕΕ (άρθρο 6 της ΣΛΕΕ), π.χ. στον τομέα του πολιτισμού και του τουρισμού.