Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych

STRESZCZENIE

WPROWADZENIE

Na podstawie protokołu z Kioto UE zobowiązała się ograniczyć emisję gazów cieplarnianych w latach 2008–2012 o 8% w stosunku do poziomu z 1990 r.

W drugim okresie zobowiązań, w latach 2013–2020, UE zobowiązała się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do 2020 r. o kolejne 20% w stosunku do poziomu z 1990 r.

Aby spełnić swoje zobowiązania, UE ustanowiła system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w ramach UE. Każdy przydział oznacza pozwolenie na emitowanie jednej tony dwutlenku węgla lub jego równoważnika przez określony okres.

System handlu emisjami (ETS)* to kamień milowy polityki UE poświęconej przeciwdziałaniu zmianie klimatu. Jest to także kluczowe narzędzie umożliwiające zmniejszanie, w sposób opłacalny, przemysłowych emisji gazów cieplarnianych.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

EU ETS po raz pierwszy wprowadzono w 2005 r. System ten z czasem ewoluował, w wyniku serii zmian pierwotnego prawodawstwa – dyrektywy 2003/87/WE.

  • Obecna, trzecia faza EU ETS rozpoczęła się w 2013 r. i potrwa do 2020 r.
  • System EU ETS obejmuje elektrownie i zakłady przemysłowe, a także emisje przewoźników lotniczych obsługujących loty do i z europejskich portów lotniczych.
  • Od dnia 1 stycznia 2005 r. operatorzy wyżej wymieniowych zakładów, którzy zajmują się działalnością ujętą w dyrektywie, muszą posiadać odpowiednie pozwolenie na emisję gazów cieplarnianych.
  • System EU ETS obejmuje emisję dwutlenku węgla (CO2) przez elektrownie, energochłonne sektory i komercyjne linie lotnicze, a także emisję podtlenku azotu związaną z produkcją niektórych kwasów i emisję perfluorowęglowodorów związaną z produkcją aluminium.
  • Właściwy organ krajowy wydaje pozwolenie na emisję gazów cieplarnianych, jeśli jest przekonany, że operator jest zdolny do monitorowania oraz składania sprawozdań ze swoich emisji.
  • W ramach jednolitego w całej UE pułapu* liczby przydziałów (zmniejszanego co roku o 1,74%) operatorzy otrzymują lub nabywają przydziały do emisji, którymi w miarę potrzeb mogą między sobą handlować. Mogą także wymieniać na przydziały ograniczoną liczbę międzynarodowych jednostek emisji uzyskanych w wyniku realizacji programów ograniczania emisji gazów cieplarnianych na całym świecie.
  • Operatorzy mają obowiązek monitorowania i składania sprawozdań z emisji właściwym organom. Sprawozdania są sprawdzane przez niezależnych kontrolerów.
  • Po zakończeniu każdego roku operatorzy muszą mieć wystarczającą ilość przydziałów, aby objąć całkowite emisje; w przeciwnym razie nakładane są grzywny.
  • Od 2013 r. sprzedaż uprawnień w systemie aukcyjnym jest stosowana domyślnie.
  • Udział bezpłatnych uprawnień otrzymanych przez zakłady przemysłowe spadnie do 30% w 2020 r. Z reguły nie rozdziela się żadnych bezpłatnych przydziałów emisji z tytułu produkcji energii elektrycznej.
  • Kraje UE muszą wykorzystać co najmniej 50% dochodów uzyskanych z rozdzielania przydziałów w drodze sprzedaży aukcyjnej na cele związane z ochroną klimatu (np. ograniczenia intensywności emisji dwutlenku węgla).
  • Każdego roku kraje UE składają sprawozdanie do Komisji informujące o zastosowaniu dyrektywy.
  • W lipcu 2015 r. przyjęto wniosek dotyczący przeglądu EU ETS pod kątem fazy 4 (2021–2030) zgodnie z ramami polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030. Wniosek ma na celu redukcję emisji objętych EU ETS o 43 % w porównianiu z 2005 r.

OD KIEDY NINIEJSZY AKT MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa 2003/87/WE weszła w życie dnia 25 października 2003 r., a kraje UE były zobowiązane dokonać transpozycji dyrektywy do przepisów krajowych do dnia 31 grudnia 2003 r.

KONTEKST

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS)

KLUCZOWE POJĘCIA

* Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS): pierwszy — i jak dotąd zdecydowanie największy — międzynarodowy system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych; obejmuje ponad 11 tys. elektrowni i zakładów produkcyjnych w 28 krajach UE, Islandii, Norwegii i Liechtensteinie, jak również emisje generowane przez przemysł lotniczy.

* System pułapów i handlu: EU ETS działa w oparciu o ten system. Pułapy lub limity ustalane są dla całkowitej ilości danych gazów cieplarnianych, jaka może zostać wyemitowana przez fabryki, elektrownie i inne zakłady objęte systemem. Limit jest z czasem zmniejszany w celu redukcji całkowitej ilości emisji. System umożliwia handel przydziałami emisji w taki sposób, aby całkowita ilość emisji pochodzących z zakładów i lotnictwa nie przekraczała limitu oraz aby umożliwić podejmowanie najkorzystniejszych środków do zmniejszania emisji.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32–46)

Kolejne zmiany do dyrektywy 2003/87/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1031/2010 z dnia 12 listopada 2010 r. w sprawie harmonogramu, kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży na aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na mocy dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie (Dz.U. L 302 z 18.11.2010, s. 1–41). Zobacz tekst skonsolidowany.

Decyzja Komisji nr 2011/278/EU z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na mocy art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (notyfikowana jako dokument nr C(2011) 2772) (Dz.U. L 130, 17.5.2011, s. 1–45). Zobacz tekst skonsolidowany.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 600/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie weryfikacji raportów na temat wielkości emisji gazów cieplarnianych i raportów dotyczących tonokilometrów oraz akredytacji weryfikatorów zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. 181, 12.7.2012, s. 1–29)

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 181 z 12.7.2012, s. 30–104). Zobacz tekst skonsolidowany.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiające rejestr Unii zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, decyzjami nr 280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylające rozporządzenia Komisji (UE) nr 920/2010 i nr 1193/2011 (Dz.U. L 122, 3.5.2013, s. 1–59). Zobacz tekst skonsolidowany.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1123/2013 z dnia 8 listopada 2013 r. w sprawie określania uprawnień do międzynarodowych jednostek emisji zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 299, 9.11.2013, s. 32–33)

Decyzja Komisji 2013/448/UE z dnia 5 września 2013 r. dotycząca krajowych środków wykonawczych w odniesieniu do przejściowego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych zgodnie z art. 11 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 240 z 7.9.2013, s. 27–35)

Decyzja Komisji 2014/746/UE z dnia 27 października 2014 r. ustalająca, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji na lata 2015–2019 (Dz.U. L 308 z 29.10.2014, s. 114–124).

Decyzja 2015/1814 Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) z dnia 6 października 2015 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i zmiany dyrektywy 2003/87/WE (Dz.U. L 264, 9.10.2015, s. 1–5)

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2016

Top