Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Badania ustawowe — zapewnienie rzetelności sprawozdań finansowych spółek

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Badania ustawowe — zapewnienie rzetelności sprawozdań finansowych spółek

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEJ DYREKTYWY?

  • Niniejsza dyrektywa łączy dwa istniejące akty prawne (dyrektywę 78/660/EWG w sprawie jednostkowych sprawozdań finansowych oraz dyrektywę 83/349/EWG w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych) w celu zwiększenia wiarygodności sprawozdań finansowych sporządzanych przez spółki.
  • Ustanowiono w niej minimalne wymogi dotyczące badania ustawowego* rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych.
  • Jej celem jest zapewnienie, aby sprawozdania spółek prawdziwie i rzetelnie przedstawiały stan aktywów i pasywów spółki, jej sytuację finansową oraz zyski lub straty.
  • W niniejszym streszczeniu uwzględniono fakt, że dyrektywa 2008/43/WE została trzykrotnie zmieniona poprzez: dyrektywę 2008/30/WE, dyrektywę 2013/34/UE (zawierającą przepisy Unii Europejskiej (UE) dotyczące rachunkowości) oraz dyrektywę 2014/56/UE.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Rejestr publiczny biegłych rewidentów

  • Badania ustawowe mogą być przeprowadzane wyłącznie przez biegłych rewidentów lub firmy audytorskie zatwierdzone przez właściwe organy krajów UE.
  • Kraje UE są zobowiązane do prowadzenia rejestru publicznego tych osób i firm.

Uznawanie firm audytorskich poza krajem pochodzenia

  • Firma audytorska chcąca przeprowadzać badania ustawowe w kraju UE innym niż kraj pochodzenia musi zostać wpisana do rejestru prowadzonego przez właściwy organ w kraju gospodarza.
  • Właściwy organ kraju gospodarza ma obowiązek wpisania do rejestru firmę audytorską, która jest zarejestrowana w swoim kraju pochodzenia przez właściwy organ.

Zatwierdzanie biegłych rewidentów z innych krajów UE

Biegli rewidenci pochodzący z innych krajów UE mogą podlegać obowiązkowi przejścia okresu adaptacyjnego (nie dłuższego niż 3 lata) i/lub określonych testów. Ma to zagwarantować, że posiadają oni odpowiednią wiedzę w zakresie prawa spółek, prawa podatkowego i ubezpieczeń społecznych. Po zatwierdzeniu powinni zostać wpisani do publicznie dostępnego rejestru.

Kształcenie ustawiczne

  • Biegli rewidenci są zobowiązani do udziału w odpowiednich programach kształcenia ustawicznego w celu utrzymania ich wiedzy teoretycznej, umiejętności i wartości zawodowych na odpowiednio wysokim poziomie.
  • Niespełnienie wymogu dotyczącego kształcenia ustawicznego podlega odpowiednim sankcjom.

Niezależność i obiektywizm

  • Kraje UE muszą zapewnić, aby w trakcie wykonywania swoich obowiązków biegli rewidenci lub firmy audytorskie oraz osoby fizyczne mające bezpośredni lub pośredni wpływ na wynik badania ustawowego były niezależne od badanej jednostki i nie uczestniczyły w procesie decyzyjnym badanej jednostki.
  • Niezależność jest wymagana zarówno w:
    • okresie, którego dotyczy sprawozdanie finansowe podlegające badaniu, jak i w
    • okresie, w którym przeprowadzane jest badanie ustawowe.

Poufność i tajemnica zawodowa

  • Surowe przepisy dotyczące prywatności klientów, których muszą przestrzegać biegli rewidenci, nie mogą stanowić przeszkody dla prawidłowego wykonania przepisów niniejszej dyrektywy.
  • Wspomniane przepisy nadal obowiązują, w przypadku gdy firma audytorska zaprzestała wykonywania określonych zleconych badań.

Międzynarodowe standardy

Wszystkie badania ustawowe powinny być prowadzone zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej, gdy zostały one przyjęte przez Komisję Europejską: w mocy Komisji pozostaje decyzja o przyjęciu tych standardów. Komisja może je przyjąć wyłącznie po spełnieniu określonych warunków. Kraje UE mogą stosować krajowe standardy rewizji finansowej, dopóki Komisja nie przyjmie międzynarodowych standardów.

Wybór i zwolnienie

  • Wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej dokonuje walne zgromadzenie wspólników lub członków badanej jednostki, przy czym kraje UE mogą dopuścić alternatywne tryby wyboru, pod warunkiem że zapewniona zostanie niezależność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej od badanej jednostki.
  • Biegłego rewidenta lub firmę audytorską można odwołać tylko w przypadku zaistnienia zasadnych podstaw. Różnice poglądów w sprawie rozwiązań księgowych lub procedur badania nie stanowią zasadnej podstawy odwołania.

Badanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych

W przypadku skonsolidowanych sprawozdań finansowych (tj. spółki dominującej i spółek zależnych) powinno istnieć jasne określenie odpowiedzialności biegłych rewidentów prowadzących badanie wchodzących w skład grupy. W tym celu biegły rewident grupy (tj. biegły rewident lub firma audytorska prowadząca badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego) ponosi pełną odpowiedzialność za sprawozdanie z badania.

Zapewnienie jakości

  • Kraje UE wprowadzają system zapewniania jakości, zorganizowany w sposób gwarantujący jego niezależność od kontrolowanych rewidentów i podlegający nadzorowi publicznemu.
  • System obejmuje ocenę:
    • zgodności z obowiązującymi standardami rewizji finansowej i wymogami z zakresu niezależności;
    • ilości i jakości wykorzystanych zasobów;
    • naliczonego wynagrodzenia za badanie oraz
    • systemu wewnętrznej kontroli jakości firmy audytorskiej.
  • Finansowanie działania systemu zapewniania jakości jest bezpieczne i wolne od jakichkolwiek niepożądanych wpływów ze strony biegłych rewidentów lub firm audytorskich.
  • Wybór kontrolerów realizujących konkretne zlecenia kontroli zapewnienia jakości dokonywany jest zgodnie z obiektywną procedurą opracowaną w celu zapewnienia, że między kontrolerami a kontrolowanym biegłym rewidentem lub firmą audytorską nie zachodzi konflikt interesów.

Dochodzenie i sankcje

  • Kraje UE zapewniają istnienie skutecznych systemów dochodzeń i sankcji mających na celu wykrywanie, korygowanie i zapobieganie nieodpowiedniemu wykonywaniu badania ustawowego.
  • Podjęte środki i sankcje nałożone na biegłych rewidentów i firmy audytorskie mają być odpowiednio ujawniane opinii publicznej. Sankcje obejmują możliwość cofnięcia zatwierdzenia.

Małe przedsiębiorstwa

  • Przepisy UE nie wymagają, aby małe przedsiębiorstwa podlegały badaniom ustawowym.
  • Jeśli kraje UE wymagają przeprowadzania badań ustawowych w odniesieniu do małych przedsiębiorstw, powinny one uwzględniać skalę i zakres działalności badanych przedsiębiorstw.

Jednostki interesu publicznego*

Badania ustawowe jednostek interesu publicznego – z uwagi na potrzebę wiarygodnych informacji mających znaczenie dla społeczeństwa i inwestorów – podlegają surowym zasadom. Zasady te obejmują:

  • bardziej szczegółowe sprawozdanie z badania zawierające informacje dotyczące przeprowadzania badania;
  • obowiązek rotacji biegłych rewidentów/firm audytorskich;
  • sporządzany przez poszczególne kraje UE wykaz usług niebędących badaniem sprawozdań finansowych, które nie mogą być świadczone przez biegłego rewidenta ani firmę audytorską na rzecz badanego podmiotu;
  • ograniczenia nałożone na wynagrodzenie za inne usługi niebędące badaniem;
  • utworzenie komitetu ds. audytu, odgrywającego kluczową rolę w wyznaczaniu biegłego rewidenta i w nadzorowaniu badania.

Rozporządzenie (UE) nr 537/2014 zawiera szczegółowe przepisy stosowane w odniesieniu do jednostek interesu publicznego.

Akty wykonawcze i delegowane

Dyrektywa pozwala Komisji na przyjęcie aktów wykonawczych i delegowanych dotyczących międzynarodowych aspektów dyrektywy. Mogą one dodatkowo określać, w jaki sposób organy krajów UE i poszczególni uczestnicy rynku muszą przestrzegać obowiązków ustanowionych w dyrektywie w tym zakresie.

OD KIEDY NINIEJSZA DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Ma ona zastosowanie od 29 czerwca 2006 r. Kraje UE miały obowiązek wdrożenia jej przepisów do prawa krajowego do 29 czerwca 2008 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

* KLUCZOWE POJĘCIA

Badanie ustawowe: Wymagany prawem przegląd dokumentów finansowych mający na celu przedstawienie udziałowcom opinii na temat rzetelności sprawozdań finansowych spółek lub jednostek interesu publicznego.

Jednostki interesu publicznego: Zaliczają się do nich:

  • spółki notowane na giełdzie w jakimkolwiek kraju UE;
  • instytucje kredytowe;
  • towarzystwa ubezpieczeniowe;
  • spółki wyznaczone przez kraje UE jako jednostki interesu publicznego z uwagi na rodzaj prowadzonej przez nie działalności, ich wielkość lub liczbę zatrudnionych pracowników.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG (Dz.U. L 157 z 9.6.2006, s. 87–107)

Kolejne zmiany do dyrektywy 2006/43/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, uchylające decyzję Komisji 2005/909/WE (Dz.U. L 158 z 27.5.2014, s. 77–112)

Zob. tekst skonsolidowany.

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2017

Top