Illegale wapens en munitie — mondiaal rapportagemechanisme

KERNPUNTEN

Uitvoer van militaire technologie en uitrusting

Het gemeenschappelijk standpunt van 2008 bevat acht criteria voor de beoordeling van uitvoeraanvragen voor militaire technologie en uitrusting die op de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen staan.

Handvuurwapens en lichte wapens

• De illegale overdracht van SALW draagt bij aan een verergering van terrorisme en georganiseerde misdaad, is een belangrijke factor bij het uitlokken en verspreiden van conflicten en draagt bij aan de val van regeringen.
• De EU heeft iTrace gesteund om toezicht te houden op de bewegingen van illegale SALW; een integraal onderdeel van het oplossen van deze problemen.

iTrace

• De EU heeft iTrace voor het eerst gefinancierd met Besluit 2013/698/GBVB (zie de samenvatting).
• Dit besluit ondersteunt de EU-strategie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in SALW en munitie daarvoor.
• Het iTrace-project wordt uitgevoerd door de niet-gouvernementele organisatie Conflict Armament Research (CAR) onder de verantwoordelijkheid van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid.
• De hoge vertegenwoordiger brengt verslag over het implementatieproces uit aan de Raad van de Europese Unie, terwijl de Europese Commissie verslag uitbrengt over de financiële aspecten.
• De EU heeft haar steun voor de verschillende fasen van het project vernieuwd door middel van opeenvolgende besluiten, waaronder recentelijk het besluit over iTrace V in 2023, zoals gevraagd in de mondiale strategie van de EU.

iTrace V

• Het iTrace V-project heeft 6,2 miljoen euro toegewezen gekregen uit de EU-begroting. CAR en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken zullen de extra kosten dekken.
• Het heeft een aantal doelstellingen, waaronder:
  • het blijven onderhouden en verbeteren van iTrace om beleidsmakers, wapencontroledeskundigen en wapenexportcontrole-instanties te voorzien van relevante informatie voor het ontwikkelen van doeltreffende, op feiten gebaseerde strategieën en projecten tegen de verspreiding van illegale SALW;
  • het opleiden en begeleiden van nationale autoriteiten in door conflicten getroffen landen om duurzame nationale capaciteit voor het identificeren en traceren van illegale conventionele wapens te ontwikkelen, en om duurzame samenwerking met het iTrace-project aan te moedigen;
  • het verhogen van de frequentie en duur van veldonderzoek naar SALW die illegaal in omloop zijn in door conflicten getroffen landen;
  • op maat gesneden steun aan de instanties voor wapenexportcontrole van EU-lidstaten en aan beleidsmakers op het gebied van wapenexportcontrole;
  • het meer bekendheid geven aan de bevindingen van het project;
  • het leveren van rapporten over belangrijke beleidskwesties, op basis van de gegevens uit veldonderzoeken en gepresenteerd op het iTrace-systeem, over specifieke gebieden die internationale aandacht verdienen;
  • het blijven traceren van conventionele wapens en bijbehorende munitie (met medewerking van lidstaten en niet-EU-landen) om te achterhalen hoe deze in de handen van onbevoegde gebruikers terechtkomen.