Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Przepisy unijne dotyczące kontraktów pochodnych

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Przepisy unijne dotyczące kontraktów pochodnych

STRESZCZENIE:

Rozporządzenia (UE) nr 648/2012 w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji

STRESZCZENIE

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEGO ROZPORZĄDZENIA?

  • Rozporządzenie w sprawie infrastruktury rynku europejskiego (zwane także „EMIR”) ustanawia zasady dotyczące kontraktów w zakresie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym*, kontrahenta centralnego* oraz repozytoriów transakcji*, zgodnie ze zobowiązaniami G-20 złożonymi w Pittsburghu we wrześniu 2009 r.
  • Celem rozporządzenia EMIR jest osiagnięcie celów regulacyjnych, a mianowicie zmniejszenie ryzyka systemowego, zwiększenie przejrzystości na rynku pozagiełdowych instrumentów pochodnych i zachowanie stabilności finansowej.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

  • W celu zwiększenia przejrzystości na rynku instrumentów pochodnych niniejsze rozporządzenie przewiduje, że wszelkie informacje we wszystkich europejskich kontraktach pochodnych muszą być zgłaszane repozytoriom transakcji i udostępniane organom nadzoru, w tym także Europejskiemu Organowi Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).
  • W celu zmniejszenie ryzyka kredytowego kontrahenta* niniejsze rozporządzenie ustanawia rygorystyczne zobowiązania organizacyjne w zakresie prowadzenia działalności i ostrożności dla kontrahentów centralnych. Standardowe kontrakty pochodne muszą być rozliczane poprzez kontrahenta centralnego (patrz: rozliczanie*).
  • W celu zmniejszenia ryzyka operacyjnego* niniejsze rozporządzenie wymaga stosowania środków kontaktu elektronicznego dla terminowego potwierdzania warunków kontraktów pochodnych OTC.
  • Obowiązki rozliczeniowe* i sprawozdawcze mają zastosowanie w przypadku:
    • podmiotów finansowych, np. banków i firm ubezpieczeniowych,
    • podmiotów niefinansowych, np. firm sektora energetycznego i linii lotniczych, które posiadają wysokie pozycje w pochodnych OTC.

ESMA odpowiada za określanie kontraktów, które powinny podlegać obowiązkowi rozliczenia, tj. takich, które są standaryzowane i muszą zostać rozliczone przez kontrahenta centralnego. ESMA nadzoruje także repozytoria transakcji*. Komisja Europejska podjęła różne środki, w tym standardy techniczne na podstawie projektów ESMA, w celu realizacji przepisów rozporządzenia. Standardy techniczne opracowane przez ESMA obejmują pełen zakres zadań, np. wymagania kapitałowe kontrahentów centralnych i minimalną liczbę danych zgłaszanych repozytoriom transakcji. Komisja podjęła także decyzje w sprawie równoważności systemów regulacyjnych dla kontrahentów centralnych w krajach spoza UE.

W sierpniu 2015 r. Komisja przyjęła rozporządzenie delegowane, które nakłada na niektóre klasy instrumentów pochodnych opartych na stopach procentowych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym obowiązek rozliczania przez kontrahentów centralnych. Rozporządzenie obejmuje swapy stóp procentowych denominowane w euro, funtach szterlingach, jenach japońskich i dolarach amerykańskich, które posiadają określone cechy, w tym:

  • indeks referencyjny,
  • zapadalność,
  • typ krajowy (tj. wartość nominalną, którą stosuje się do obliczania płatności związanych z instrumentem pochodnym).

Zgodnie z artykułem 85(2) rozporządzenia EMIR 5 czerwca 2015 r. Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie delegowane. Tym samym przedłużyła do 16 sierpnia 2017 r. okres tymczasowego zwolnienia dla systemów programów emerytalnych od rozliczania przez kontrahenta centralnego. Zgodnie z obecnymi ustaleniami systemy programów emerytalnych, które obejmują wszelkiego rodzaju fundusze emerytalne, musiałyby pozyskiwać gotówkę celem centralnego rozliczenia. Biorąc pod uwagę, że systemy programów emerytalnych nie dysponują znaczną ilością gotówki ani aktywami o dużej płynności, nałożenie na nie takiego wymogu wymagałoby wprowadzenia zaawansowanych i kosztownych zmian w ich modelu biznesowym, co z kolei mogłoby wpłynąć negatywnie na zyski klientów tych programów.

OD KIEDY NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Rozporządzenie weszło w życie 16 sierpnia 2012 r.

KONTEKST

Instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym są powszechnie negocjowane prywatnie. W związku z tym informacje na temat instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym są dostępne wyłącznie stronom kontraktu, co może utrudniać określenie charakteru i poziomu ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi.

KLUCZOWE POJĘCIA

* Instrument pochodny to kontrakt finansowy powiązany z przyszłą wartością lub statusem podmiotu podstawowego, do którego się odnosi. Podmiotem takim mogą być na przykład aktywa, indeksy lub stopy procentowe.

* Instrument pochodny będący przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym to instrument pochodny będący w obrocie niegiełdowym, prywatnie negocjowany przez dwie strony kontraktu, np. przez bank i producenta.

* Ryzyko kredytowe kontrahenta to ryzyko zalegania z płatnością przez kontrahenta, czyli drugą stronę transakcji finansowej.

* Kontrahent centralny jest to podmiot pojawiający się pomiędzy dwoma stronami transakcji, który staje się kupcem dla każdego sprzedającego i sprzedającym dla każdego kupca. Głównym zadaniem kontrahenta centralnego jest zarządzanie ryzykiem, jakie może powstać, jeśli jeden z kontrahentów nie będzie w stanie dokonać wymaganych płatności w terminie, czyli jeśli będzie zalegał z uregulowaniem zobowiązań.

* Repozytorium transakcji to centralna baza danych, do której trafiają raporty na temat szczegółów transakcji dotyczących instrumentów pochodnych. Repozytoriami transakcji są firmy komercyjne. Istnieją globalne repozytoria transakcji dla instrumentów pochodnych kredytowych, stóp pochodnych i akcji* będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym (patrz ostatnie kluczowe pojęcie).

* Rozliczenie odnosi się do wszelkich działań od chwili zaciągnięcia zobowiązania w ramach transakcji do chwili jej uregulowania.

* Ryzyko operacyjne oznacza ryzyko straty spowodowanej nieodpowiednimi lub zawodnymi procedurami wewnętrznymi lub zdarzeniami zewnętrznymi, np. oszustwem, błędem ludzkim, aktem terroryzmu.

* Instrument pochodny akcji to szczególna klasa instrumentów pochodnych, takich jak opcje czy kontrakty typu futures.

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (Dz. U. L 201 z 27.7.2012, s. 1–59)

Kolejne zmiany i poprawki do rozporządzenia (UE) nr 648/2012 zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2205 z dnia 6 sierpnia 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących obowiązku rozliczania (Dz. U. L 314, 1.12.2015, s. 13–21)

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/1515 z dnia 5 czerwca 2015 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do przedłużenia okresów przejściowych związanych z systemami programów emerytalnych (Dz. U. L 239, 15.9.2015, 63–64)

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2016

Top