Help Print this page 
Title and reference
Promowanie i ochrona wartości UE

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Promowanie i ochrona wartości UE

Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości (art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE)).

AKT

Artykuł 2 TUE

Artykuł 7 TUE

Komunikat Komisji do Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego dotyczący art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej: Poszanowanie i promocja wartości, na których opiera się Unia (COM(2003) 606 wersja ostateczna z 15 października 2003 r.).

STRESZCZENIE

Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości (art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE)).

Tylko państwa europejskie, które szanują wartości, o których mowa w art. 2, i są zaangażowane w ich promowanie mogą ubiegać się o członkostwo w UE (art. 49 TUE).

Zapewnienie zgodności z podstawowymi wartościami UE

W UE praworządność ma szczególne znaczenie. Poszanowanie praworządności jest warunkiem wstępnym dla ochrony wszystkich podstawowych wartości wymienionych w art. 2 TUE. Jest również warunkiem wstępnym przestrzegania wszystkich praw i obowiązków wynikających z traktatów oraz z prawa międzynarodowego.

RAMY PRAWORZĄDNOŚCI UE

W marcu 2014 r. Komisja Europejska przyjęła nowe ramy w celu przeciwdziałania zagrożeniom systemowym dla praworządności w każdym z 28 krajów UE. Nowe ramy praworządności są uzupełnieniem procedur dotyczących naruszeń prawa UE oraz procedury art. 7 TUE, która, w najpoważniejszych sytuacjach, pozwala na zawieszenie prawa głosu w przypadku „poważnego i stałego naruszenia” wartości UE przez kraj UE.

Ramy umożliwiają Komisji Europejskiej podjęcie dialogu z tym krajem UE, aby zapobiec eskalacji zagrożeń systemowych dla praworządności. Podczas przygotowywania oceny Komisja może korzystać z wiedzy innych instytucji UE i organizacji międzynarodowych (w szczególności Parlamentu Europejskiego, Rady, Agencji Praw Podstawowych, Rady Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) itd.).

Jeżeli nie zostanie znalezione żadne rozwiązanie w ramach, art. 7 TUE jest środkiem, do którego można się uciec w ostateczności w celu zażegnania kryzysu i zapewnienia zgodności z wartościami UE.

Artykuł 7 TUE

Artykuł 7 TUE ma na celu zapewnienie, że wszystkie kraje UE szanują wspólne wartości UE, w tym praworządność. Mechanizm prewencji art. 7 ust. 1 TUE może zostać wykorzystany tylko w przypadku „wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia”, a mechanizm sankcji art. 7 ust. 2 TUE - w przypadku „poważnego i stałego naruszenia przez kraj UE” wartości określonych w art. 2.

Mechanizm prewencji umożliwia Radzie ostrzeżenie kraju UE, zanim dojdzie do „poważnego naruszenia”.

Mechanizm sankcji pozwala Radzie na zawieszenie niektórych praw wynikających ze stosowania traktatów dla tego kraju w UE, w tym prawa głosu tego kraju w Radzie. W tym przypadku „poważne naruszenie” musi utrzymywać się przez jakiś czas.

ZASTOSOWANIE

Od 2009 r. Komisja spotkała się kilkakrotnie z wydarzeniami kryzysowymi w niektórych krajach UE, które ujawniły problemy z praworządnością. Komisja odniosła się do tych wydarzeń poprzez wywieranie nacisku politycznego, jak również poprzez uruchomienie procedur dotyczących naruszeń prawa UE.

Mechanizm prewencji i mechanizm sankcji art. 7 TUE do tej pory nie zostały zastosowane.

Inicjatywy innych instytucji UE

Wszystkie instytucje UE pełnią uzupełniającą rolę w promowaniu i utrzymywaniu praworządności w UE.

W grudniu 2014 r. Rada i kraje UE zobowiązały się do nawiązania corocznego dialogu między wszystkimi krajami UE w Radzie w celu promowania i wspierania praworządności w ramach traktatów.

Parlament Europejski również kilkakrotnie wzywał, aby kraje UE były regularnie oceniane pod kątem poszanowania podstawowych wartości UE oraz wymogu demokracji i praworządności.

Zob. również Agencja praw podstawowych (APP) oraz roczne sprawozdanie z działalności APP za 2013 r.

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów. Sprawozdanie ze stosowania karty praw podstawowych UE za 2012 r. (COM(2013) 271 final z 8 maja 2013 r.).

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów. Sprawozdanie ze stosowania karty praw podstawowych UE za 2013 r.(COM(2014) 224 final z 14 kwietnia 2014 r.).

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady. Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności (COM(2014) 158 final z 11 marca 2014 r.).

Konkluzje Rady i państw członkowskich zebranych w Radzie w celu zapewnienia przestrzegania praworządności z 16 grudnia 2014 r.

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2015

Top