Help Print this page 
Title and reference
Łączenie rodzin

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Łączenie rodzin

Niniejsza dyrektywa ma na celu stworzenie warunków, w których jest egzekwowane prawo do łączenia rodzin obywateli państw spoza UE przebywających legalnie na terytorium państw UE.

AKT

Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin.

STRESZCZENIE

Dyrektywa ma na celu ustanowienie wspólnych zasad dotyczących prawa do łączenia rodzin. Chodzi tu o umożliwienie członkom rodzin obywateli państw spoza UE przebywających legalnie na terytorium Unii Europejskiej (UE) dołączanie do nich w państwie UE, w którym zamieszkują. Celem jest ochrona komórki rodzinnej i ułatwianie integracji obywateli państw trzecich.

Dyrektywa nie ma zastosowania do Irlandii, Danii i Wielkiej Brytanii. Dyrektywa nie wyklucza ponadto uznawania w ustawodawstwach krajowych bardziej korzystnych zasad.

Warunki

O łączenie rodzin mogą ubiegać się obywatele państw spoza UE posiadający ważne przynajmniej jeden rok zezwolenie na pobyt w jednym z państw UE i w przypadku których istnieją uzasadnione przypuszczenia, że uzyskają prawo stałego pobytu.

Dyrektywa nie ma jednak zastosowania do członków rodziny obywateli UE ani do obywateli państw spoza UE ubiegających się o uznanie statusu uchodźcy, w sprawie wniosku których nie została jeszcze wydana ostateczna decyzja i którzy korzystają z tymczasowej formy ochrony.

Mogą korzystać z łączenia rodzin:

  • małżonek członka rodziny rozdzielonej,
  • nieletnie dzieci członka rodziny rozdzielonej (dzieci muszą znajdować się poniżej granicy wieku pełnoletności określonej w prawodawstwie danego państwa UE oraz muszą być niezamężne lub nieżonate) lub dzieci jednego z małżonków, w przypadku gdy członek rodziny rozdzielonej sprawuje nad nimi opiekę, a dzieci pozostają na jego utrzymaniu (dotyczy to również dzieci przysposobionych).

Państwa UE mogą zezwolić pod pewnymi warunkami na łączenie rodzin w przypadku:

  • bezpośrednich wstępnych pierwszego stopnia w prostej linii (rodzice cudzoziemca),
  • dorosłych niezamężnych lub nieżonatych dzieci,
  • niepoślubionych partnerów.

Małżeństwa poligamiczne nie są uznawane: prawo do łączenia rodzin przysługuje tylko jednemu małżonkowi. Podobnie dzieciom kolejnych małżonków nie przysługuje prawo do łączenie rodzin, o ile nie wymaga tego interes dziecka (na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 r.).

Państwa UE mogą również wymagać, by obywatel państwa spoza UE i jego małżonek byli w pewnym minimalnym wieku (co najwyżej 21 lat) przed umożliwieniem połączenia z małżonkiem.

Procedura

Państwa UE określają, czy w celu wykonania prawa do łączenia rodziny wnioski o wjazd i pobyt składane są przez cudzoziemca czy też przez członka lub członków jego rodziny. Z wyjątkiem szczególnych przypadków podczas trwania procedury łączenia rodzin członek rodziny musi przebywać poza terytorium Unii Europejskiej. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające więzi rodzinne i spełnienie wymaganych warunków. Wniosek musi zostać rozpatrzony w ciągu 9 miesięcy od daty jego złożenia.

Państwo UE może zażądać, aby osoba składająca wniosek dysponowała zakwaterowaniem spełniającym ogólne standardy bezpieczeństwa i higieny, ubezpieczeniem chorobowym i stabilnymi środkami wystarczającymi do utrzymania tej osoby oraz członków jej rodziny. Dodatkowo może być wymagane przestrzeganie środków dotyczących integracji zgodnie z prawodawstwem krajowym i zamieszkanie w danym państwie UE przez pewien czas (najwyżej 2 lata) przed połączeniem z członkami rodziny.

Państwa UE mogą odmówić prawa do wjazdu i pobytu członka rodziny ze względu na porządek publiczny, bezpieczeństwo publiczne lub zdrowie publiczne. Dotyczy to również przypadków nadużyć (fałszowanie dokumentów, fałszywe małżeństwa itp.). Te same powody mogą stanowić uzasadnienie dla wycofania lub odmowy przedłużenia już udzielonego zezwolenia.

Osoby, którym zezwolenie nie zostało udzielone lub odnowione albo zostało wycofane, muszą mieć możliwość zaskarżenia tej decyzji przed sądem.

W stosunku do łączenia rodzin uchodźców, państwa UE nie mogą nakładać wymogów dotyczących minimalnego okresu pobytu na swoim terytorium przed dołączeniem do uchodźców członków ich rodziny. Ponadto są oni wyłączeni z obowiązku spełnienia wymogów dotyczących kwaterunku, ubezpieczenia zdrowotnego i środków utrzymania, w przypadku złożenia wniosku o łączenie rodziny w terminie 3 miesięcy od przyznania statusu uchodźcy.

Prawa członków rodziny

Członkowie rodzin cudzoziemców mają prawo do pobytu na taki sam okres jak osoby, z którymi zostały połączone, i podobnie jak one mają prawo dostępu do edukacji, zatrudnienia i kształcenia zawodowego.

Nie później niż po 5 latach pobytu małżonek lub niepoślubiony partner i dziecko, które osiągnęło pełnoletność, mają prawo do samoistnego dokumentu pobytowego.

Warunki przyznawania i okres ważności samoistnego dokumentu pobytowego są określane przez prawo krajowe. W przypadku zerwania więzi rodzinnych państwa UE mogą ograniczyć prawo do wydania samoistnego dokumentu pobytowego jedynie małżonkom lub parom niemałżeńskim.

ODNIESIENIA

AKT

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2003/86/WE

3.10.2003

3.10.2005

Dz.U. L 251 z 3.10.2003

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 8 października 2008 r. dotyczące stosowania dyrektywy 2003/86/WE w sprawie prawa do łączenia rodzin ( COM(2008) 610 wersja ostateczna - nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).

Z niniejszego raportu wynika, że dyrektywa została transponowana do prawodawstwa prawie wszystkich państw UE. Stwierdzono jednakże przypadki nieprawidłowej transpozycji lub nieprawidłowego stosowania dyrektywy, szczególnie w odniesieniu do ułatwień wizowych, wydawania autonomicznego dokumentu pobytowego, uwzględniania nadrzędnych interesów dziecka, prawa do odwołania i bardziej korzystnych przepisów dotyczących łączenia rodzin uchodźców.

Ogólnie rzecz biorąc, harmonizacja ustawodawstwa krajowego w sprawie łączenia rodzin ma nadal ograniczony zakres. Komisja zamierza kontynuować działania przedstawione w sprawozdaniu w celu zapewnienia ich właściwego wdrażania w państwach UE. Stąd komisja w 2011 roku opublikowała zieloną księgę w sprawie prawa do łączenia w celu gromadzenia opinii zainteresowanych stron.

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wytycznych dotyczących stosowania dyrektywy 2003/86/WE w sprawie prawa do łączenia rodzin ( COM(2014) 210 final - nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym).

Niniejszy komunikat stanowi odpowiedź na sprawozdanie w sprawie stosowania dyrektywy 2003/86/WE z 2008 roku i proces konsultacji zorganizowany przez Komisję pomiędzy 2011 a 2012 rokiem, które wykazały problemy dotyczące transpozycji i stosowania dyrektywy. W związku z powyższym wskazówki te stanowią wytyczne dla państw UE dotyczące metod stosowania aktu.

Ostatnia aktualizacja: 11.06.2014

Top