Help Print this page 
Title and reference
Kontrola koncentracji przedsiębiorstw

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Kontrola koncentracji przedsiębiorstw

Rozporządzenie w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw, dogłębnie zreformowało referencyjne ramy regulacyjne. Wzmacniając zasadę pojedynczej instytucji (one-stop shop), zachęca krajowe organy ochrony konkurencji do uczestnictwa oraz upraszcza procedurę zgłaszania i prowadzenia dochodzeń.

AKT

Rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw).

STRESZCZENIE

Choć rezultaty uzyskane w wyniku stosowania rozporządzenia (WE) nr 4064/89 można ogólnie ocenić jako pozytywne, doświadczenia zdobyte w trakcie stosowania tego rozporządzenia oraz dyskusje wywołane przez opublikowanie zielonej księgi z 2001 r. pokazały, że system można było udoskonalić.

Rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw z 1989 r. było oparte na zasadzie pojedynczej instytucji (tj. przyznawało Komisji wyłączną kontrolę nad wszystkimi głównymi transgranicznymi połączeniami przedsiębiorstw, podczas gdy uprzednio wymagało to uruchomienia wielu różnych procedur w poszczególnych krajach UE). Jednak rozporządzenie z 2004 r., zapewniając, że to samo połączenie nie musi być zgłaszane kilku organom ochrony konkurencji w UE, przyjmuje zasadę pomocniczości, zgodnie z którą połączenie jest badane przez władzę sądowniczą znajdującą się w najbardziej dogodnej do tego sytuacji.

Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do wszystkich koncentracji o wymiarze unijnym. Uznaje się, że koncentracja występuje w przypadku, gdy trwała zmiana kontroli wynika z:

  • łączenia się 2 lub więcej wcześniej samodzielnych przedsiębiorstw lub części przedsiębiorstw,
  • przejęcia, przez 1 lub więcej osób (już kontrolujących co najmniej 1 przedsiębiorstwo) albo przez 1 lub więcej przedsiębiorstw, bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad 1 przedsiębiorstwem lub większą liczbą innych przedsiębiorstw.

Ciąg wzajemnie uwarunkowanych lub ściśle powiązanych transakcji traktuje się jako pojedynczą koncentrację.

Koncentracja zyskuje wymiar unijny, jeżeli:

  • łączny światowy obrót wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 5 mld EUR, oraz
  • łączny obrót przypadający na UE każdego z co najmniej 2 zainteresowanych przedsiębiorstw, wynosi więcej niż 250 mln EUR, chyba że każde z zainteresowanych przedsiębiorstw uzyskuje więcej niż 2/3 swoich łącznych obrotów przypadających na UE w tym samym kraju UE.

Jeżeli określone powyżej progi nie zostają osiągnięte, koncentracja ma mimo wszystko wymiar unijny, gdy:

  • łączny światowy obrót wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 2,5 mld EUR,
  • w każdym z co najmniej 3 krajów UE łączny obrót wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 100 mln EUR,
  • w każdym z co najmniej 3 krajów UE łączny obrót każdego z co najmniej 2 zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 25 mln EUR,
  • łączny obrót przypadający na UE każde z co najmniej 2 zainteresowanych przedsiębiorstw wynosi więcej niż 100 mln EUR, chyba że każde z zainteresowanych przedsiębiorstw uzyskuje więcej niż 2/3 swoich łącznych obrotów przypadających na UE w jednym i tym samym kraju UE.

Procedura zgłaszania: zainteresowane przedsiębiorstwa lub osoby

Zgodnie z ogólną zasadą koncentracje o wymiarze unijnym zgłasza się Komisji przed ich wykonaniem i po zawarciu umowy, ogłoszeniu publicznej oferty przejęcia lub nabyciu kontrolnego pakietu akcji. Jednak niniejsze rozporządzenie umożliwia zgłoszenie przed zawarciem wiążącej umowy i znosi obowiązek zgłoszenia działalności w ciągu tygodnia od zawarcia umowy. Zapewnia to większą elastyczność systemu oraz ułatwia również skoordynowanie działań z innymi systemami sądownictwa podczas prowadzenia dochodzeń w sprawie połączeń.

Aby zapewnić koordynację działań z właściwymi organami krajowymi, niniejsze rozporządzenie umożliwia zainteresowanym przedsiębiorstwom lub osobom poinformowanie Komisji, w drodze złożenia uzasadnionego wniosku, przed dokonaniem zgłoszenia koncentracji. Procedura ta, określana jako uprzednie zgłoszenie, umożliwia stronom wskazanie Komisji, że proponowane połączenie, skutkujące koncentracją o wymiarze transgranicznym, wpływa na konkurencję na rynku 1 kraju UE. Jeżeli kraj UE wymieniony w uzasadnionym wniosku nie wyrazi swojego sprzeciwu wobec wniosku o odesłanie sprawy w terminie 15 dni roboczych od otrzymania wniosku, Komisja ma 25 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku na odesłanie sprawy, w całości lub w części, do właściwych władz tego kraju UE, mając na względzie stosowanie przepisów krajowego prawa tego państwa dotyczącego konkurencji.

Ta sama procedura ma zastosowanie w przypadku, gdy osoba lub przedsiębiorstwo chce zwrócić uwagę Komisji na transgraniczne skutki, które mogłoby wywołać połączenie nieposiadające wymiaru unijnego na szczeblu europejskim.

Wszczęcie postępowania: Komisja

Po otrzymaniu zgłoszenia Komisja jest uprawniona do podjęcia następujących decyzji: wszczęcie postępowania, przeprowadzenie dochodzeń i nałożenie grzywien. W pierwszej kolejności Komisja podejmuje decyzję, czy:

  • zgłoszona koncentracja wchodzi w zakres niniejszego rozporządzenia,
  • koncentracja jest zgodna ze wspólnym rynkiem,
  • koncentracja wzbudza poważne wątpliwości co do jej zgodności.

Koncentracje o wymiarze unijnym nie mogą, teoretycznie, zostać wprowadzone w życie ani przed zgłoszeniem, ani przed upływem 3 tygodni od zgłoszenia. Natomiast jeżeli koncentracja została już dokonana i uznana za niezgodną ze wspólnym rynkiem, Komisja może wymagać od zainteresowanych przedsiębiorstw rozwiązania koncentracji lub nakazać przywrócenie stanu sprzed dokonania koncentracji.

Komisja może również przedsięwziąć pośrednie środki, jeżeli uzna, że zgłoszona koncentracja, pomimo że wchodzi w zakres niniejszego rozporządzenia, nie rodzi poważnych wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem lub wystarczy dokonanie prostej zmiany, aby stała się zgodna ze wspólnym rynkiem.

Komisja może egzekwować przestrzeganie niniejszego rozporządzenia, nakładając następujące sankcje:

  • grzywny: Komisja może nakładać grzywny w wysokości nieprzekraczającej 1% łącznego obrotu danego przedsiębiorstwa w przypadku, gdy umyślnie lub nieumyślnie udziela ono informacji nieprawidłowych, niekompletnych, wprowadzających w błąd lub nie podaje informacji w wyznaczonym terminie. Komisja może nakładać grzywny również w przypadku złamania plomb założonych podczas kontroli. Komisja może nałożyć grzywny nieprzekraczające 10% łącznego obrotu zainteresowanego przedsiębiorstwa, w przypadku gdy umyślnie lub nieumyślnie nie zgłasza ono koncentracji przed jej dokonaniem, dokonuje koncentracji z naruszeniem rozporządzenia lub nie stosuje się do decyzji Komisji,
  • okresowe kary pieniężne: Komisja może nałożyć okresowe kary pieniężne w wysokości nieprzekraczającej 5% średniego łącznego obrotu dziennego zainteresowanego przedsiębiorstwa za każdy roboczy dzień zwłoki liczony od dnia podanego w decyzji Komisji nakazującej przekazanie informacji, przeprowadzenie inspekcji itp.

Komisja musi przeprowadzić konsultacje z Komitetem Doradczym złożonym z przedstawicieli władz krajów UE przed podjęciem wszelkich decyzji dotyczących zgodności, niezgodności, nałożenia grzywien lub okresowych kar pieniężnych. Europejski Trybunał Sprawiedliwości może uchylić, zmniejszyć lub zwiększyć nałożone grzywny lub okresowe kary pieniężne.

Procedura odesłania: Komisja i właściwe władze krajów UE

Aby zagwarantować, że właściwe władze znajdują się w najbardziej dogodnej sytuacji do prowadzenia dochodzenia w sprawie koncentracji, uproszczono procedurę odesłania do właściwych władz krajów UE.

Przed wprowadzeniem rozporządzenia (WE) nr 139/2004 stosowane były kryteria obrotu i 3+ do identyfikowania koncentracji wywierających efekt transgraniczny (tzn. wyłączna kompetencja UE w przypadku, gdy co najmniej 3 kraje UE zgłaszają wniosek o odesłanie). Te 2 kryteria okazały się niewystarczające. Niniejsze rozporządzenie wprowadza nowe kryterium dotyczące odsyłania do właściwych władz krajów UE.

Kraj UE w ciągu 15 dni roboczych od daty otrzymania kopii zgłoszenia, z własnej inicjatywy lub na prośbę Komisji, może stwierdzić, że koncentracja znacząco zakłóca konkurencję na jego rynku krajowym. Rynek produktów lub usług musi posiadać wszelkie cechy odrębnego rynku, ale nie może stanowić znacznej części wspólnego rynku. W terminie 65 dni roboczych od zgłoszenia koncentracji Komisja musi podjąć decyzję, czy zajmie się samodzielnie daną sprawą zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, czy też przekaże sprawę, w całości lub w części, właściwym władzom państwa członkowskiego. Jeżeli Komisja nie podejmie decyzji, to uważa się, że podjęła ona decyzję o odesłaniu sprawy do danego kraju UE.

Z kolei kraj lub kraje UE mogą złożyć do Komisji wniosek o zbadanie koncentracji która, choć nie ma wymiaru unijnego, stanowi znaczącą przeszkodę dla konkurencji pomiędzy krajami UE i może w sposób znaczący zakłócić konkurencję na terytorium kraju UE lub państw składających wniosek. Komisja informuje właściwe władze krajów UE i zainteresowane przedsiębiorstwa o wszelkich otrzymanych wnioskach, wyznaczając innym krajom UE termin 15 dni roboczych na przyłączenie się do pierwotnego wniosku. W przypadku gdy w terminie 10 dni Komisja nie podejmie decyzji o odesłaniu lub nieodesłaniu, uznaje się tym samym, iż przyjęła decyzję o zbadaniu koncentracji zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Rozporządzenie (WE) nr 139/2004, które obowiązuje od dnia 1 maja 2004 r., zastąpiło rozporządzenie (EWG) nr 4064/89.

W lipcu 2014 r. Komisja wydała białą księgę podsumowującą działania w ramach rozporządzenia (WE) nr 139/2004. Była ona przedmiotem publicznych konsultacji i prawdopodobnie skutkiem jej wydania będzie przedstawienie wniosków ustawodawczych w 2015 r.

Dalsze informacje dostępne są na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej.

ODNIESIENIA

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 139/2004

1.5.2004

-

Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1-22

AKTY POWIĄZANE

Zawiadomienie Komisji w sprawie uproszczonej procedury rozpatrywania niektórych koncentracji na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (Dziennik Urzędowy C 366 z 14.12.2013, s. 5-9).

Sprostowanie do zawiadomienia Komisji w sprawie uproszczonej procedury rozpatrywania niektórych koncentracji na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (Dziennik Urzędowy C 11 z 15.1.2014, s. 6).

Niniejsze zawiadomienie Komisji przewiduje rozszerzenie uproszczonej procedury oceny połączeń, w stosunku do których istnieje niewielkie prawdopodobieństwo spowodowania problemów w zakresie konkurencji. Forma zawiadomienia jest krótsza i wiele przypadków tego rodzaju wyjaśnia się bez konieczności przeprowadzenia dochodzenia rynkowego. Rozszerzenie uproszczonej procedury odnosi się do przypadków, w których dochodzi do:

  • horyzontalnego nakładania (w przypadku, gdy dwa łączące się przedsiębiorstwa są konkurentami): połączenia o wartości poniżej 20% wspólnego udziału w rynku (tj. połączona sprzedaż 2 przedsiębiorstw łączących się),
  • wertykalnych powiązań między rynkami (w przypadku, gdy jedno przedsiębiorstwo sprzedaje wkład w rynek, na którym drugie przedsiębiorstwo prowadzi działania, jak np. połączenie przedsiębiorstwa dostarczającego silniki i przedsiębiorstwa produkującego samochody): połączenia o wartości poniżej 30% wspólnego udziału w rynku są weryfikowane procedurą uproszczoną (zamiast połączeń o wartości poniżej 25% udziału w rynku, jak było do tej pory).

20.05.2014

Top