Help Print this page 
Title and reference
Przepisy unijne dotyczące kontraktów pochodnych

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Przepisy unijne dotyczące kontraktów pochodnych

Instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym* są powszechnie negocjowane prywatnie. W związku z tym informacje na temat instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym są dostępne wyłącznie stronom kontraktu, co może utrudniać określenie charakteru i poziomu ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi. Niniejsze rozporządzenie ma na celu zwiększenie przejrzystości, skuteczności i bezpieczeństwa transakcji na instrumentach pochodnych.

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji

STRESZCZENIE

Instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym* są powszechnie negocjowane prywatnie. W związku z tym informacje na temat instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym są dostępne wyłącznie stronom kontraktu, co może utrudniać określenie charakteru i poziomu ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi. Niniejsze rozporządzenie ma na celu zwiększenie przejrzystości, skuteczności i bezpieczeństwa transakcji na instrumentach pochodnych.

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEGO ROZPORZĄDZENIA?

Niniejsze rozporządzenie (zwane także „EMIR” od angielskiego European Market Infrastructure Regulation) ustanawia zasady dotyczące kontraktów w zakresie instrumentów pochodnych, kontrahenta centralnego oraz repozytoriów transakcji, zgodnie ze zobowiązaniami G-20 złożonymi w Pittsburghu we wrześniu 2009 r.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

W celu zwiększenia przejrzystości na rynku instrumentów pochodnych niniejsze rozporządzenie przewiduje, że wszelkie informacje we wszystkich europejskich kontraktach pochodnych muszą być zgłaszane repozytoriom transakcji i udostępniane organom nadzoru, w tym także Europejskiemu Organowi Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

W celu zmniejszenie ryzyka kredytowego kontrahenta* niniejsze rozporządzenie ustanawia rygorystyczne zobowiązania organizacyjne w zakresie prowadzenia działalności i ostrożności dla kontrahentów centralnych, a standardowe kontrakty pochodne muszą być rozliczane poprzez kontrahenta centralnego.

W celu zmniejszenia ryzyka operacyjnego* niniejsze rozporządzenie wymaga stosowania środków kontaktu elektronicznego dla terminowego potwierdzania warunków kontraktów pochodnych OTC.

Obowiązki rozliczeniowe* i sprawozdawcze mają zastosowanie w przypadku:

podmiotów finansowych, np. banków i firm ubezpieczeniowych,

podmiotów niefinansowych, np. firm sektora energetycznego i linii lotniczych, które posiadają wysokie pozycje w pochodnych OTC.

ESMA odpowiada za określanie kontraktów podlegających obowiązkowi rozliczenia, tj. takich, które są standaryzowane i muszą przejść przez kontrahenta centralnego. ESMA nadzoruje także repozytoria transakcji* i projekty wiążących standardów technicznych do celów rozporządzenia.

Komisja Europejska podjęła różne środki, w tym standardy techniczne, w celu realizacji i wzmocnienia przepisów rozporządzenia. Standardy techniczne opracowane przez ESMA obejmują pełen zakres zadań, np. wymagania kapitałowe kontrahentów centralnych i minimalną liczbę danych zgłaszanych repozytoriom transakcji. Komisja podjęła także decyzje w sprawie równoważności systemów regulacyjnych dla kontrahentów centralnych w krajach spoza UE.

3 lutego 2015 r. Komisja Europejska opublikowała raport z zaleceniem, aby funduszom emerytalnym przyznawać dwuletnie zwolnienie z wymogów rozliczeń centralnych z tytułu ich transakcji dotyczących instrumentów pochodnych. Raport stwierdzał, że kontrahenci centralni potrzebują takiego okresu na znalezienie rozwiązań dla funduszy emerytalnych.

OD KIEDY NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Od 16 sierpnia 2012 r.

KLUCZOWE POJĘCIA

* Instrument pochodny to kontrakt finansowy powiązany z przyszłą wartością lub statusem podmiotu podstawowego, do którego się odnosi. Podmiotem takim mogą być na przykład aktywa, indeksy lub stopy procentowe.

* Instrument pochodny będący przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym to instrument pochodny będący w obrocie niegiełdowym, prywatnie negocjowany przez dwie strony kontraktu, np. przez bank i producenta.

* Ryzyko kredytowe kontrahenta to ryzyko zalegania z płatnością przez kontrahenta, czyli drugą stronę transakcji finansowej.

* Kontrahent centralny jest to podmiot pojawiający się pomiędzy dwoma stronami transakcji, który staje się kupcem dla każdego sprzedającego i sprzedającym dla każdego kupca. Głównym zadaniem kontrahenta centralnego jest zarządzanie ryzykiem, jakie może powstać, jeśli jeden z kontrahentów nie będzie w stanie dokonać wymaganych płatności w terminie, czyli jeśli będzie zalegał z uregulowaniem zobowiązań.

* Ryzyko operacyjne oznacza ryzyko straty spowodowanej nieodpowiednimi lub zawodnymi procedurami wewnętrznymi lub zdarzeniami zewnętrznymi, np. oszustwem, błędem ludzkim, aktem terroryzmu.

* Rozliczenie odnosi się do wszelkich działań od chwili zaciągnięcia zobowiązania w ramach transakcji do chwili jej uregulowania.

* Repozytorium transakcji to centralna baza danych, do której trafiają raporty na temat szczegółów transakcji dotyczących instrumentów pochodnych. Repozytoriami transakcji są firmy komercyjne. Istnieją globalne repozytoria transakcji dla instrumentów pochodnych kredytowych, stóp pochodnych i akcji* będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym.

* Instrument pochodny akcji to szczególna klasa instrumentów pochodnych, takich jak opcje czy kontrakty typu futures.

Więcej informacji można znaleźć na stronie Komisji Europejskiej dotyczącej instrumentów pochodnych/rozporządzenia EMIR.

ODNIESIENIA

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Rozporządzenie (UE) nr 648/2012

16.8.2012

-

Dz.U. L 201 z 27.7.2012, s. 1-59

Akt(-y) zmieniający(-e)/uzupełniający(-e)

Wejście w życie

Termin transpozycji

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Rozporządzenie (UE) nr 153/2013

15.3.2013

-

Dz.U. L 52 z 23.2.2013, s. 41-74

Rozporządzenie (UE) nr 575/2013

28.6.2013Zastosowanie: od 1.1.2014, z wyłączeniem niektórych zapisów.

-

Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1-337

Rozporządzenie (UE) nr 1002/2013

8.11.2013

-

Dz.U. L 279 z 19.10.2013, s. 2-3

Dyrektywa 2014/59/UE

2.7.2014

31.12.2014

Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 190-348

Rozporządzenie (UE) nr 591/2014

5.6.2014

-

Dz.U. L 165 z 4.6.2014, s. 31-32

Rozporządzenie (UE) nr 600/2014

2.7.2014

-

Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84-148

Rozporządzenie (UE) nr 1317/2014

15.12.2014

-

Dz.U. L 355 z 12.12.2014, s. 6-7

Dyrektywa (UE) 2015/849

25.6.2015

26.6.2017

Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 73-117

Rozporządzenie (UE) nr 2015/880

12.6.2015

-

Dz.U. L 143 z 9.6.2015, s. 7-8

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady zgodnie z art. 85 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji, oceniające postępy i działania CCP, jeżeli chodzi o opracowanie rozwiązań technicznych służących przenoszeniu przez systemy programów emerytalnych zabezpieczeń niegotówkowych jako zmiennych depozytów zabezpieczających, jak również potrzebę wprowadzenia środków ułatwiających takie rozwiązanie (COM(2015) 39 final z 3.2.2015)

Ostatnia aktualizacja: 26.06.2015

Top