Help Print this page 
Title and reference
Infrastruktura kolejowa: umowy wieloletnie

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Infrastruktura kolejowa: umowy wieloletnie

Mając na uwadze zwiększenie jakości infrastruktury transportu wspólnotowego, Komisja popiera stosowanie umów wieloletnich jako sposobu na finansowanie długoterminowe.

AKT

Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lutego 2008 r. – Wieloletnie umowy dotyczące jakości infrastruktury kolejowej [COM(2008) 54 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

STRESZCZENIE

Komisja zaleca jak najszersze wprowadzanie systemów umów wieloletnich między państwami a zarządcami infrastruktury kolejowej w celu poprawy jakości i utrzymania infrastruktury w tym sektorze.

Ramy i wymogi prawne dotyczące infrastruktury kolejowej

Obecne ustawodawstwo Unii Europejskiej (UE) wymaga określenia środków zmierzających do zmniejszenia kosztów ponoszonych na infrastrukturę, a także kosztów jej użytkowania przy uwzględnieniu bezpieczeństwa i zachowaniu jakości usług infrastrukturalnych. Niemniej jednak na szczeblu europejskim nie istnieje żaden wymóg dotyczący kontroli usług infrastrukturalnych.

Państwa członkowskie mogą zdecydować się na wypełnienie tego wymogu za pomocą środków wykonawczych i/lub porozumień umownych nazywanych umowami wieloletnimi zawartymi na okres przynajmniej trzech lat. Systemy umów wieloletnich są bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach członkowskich. Połowa z państw nie stosuje ani nie zamierza stosować takich umów.

Poza tym dyrektywy kolejowe UE przewidują przepisy przydatne w zakresie ich realizacji:

  • państwa członkowskie muszą podjąć środki konieczne do rozwijania swojej krajowej infrastruktury kolejowej,
  • wydatki i przychody zarządców infrastruktury powinny się zrównoważyć w rozsądnym okresie.

Inne przepisy szczegółowe odnoszą się do kwestii kwalifikowalności i przejrzystości dotacji państwowych, uwzględniając wymóg niezależności zarządzania przez zarządcę infrastruktury oraz ekonomicznego charakteru jego działalności.

Zadanie umów wieloletnich

Dostępność i jakości infrastruktury wpływają w istotny sposób na konkurencyjność sektora kolejowego. Jednakże utrzymanie infrastruktury nie zawsze zyskuje konieczne środki, jakich spodziewają się operatorzy kolejowi, aby konkurować z innymi środkami transportu. Prawie jedna trzecia zarządców infrastruktury twierdzi, że dostępne środki finansowe nie wystarczają na utrzymanie ich sieci.

Zatem należycie wynegocjowana i opracowana umowa wieloletnia ma liczne zalety. Ściślej mówiąc umowa ma na celu:

  • stanowić ramy finansowania długoterminowego utrzymania w celu zobligowania obu stron do przyjęcia długoterminowej perspektywy i opracowania planów utrzymania w oparciu o przyszły popyt na usługi. Ważne jest, aby infrastruktura kolejowa odpowiadała strukturze przyszłego zapotrzebowania na przewozy, a tym samym wpływała na wzrost ruchu i przychodów. Dodatkowo takie umowy pozwalają na osiągnięcie kompromisów między interesami podatników i użytkowników, między utrzymaniem i jakością sieci oraz między utrzymaniem krótkoterminowym i remontami,
  • uzupełniać system opłat o transfery dokonywane w drodze tych umów w celu zapewnienia stabilności finansowej. Umowa wieloletnia musi być spójna z systemem opłat, który musi spełniać obowiązujące zasady dotyczące opłat,
  • umożliwić skuteczną kontrolę kosztów poprzez długoterminowe planowanie utrzymania kolei w celu obniżenia kosztów jednostkowych. Takie podejście pozwala na dostosowanie zakresu pracy bez konieczność zmiany planów w ostatniej chwili. Dzięki środkom przyznanym na wiele lat zarządca może korzystać ze środków w bardziej elastyczny sposób, który jest lepszy niż sztywne zasady dotyczące wydatkowania środków publicznych,
  • umożliwić analizę porównawczą i nadzoru regulacyjnego poprzez dokładniejsze określenie docelowych wyników. Jeżeli wyniki określi się w precyzyjny sposób, istnieje możliwość porównania pozycji zarządców infrastruktury i określenia rentowności w zależności od danych dotyczących kosztów krajowego zarządcy infrastruktury i jego wyników w porównaniu z innymi zarządcami,
  • poprawić wyniki, opierając się na płatnościach związanych z wynikami a nie poprzez rekompensowanie zarządcy infrastruktury konkretnych wydatków, a także zwiększyć kontrolę jakości. Kryteria jakości można podzielić na dwie kategorie: wskaźniki oparte na jakości usług kolejowych (szybkość, bezpieczeństwo) oraz inne – oparte na udostępnianiu infrastruktury (koszt utrzymania na kilometr trasy, odsetek linii poddanych czasowemu ograniczeniu prędkości),
  • zapewnić skuteczność porozumień umownych, między innymi poprzez sankcje za ich nieprzestrzeganie. Mechanizm kontroli powinien być realizowany przez niezależny podmiot, a nie strony umowy. Sankcje mogą obejmować kary pieniężne, zmniejszenie wkładu finansowego lub zmianę kierownictwa zarządcy infrastruktury i muszą być progresywne i proporcjonalne do naruszenia.

Państwa członkowskie i ich zarządcy infrastruktury muszą zawierać umowy wieloletnie, które są zgodne z krajowymi strategicznymi planami w zakresie transportu oraz z biznesplanem zarządcy infrastruktury. Państwo powinno konsultować z zainteresowanymi podmiotami wszystkie propozycje umów wieloletnich przed zawarciem nowej umowy lub renegocjowaniem istniejących postanowień.

Zarządcy infrastruktury powinni sprawdzać stan torów co najmniej raz w roku na wszystkich swoich liniach, a na liniach głównych jeszcze częściej. Muszą także informować o przypadkach pogarszania się jakości infrastruktury.

Kontekst

Kilka lat po przyjęciu pakietu infrastrukturalnego konsultacje przeprowadzone przez Komisję wykazały problemy w dziedzinie długotrwałego finansowania istniejącej infrastruktury, jakości usług infrastrukturalnych oraz środków umożliwiających poprawę wyników zarządców.

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2008

Top