Help Print this page 
Title and reference
Układy eurośródziemnomorskie o stowarzyszeniu

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Układy eurośródziemnomorskie o stowarzyszeniu

Między rokiem 1998 a 2005 Unia Europejska (UE) zawarła układy eurośródziemnomorskie ustanawiające stowarzyszenie z siedmioma państwami południowego regionu Morza Śródziemnego. Układy te tworzą odpowiednie ramy dla dialogu politycznego między Północą a Południem. Służą one także jako podstawa do stopniowej liberalizacji wymiany w przestrzeni śródziemnomorskiej. Ostatecznie ustalają warunki współpracy na płaszczyźnie gospodarczej, społecznej i kulturowej między UE a każdym z krajów partnerskich.

AKTY

Decyzja 2006/356/WE, decyzja 2005/690/WE, decyzja 2004/635/WE, decyzja 2002/357/WE, decyzja 2000/384/WE, decyzja 2000/204/WE, decyzja 98/238/CE, w sprawie zawarcia Układu eurośródziemnomorskiego, ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a, odpowiednio, Republiką Libańską, Algierską Republiką Ludowo-Demokratyczną, Arabską Republiką Egiptu, Jordańskim Królestwem Haszymidzkim, Państwem Izrael, Królestwem Marokańskim i Republiką Tunezyjską.

STRESZCZENIE

Partnerstwo eurośródziemnomorskie między Unią Europejską (UE) a państwami południowego regionu Morza Śródziemnego zostało zainicjowane 1995 r. przez proces barceloński. To partnerstwo polityczne, gospodarcze i społeczne jest zbudowane na zasadzie wzajemności, solidarności i wspólnego rozwoju.

W tych ramach podpisano układy ustanawiające stowarzyszenie między UE, państwami członkowskimi a śródziemnomorskimi krajami partnerskimi. Te dwustronne układy nowej generacji zajęły miejsce układów pierwszej generacji, tj. układów o współpracy zawieranych w latach 70. XX wieku.

Przestrzeganie zasad demokratycznych i praw podstawowych stanowi jeden z najważniejszych elementów układów ustanawiających stowarzyszenie.

Oprócz dwustronnego charakteru i specyfiki każdego z państw partnerskich, układy ustanawiające stowarzyszenie odpowiadają podobnemu schematowi. Ich celem jest promowanie:

  • regularnego dialogu w zakresie polityki i bezpieczeństwa w celu ułatwienia wzajemnego zrozumienia, współpracy i wspólnych inicjatyw,
  • współpracy gospodarczej, handlowej i finansowej, której celem jest stopniowa liberalizacja handlu, zrównoważony rozwój regionu oraz inwestycje,
  • współpracy społecznej, kulturowej oraz w zakresie edukacji, m.in. za pomocą dialogu międzykulturowego, kontroli migracji, rozwoju kwalifikacji, promowaniu prawa pracy i równości kobiet i mężczyzn.

Ponadto układy zachęcają do współpracy międzyregionalnej krajów śródziemnomorskich, która ma być gwarantem pokoju, stabilności, rozwoju gospodarczego i społecznego.

W kierunku strefy wolnego handlu

Układy ustanawiające stowarzyszenie przewidują stopniowe tworzenie strefy wolnego handlu w regionie Morza Śródziemnego, z poszanowaniem zasad Światowej Organizacji Handlu (WTO). Ta strefa wolnego handlu musi być stworzona po okresie przejściowym, który wynosi dwanaście lat, licząc od wejścia w życie układów. Jednakże wymiana między UE a Izraelem jest już przedmiotem liberalizacji.

Swobodny przepływ towarów między UE a krajami śródziemnomorskimi musi wynikać ze:

  • stopniowej likwidacji ceł,
  • zniesienia ograniczeń ilościowych w zakresie importu i eksportu i wszystkich innych środków o równoważnym lub dyskryminującym działaniu obowiązujących między stronami.

Te przepisy mają zastosowanie m.in. do importu produktów przemysłowych, wymiany produktów rolnych, przetworzonych lub nie, czy produktów rybołówstwa.

Jednakże środki ochronne mogą zostać przyjęte w interesie publicznym lub aby chronić szczególnie wrażliwy obszar gospodarki.

Jeśli chodzi o swobodę przedsiębiorczości i świadczenie usług, strony potwierdzają swoje zobowiązania zgodnie z Układem ogólnym w sprawie handlu usługami (GATS) (EN) (ES) (FR). Dodatkowo partnerzy muszą doprowadzić do całkowitej liberalizacji sektora kapitałowego, kiedy tylko zostaną spełnione wystarczające warunki.

Wreszcie mechanizm rozstrzygania sporów handlowych musi być stopniowo wdrażany.

Postanowienia instytucjonalne

W ramach każdego układu ustanawiającego stowarzyszenie powoływane są struktury instytucjonalne. Z jednej strony, Rada Stowarzyszenia na poziomie ministerialnym podejmuje decyzje i ogłasza zalecenia w zakresie realizacji ustalonych celów. Z drugiej strony, Komitet Stowarzyszenia zapewnia zarządzanie układem i rozwiązywanie sporów dotyczących stosowania układów.

Odniesienia

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Decyzja 2006/356/WE, Republika Libańska

1.4.2006

-

Dz.U. L 143 z 30.5.2006

Decyzja 2005/690/WE, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna

1.9.2005

-

Dz.U. L265 z 10.10.2005

Decyzja 2004/635/WE, Arabska Republika Egiptu

1.6.2004

-

Dz.U. L 304 z 30.9.2004

Decyzja 2002/357/WE, Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

1.5.2002

-

Dz.U. L 129 z 15.5.2002

Decyzja 2000/384/WE, Państwo Izrael

1.6.2000

-

Dz.U. L 147 z 21.6.2000

Decyzja 2000/204/WE, Królestwo Maroka

1.3.2000

-

Dz.U. L 138 z 9.6.2000

Decyzja 98/238/WE, Republika Tunezyjska

1.3.1998

-

Dz.U. L 97 z 30.3.1998

AKTY POWIĄZANE

  • Algieria

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Algierską Republiką Ludowo-Demokratyczną, z drugiej [Dz.U. L 265 z 10.10.2005].

  • Autonomia Palestyńska

Tymczasowy układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Organizacją Wyzwolenia Palestyny (OWP) działającą na rzecz Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy, z drugiej [Dz.U. L 187 z 16.7.1997]. Tymczasowy układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie będzie obowiązywał strony do czasu zawarcia układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie. Dotyczy on głównie zagadnień handlowych i współpracy w obszarach innych niż polityka.

  • Egipt

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Arabską Republiką Egiptu, z drugiej [Dz.U. L 304 z 30.9.2004].

  • Jordania

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim, z drugiej [Dz.U. L 129 z 15.5.2002].

  • Izrael

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Państwem Izrael, z drugiej [Dz.U. L 147 z 21.6.2000].

  • Liban

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Libańską, z drugiej [Dz.U. L 143 z 30.5.2006].

  • Maroko

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Maroka, z drugiej [Dz.U. L 070 z 18.3.2000].

  • Tunezja

Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Tunezyjską, z drugiej [Dz.U. L 97 z 30.3.1998].

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2011

Top