Help Print this page 
Title and reference
Unijny wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT)

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Unijny wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT)

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa Rady 2006/112/WE – Unijny wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT)

STRESZCZENIE

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEJ DYREKTYWY?

Niniejsza dyrektywa kodyfikuje w jeden akt prawny wszystkie zmiany pierwotnej szóstej dyrektywy w sprawie podatku VAT, tym samym doprecyzowując prawodawstwo unijne dotyczące obowiązującego podatku od wartości dodanej.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

VAT stosuje się do wszystkich transakcji przeprowadzanych odpłatnie w UE przez podatnika, tj. osobę lub podmiot dostarczający towary i świadczący usługi w ramach swojej działalności. Import wykonywany przez takie osoby także podlega pod VAT.

Transakcje podlegające opodatkowaniu obejmują dostarczanie towarów lub usług w jednym kraju UE, wewnątrzwspólnotowe nabywanie towarów (towarów dostarczanych i wysyłanych lub transportowanych przez przedsiębiorstwo w jednym kraju UE do przedsiębiorstwa w innym kraju UE) oraz import towarów spoza UE do UE.

Odnośnie do miejsca opodatkowania stosuje się różne zasady zależnie od charakteru transakcji, rodzaju dostarczanych towarów oraz tego, czy wiąże się to z transportem.

Dostawa towarów – miejscem opodatkowania jest miejsce, do którego towary są dostarczane.

Wewnątrzwspólnotowe nabywanie towarów – miejscem opodatkowania jest miejsce, w którym strona nabywająca przyjmuje towar, tj. kraj UE, w którym towary się ostatecznie znajdują po transporcie z innego kraju UE.

Import towarów do UE z krajów spoza UE podlega zwykle opodatkowaniu w kraju UE, do którego towary są wwożone.

Świadczenie usług – miejscem opodatkowania jest miejsce, w którym usługi są świadczone. Rozróżnienie zależy nie tylko od charakteru świadczonej usługi, ale także od statusu klienta otrzymującego usługę. W celu zapewnienia, że usługa podlega opodatkowaniu w faktycznym miejscu jej świadczenia, stosuje się wyjątki od tych zasad ogólnych, które obejmują:

usługi związane z nieruchomościami,

przewóz osób,

działalność kulturalną, sportową, naukową, edukacyjną lub rozrywkową,

usługi restauracyjne.

Obowiązek płacenia VAT powstaje zależnie od charakteru transakcji, np. od tego, kiedy towary lub usługi są dostarczane. Dla wewnątrzwspólnotowego nabywania towarów (zakupów) obowiązek podatkowy powstaje zwykle z chwilą nabycia towarów, tj. w chwili, gdy dostarczenie podobnych towarów w kraju UE, w którym zostają nabyte, byłoby uznane za zakończone. Dla importu do UE obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wwiezienia towarów do kraju UE.

Podstawa podatkowa w przypadku dostarczania towarów i usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabywania towarów obejmuje wszystkie płatności na rzecz dostawcy w zamian za dostarczenie towarów lub usług. Jeśli towary są importowane, podstawą podatkową jest ich wartość na potrzeby celne. Cła, podatki i inne opłaty ujęte są w podstawie podatkowej, lecz sam VAT, opusty i obniżki udzielone klientowi są wyłączone.

Podstawowa stawka VAT stosowana we wszystkich krajach UE do towarów i usług wynosi co najmniej 15%. Kraje UE mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone wynoszące co najmniej 5% do określonych towarów i usług wymienionych w załączniku II do dyrektywy. Pewne przepisy odstępujące od tych zasad (niższe stawki, stawki obniżone na inne towary lub usługi itd.) także mają zastosowanie w określonych warunkach.

Dyrektywa przewiduje zwolnienia z VAT. Większość z nich to zwolnienia bez prawa odliczenia podatku, np. usługi finansowe i ubezpieczeniowe, opieka medyczna lub usługi socjalne. Jednakże istnieją także zwolnienia z prawem do odliczenia podatku, np. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów lub eksport towarów do kraju spoza UE. Jedne zwolnienia są obowiązkowe dla krajów UE, natomiast inne są opcjonalne.

Podatnik posiada prawo odliczenia kwoty VAT zapłaconej z tytułu nabytych towarów lub usług w kraju UE, w którym przeprowadzono transakcję. Taki naliczony VAT może być odliczony od VAT-u płatnego z tytułu transakcji podlegających opodatkowaniu, np. krajowa dostawa towarów lub usług. Generalnie nie istnieje prawo do odliczenia podatku w przypadku działalności gospodarczej objętej zwolnieniem lub jeśli podatnik kwalifikuje się do opodatkowania według procedury szczególnej. W pewnych przypadkach odliczenia mogą być ograniczane lub korygowane.

Dyrektywa ustanawia zobowiązania podatników i określonych osób niebędących podatnikami. Ogólnie VAT jest płacony przez każdego podatnika dokonującego dostawy towarów lub usług podlegającej opodatkowaniu. Wyjątki obejmują określone transakcje, w których to klient płaci VAT, np. dostawa gazu, oraz transakcje, w których kraj UE może postanowić, by to klient płacił VAT, jak w przypadku pewnych dostaw podatnych na oszustwa, takich jak handel przydziałami (do 31 grudnia 2018 r.).

Dyrektywa przewiduje odstępstwa dla krajów UE od zasad ogólnych VAT, np. w celu zapobiegania pewnym rodzajom uchylania się od podatków. Istnieją także procedury szczególne VAT, opracowane z myślą o ograniczeniu pracy z dokumentacją, np. dla małych przedsiębiorstw czy dla rolników.

OD KIEDY NINIEJSZA DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Od 1 stycznia 2007 r.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej Komisji Europejskiej poświęconej VAT.

AKT

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

ODNIESIENIA

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2006/112/WE

1.1.2007

1.1.2008

Dz.U. L 347, 11.12.2006, s. 1–118

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy 2006/112/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych.

AKTY POWIĄZANE

Dyrektywa Rady 2009/132/WE z dnia 19 października 2009 r. określająca zakres stosowania art. 143 lit. b) i c) dyrektywy 2006/112/WE w odniesieniu do zwolnienia z podatku od wartości dodanej przy ostatecznym imporcie niektórych towarów (Dz.U. L 292, 10.11.2009, s. 5–30)

Dyrektywa Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 r. określająca szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim (Dz.U. L 44, 20.2.2008, s. 23–28)

Dyrektywa Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz.U. L 346, 29.12.2007, s. 6–12)

Dyrektywa Rady 2006/79/WE z dnia 5 października 2006 r. w sprawie zwolnienia od podatku przy przywozie z państw trzecich małych partii towarów o charakterze niehandlowym (wersja ujednolicona) (Dz.U. L 286, 17.10.2006, s. 15–18)

Rozporządzenie Rady (WE) 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (Dz.U. L 264, 15.10.2003, s. 1–11)

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2015

Top