Help Print this page 
Title and reference
Pierwszy i drugi etap UGW

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Pierwszy i drugi etap UGW

Pierwszy etap procesu rozpoczął się w dniu 1 lipca 1990 r. wraz z całkowitym uwolnieniem ruchów kapitału między wszystkimi państwami członkowskimi. Jednakże dopiero wejście w życie Traktatu o Unii Europejskiej 1 listopada 1993 r. stanowiło prawdziwy początek wprowadzania unii gospodarczej i walutowej (UGW).

Zgodnie z Traktatem drugi etap rozpoczął się dnia 1 stycznia 1994 r. wraz, przede wszystkim, z ustanowieniem Europejskiego Instytutu Walutowego (EIW), dla którego siedziba została ustalona we Frankfurcie nad Menem. Rolą EIW było:

  • wspieranie współpracy między bankami centralnymi i koordynacja polityki walutowej (na tym etapie polityka walutowa pozostaje w kompetencji władz krajowych),
  • realizacja prac przygotowawczych niezbędnych do ustanowienia Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC), którego zdaniem jest prowadzenie jednolitej polityki walutowej od początku trzeciej fazy, oraz wprowadzenie wspólnej waluty.

W czasie drugiej fazy państwa członkowskie muszą zapewnić zgodność swojego ustawodawstwa krajowego z Traktatem oraz statutem ESBC, w szczególności w zakresie niezależności banku centralnego. Ich obowiązkiem jest także poczynienie znaczących postępów w konwergencji gospodarczej, ponieważ przejście do trzeciej fazy może nastąpić po spełnieniu czterech kryteriów konwergencji określonych w Traktacie. Co roku Komisja opracowuje sprawozdanie dotyczące stanu konwergencji między państwami członkowskimi.

Chaos finansowy w 1995 r. spowodowany w dużej mierze stosunkiem wobec dolara tylko wzmocnił determinację polityczną państw członkowskich do wdrożenia UGW. Wola polityczna nabrała konkretnego wymiaru w czasie szczytu Rady Europejskiej w Madrycie w dniach 15–16 grudnia 1995 r., kiedy to stwierdzono, że trzecia faza unii gospodarczej i walutowej rozpocznie się 1 stycznia 1999 r. w oparciu o kryteria konwergencji, harmonogramy, protokoły oraz procedury ustalone w Traktacie. Na podstawie debat otwartych przez zieloną księgę Komisji, 15 szefów państw i rządów sprecyzowało scenariusz oraz harmonogram wprowadzenia wspólnej waluty, którą nazwano „euro”.

Dwa lata prac wszystkich instytucji Unii Europejskiej uwieńczyła Rada Europejska zebrana w Dublinie w dniach 13–14 grudnia 1996 r., która przyniosła polityczne porozumienie w sprawie całości niezbędnych warunków wdrożenia wspólnej waluty:

Również przy tej okazji EIW zaprezentowało wzory banknotów, które zostaną wprowadzone do obiegu od 1 stycznia 2002 r. Od tego czasu euro ma dla obywateli realny kształt.

W latach 1996–1997 ożywienie gospodarcze w kontekście ukształtowanym przez wzmocnienie nominalnej konwergencji oraz wyjątkowo niskie stopy procentowe i inflacja, a także stabilność kursu dewizowego (marka fińska przyjęła kurs średni ERM w październiku 1996 r., lir włoski dołączył w listopadzie tego samego roku) sprzyjały ogólnemu polepszeniu sytuacji finansów publicznych. Perspektywa przejścia na euro dotyczy większości państw członkowskich od 1999 r.

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2007

Top