Help Print this page 
Title and reference
Ochrona wód i gospodarka wodna (ramowa dyrektywa wodna)

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Ochrona wód i gospodarka wodna (ramowa dyrektywa wodna)

Unia Europejska (UE) ustanawia wspólne ramy ochrony wód i gospodarki wodnej, których celem jest ochrona i odnowa ekosystemów wodnych oraz zagwarantowanie długotrwałego i racjonalnego wykorzystania zasobów wodnych przez jednostki, przedsiębiorstwa i środowisko naturalne.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Niniejsza dyrektywa ramowa ma kilka celów, a są to: zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola, promowanie zrównoważonego korzystania z wód, ochrona środowiska, poprawa stanu ekosystemów wodnych oraz łagodzenie skutków powodzi i susz.

Ustanawia ona ramy dla ochrony:

  • śródlądowych wód powierzchniowych ,
  • wód podziemnych ,
  • wód przejściowych oraz
  • wód przybrzeżnych .

Ostatecznym celem dyrektywy jest osiągnięcie do końca 2015 r. dobrego stanu wszystkich wód Unii Europejskiej.

Obszary dorzecza

Państwa członkowskie są zobowiązane określić pojedyncze dorzecza leżące na ich terytorium i przydzielić je do określonych obszarów dorzeczy . Dorzecza obejmujące terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego są przydzielone do międzynarodowego obszaru dorzecza.

Państwa członkowskie określają właściwą władzę w celu stosowania zasad niniejszej dyrektywy ramowej w każdym obszarze dorzecza.

Określenie i analiza wód

Każde państwo członkowskie musi sporządzić:

  • analizę charakterystyki każdego obszaru dorzecza,
  • przegląd wpływu działalności człowieka na wody,
  • analizę ekonomiczną korzystania z wód,
  • rejestr obszarów chronionych, tj. zidentyfikowanych jako wymagające szczególnej ochrony (obszary, z których pobiera się wodę pitną i inne obszary wymienione w załączniku IV do dyrektywy),
  • spis wszystkich części wód wykorzystywanych do poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dostarczających więcej niż 10 m3 na dobę lub służących więcej niż 50 osobom.

Przegląd analizy należy przeprowadzać co sześć lat.

Plany gospodarowania i programy działań

Plany gospodarowania mają na celu:

  • zapobieganie pogorszeniu się stanu mas wód powierzchniowych oraz przywracanie i poprawa tego stanu w celu osiągnięcia ich dobrego stanu chemicznego i ekologicznego najpóźniej do końca 2015 r., przy jednoczesnej redukcji zanieczyszczeń zrzutami i emisjami substancji niebezpiecznych,
  • ochrona, przywracanie i poprawa stanu wód podziemnych poprzez zapobieganie ich zanieczyszczeniu, pogarszaniu ich stanu oraz zapewnienie równowagi ilościowej między poborami a zasilaniem tych wód,
  • ochrona obszarów chronionych wymagających specjalnej ochrony pod względem szczegółowego prawodawstwa wspólnego w sprawie ochrony mas wód powierzchniowych i podziemnych lub ochrony siedlisk gatunków, które są bezpośrednio zależne od wody.

Plany gospodarowania wodami w dorzeczach mogą być uzupełniane bardziej szczegółowymi programami i planami gospodarowania dla danej zlewni, danego sektora lub typu wód.

Pierwsze plany gospodarowania sporządzono w 2009 r. w każdym obszarze dorzecza, uwzględniwszy wyniki przeprowadzonych analiz i badań. Obejmują one lata 2009-2015 i w roku 2015 zostaną zrewidowane, a następnie co sześć lat.

Każde państwo członkowskie zapewnia ustalenie programu środków dla wszystkich obszarów dorzeczy, uwzględniając wyniki analiz wód, dla osiągnięcia celów w zakresie ochrony środowiska określonych w dyrektywie. Każdy program środków zawiera środki podstawowe, tj. minimalne wymogi, które należy spełnić, aby zachować zgodność z celami dyrektywy, oraz, w razie konieczności, środki dodatkowe.

Polityka opłat za wodę

Każde państwo członkowskie zapewnia, że polityka w sprawie taryfikacji wody zachęci konsumentów do efektywnego wykorzystania zasobów oraz że różne sektory gospodarcze będą miały udział w kosztach świadczenia usług związanych z użyciem wody, w tym kosztach środowiskowych i zasobów.

Wdrożenie dyrektywy ramowej

Państwa członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu tej dyrektywy ramowej, w szczególności w zakresie planów gospodarowania obszarami dorzeczy. Projekty i plany gospodarowania muszą podlegać konsultacji publicznej przez minimalny okres 6 miesięcy.

Państwa członkowskie ustanowią odpowiednie systemy skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar w przypadku naruszenia niniejszej dyrektywy ramowej. Czasowe pogorszenie się stanu części wód nie stanowi naruszenia niniejszej dyrektywy ramowej, jeśli jest ono wynikiem wyjątkowych i nieprzewidywalnych okoliczności związanych z awarią, naturalną przyczyną lub siłą wyższą.

ODNIESIENIA

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2000/60/WE

22.12.2000

22.12.2003

Dz.U. L 327 z 22.12.2000

Akt(-y) zmieniający(-e)

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Decyzja 2455/2001/WE

16.12.2001

Dz.U. L 331 z 15.12.2001

Dyrektywa 2008/32/WE

21.3.2008

Dz.U. L 81 z 20.3.2008

Dyrektywa 2009/31/WE

25.6.2009

25.6.2011

Dz.U. L 140 z 5.6.2009

Dyrektywa 2013/39/UE

13.9.2013

14.9.2015

Dz.U. L 226 z 24.8.2013

Dyrektywa 2013/64/UE

1.1.2014

Różne, według artykułów

Dz.U. L 352 z 28.12.2013

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy 2000/60/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

ZMIANY ZAŁĄCZNIKÓW

Załącznik X – Wykaz substancji priorytetowych w sektorze wodnym, tj. tych, które stanowią znaczące ryzyko dla środowiska.

Dyrektywa 2008/105/WE [Dz.U. L 348 z 24.12.2008].

Dyrektywa 2013/39/UE [Dz.U. L 226 z 24.8.2013].

AKTY POWIĄZANE

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady – W sprawie zrównoważonej gospodarki wodnej na terenie Unii Europejskiej – Pierwszy etap wdrażania ramowej dyrektywy wodnej 2000/60/WE [ COM(2007) 128 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

W sprawozdaniu tym Komisja przedstawia wyniki państw członkowskich w zakresie wdrażania ramowej dyrektywy wodnej. Podkreśla m. in. podwyższone ryzyko nieosiągnięcia przez kilka państw celów dyrektywy ramowej, w szczególności ze względu na fizyczną degradację ekosystemów wodnych w wyniku nadmiernej eksploatacji zasobów wodnych, oraz wysokie poziomy zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł rozproszonych. Komisja wskazuje na problemy z przestrzeganiem terminu transpozycji dyrektywy ramowej i niedociągnięcia w zakresie przedmiotu tej transpozycji. Skądinąd wydaje się, że określanie obszarów dorzeczy i wyznaczanie właściwych organów krajowych są odpowiednio realizowane, nawet jeśli w niektórych przypadkach wymagają dokończenia w obszarze współpracy międzynarodowej. Ponadto sprawozdanie wskazuje na duże zróżnicowanie w zakresie jakości oceny środowiskowej i ekonomicznej obszarów dorzeczy oraz na poważne niedociągnięcia, zwłaszcza w zakresie analizy ekonomicznej. W końcu Komisja przedstawia kilka zaleceń dla państw członkowskich, w szczególności w celu poprawy obecnych niedociągnięć, włączania założeń zrównoważonej gospodarki wodnej w pozostałe obszary polityki krajowej i najlepszego wykorzystania zaangażowania społeczeństwa, a także ogłasza działania, które zamierza wykonać w przyszłości w ramach europejskiej polityki w zakresie gospodarki wodnej.

Sprawozdanie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady zgodnie z art. 18 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE (ramowa dyrektywa wodna) w sprawie programów monitorowania stanu wód [ COM(2009) 156 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wykonania ramowej dyrektywy wodnej (2000/60/WE): Plany gospodarowania wodami w dorzeczu [ COM(2012) 670 final - nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

Ocena planów gospodarowania wodami w dorzeczu wskazuje na to, że oczekiwane są postępy w osiąganiu celu, lecz znaczący odsetek jednolitych części wód nie uzyska dobrego stanu w 2015 r. Wynika to z kilku przyczyn. W ramach przeprowadzonej przez Komisję[8] oceny planów gospodarowania wodami w dorzeczu określono główne przeszkody napotkane w każdym państwie członkowskim i podkreślono, że głównymi oddziaływaniami na środowisko wodne pozostają oddziaływania hydromorfologiczne, zanieczyszczenie i nadmierne odprowadzanie wód.

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Plan ochrony zasobów wodnych Europy[ COM(2012) 673 final - nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

Celem planu jest usunięcie przeszkód, które utrudniają realizację środków mających na celu ochronę zasobów wodnych. W planie uwzględniono fakt, że środowisko wodne w UE jest bardzo zróżnicowane i z tego względu - zgodnie z zasadą pomocniczości - nie zaproponowano w nim rozwiązań uniwersalnych. Najważniejsze zagadnienia omówione w planie obejmują:

  • lepsze użytkowanie gruntów,
  • zapobieganie zanieczyszczaniu wód,
  • większą efektywność wodną i odporność zasobów wodnych,
  • lepsze zarządzanie gospodarką wodną.

Ostatnia aktualizacja: 09.04.2014

Top