Help Print this page 
Title and reference
Kary za zatrudnianie nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Kary za zatrudnianie nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich

Dyrektywa dotyczy zatrudniania obywateli krajów trzecich, którzy przebywają w Unii Europejskiej (UE) nielegalnie, a jej celem jest przeciwdziałanie nielegalnej imigracji. Określono w niej wspólne minimalne standardy dotyczące kar i inne środki (pozbawienie uprawnienia do korzystania ze świadczeń itd.), a w poważnych przypadkach sankcje karne wobec pracodawców takich obywateli.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. przewidująca minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich.

STRESZCZENIE

Na mocy dyrektywy na państwa członkowskie nałożony został obowiązek wprowadzenia zakazu zatrudniania nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich. Określono w niej wspólne minimalne standardy dotyczące kar wobec pracodawców naruszających ten zakaz. Państwo członkowskie może zadecydować o niestosowaniu dyrektywy do nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich, których wydalenie wstrzymano i którym wydano pozwolenie pracy zgodnie z prawem krajowym.

Obowiązki pracodawców

Pracodawcy są zobowiązani do tego, aby:

  • wymagali od obywateli krajów trzecich przedstawienia zezwolenia na pobyt przed podjęciem przez nich zatrudnienia,
  • przechowywali kopie lub zezwolenia upoważniające do pobytu do celów przedstawienia przy ewentualnej kontroli ze strony właściwych organów państw członkowskich,
  • powiadamiali organy w terminie określonym przez każde z państw członkowskich o zatrudnieniu obywateli krajów trzecich.

W przypadku gdy pracodawca jest osobą fizyczną i zatrudnia obywatela kraju trzeciego na użytek prywatny, państwa członkowskie mogą stosować uproszczoną procedurę powiadamiania. Państwa członkowskie mogą zadecydować o zniesieniu obowiązku powiadamiania, w przypadku gdy pracownikowi, który jest obywatelem państwa trzeciego, przyznano status rezydenta długoterminowego.

Kary

Państwa członkowskie dbają, aby te naruszenia podlegały skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom, które obejmują:

  • kary finansowe, których wysokość zależy od liczby nielegalnie zatrudnionych obywateli krajów trzecich,
  • pokrycie kosztów powrotu nielegalnie zatrudnionych obywateli krajów trzecich.

Kary finansowe mogą być zmniejszone, w przypadku gdy pracodawca jest osobą fizyczną, która zatrudnia nielegalnie przebywającego obywatela kraju trzeciego na swój użytek prywatny i gdy zatrudnienie nie odbywa się w warunkach szczególnego wyzysku.

Państwa członkowskie zapewniają, aby pracodawcy ponosili odpowiedzialność za zapłatę zaległych należności, takich jak zaległego wynagrodzenia, w tym kosztów związanych z przesłaniem takiego wynagrodzenia do kraju pochodzenia pracownika, i składek za ubezpieczenie społeczne. W celu obliczenia zaległych należności ustanawia się domniemanie, że stosunek pracy istniał przez okres przynajmniej trzech miesięcy, chyba że można dowieść inaczej.

Państwa członkowskie wprowadzają w życie mechanizmy, dzięki którym nielegalnie zatrudnieni obywatele krajów trzecich mogą wystąpić z roszczeniem przeciwko swojemu pracodawcy, w związku z wszelkim zaległym wynagrodzeniem. Obywatele krajów trzecich przed wykonaniem decyzji nakazującej powrót są informowani o przysługujących im prawach.

Państwa członkowskie zapewniają, aby w stosownych przypadkach wobec pracodawców miały też zastosowanie inne środki, takie jak:

  • pozbawienie uprawnienia do korzystania z niektórych lub wszystkich świadczeń publicznych, w tym funduszy UE na okres do pięciu lat,
  • wykluczenie z udziału w zamówieniach publicznych na okres do pięciu lat,
  • nakaz zwrotu świadczeń przyznanych pracodawcy w okresie do 12 miesięcy poprzedzających wykrycie nielegalnego zatrudnienia,
  • czasowe lub trwałe zamknięcie zakładu.

Państwa członkowskie zapewniają również, aby, w przypadku gdy pracodawca jest podwykonawcą, wykonawca, którego pracodawcą jest bezpośredni podwykonawca, ponosił odpowiedzialność obok lub zamiast pracodawcy. Wykonawcy, którzy spełnili wymogi należytej staranności określone w prawie krajowym, nie ponoszą odpowiedzialności. Państwa członkowskie mogą przyjąć bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące odpowiedzialności w ramach podwykonawstwa.

Naruszenie zakazu popełnione umyślnie stanowi przestępstwo, w przypadku gdy pracodawca:

  • w sposób trwały dopuszcza się naruszenia,
  • zatrudnia dużą liczbę nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich,
  • zatrudnia takie osoby w warunkach pracy powodujących szczególny wyzysk,
  • zatrudnia ofiary handlu ludźmi,
  • nielegalnie zatrudnia małoletnich.

Podżeganie do popełnienia tych czynów oraz pomocnictwo w ich popełnieniu podlega karze jako przestępstwo.

Sankcjom karnym mogą towarzyszyć inne środki, w tym publikacja orzeczenia sądu. Pociągnięte do odpowiedzialności mogą też być osoby prawne.

Skargi i kontrole

Państwa członkowskie zapewniają, aby nielegalnie zatrudnieni obywatele krajów trzecich mogli wnosić skargi przeciwko swoim pracodawcom bezpośrednio lub za pośrednictwem osób trzecich. Tym, którzy pracowali w warunkach szczególnego wyzysku, państwa członkowskie mogą wydawać zezwolenia na pobyt na czas trwania postępowania, w zależności od przypadku, na zasadach porównywalnych do tych, o których jest mowa w dyrektywie 2004/81/WE w sprawie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami.

Państwa członkowskie zobowiązane są do przeprowadzania skutecznych i odpowiednich kontroli opartych na ocenie ryzyka i mających na celu kontrolę zatrudniania nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich.

Kontekst

Komisja zaproponowała przyjęcie tych środków w komunikacie z dnia 19 lipca 2006 r. w sprawie priorytetów politycznych w walce z nielegalną imigracją obywateli państw trzecich. Rada Europejska (15–16 grudnia 2006 r.) zatwierdziła tę propozycję i zwróciła się do Komisji o przedstawienie stosownych wniosków.

Odniesienia

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2009/52/WE

20.7.2009

20.7.2011

Dz.U. L 168 z 30.6.2009

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2009

Top