Help Print this page 
Title and reference
Publiczny dostęp do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Publiczny dostęp do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji

Celem rozporządzenia jest określenie zasad, warunków i ograniczeń regulujących prawo dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji przewidzianych w art. 255 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (WE). Ma również na celu ustalenie zasad zapewniających wykonanie tego prawa i promowanie dobrych praktyk administracyjnych w odniesieniu do dostępu do dokumentów.

AKT

Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.

STRESZCZENIE

Celem rozporządzenia jest zapewnienie obywatelom łatwiejszego dostępu do dokumentów instytucji europejskich. Mają oni prawo dostępu do każdego rodzaju dokumentu, zgodnie z warunkami i wyjątkami określonymi w rozporządzeniu. Odnosi się do wszelkich dokumentów przechowywanych przez instytucje, tj. dokumentów sporządzanych lub otrzymywanych przez nie i pozostających w ich posiadaniu, na wszystkich obszarach działalności Unii Europejskiej (UE).

Beneficjentami rozporządzenia są wszyscy obywatele UE oraz każda osoba fizyczna lub prawna zamieszkała lub mająca siedzibę w państwie UE.

Wyjątki i prawa stron trzecich

Instytucje odmówią dostępu do dokumentu, jeśli ujawnienie go naruszyłoby ochronę:

  • interesu publicznego w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego, kwestii obronnych, stosunków międzynarodowych oraz finansowej, monetarnej lub ekonomicznej polityki UE lub państwa UE,
  • prywatności i integralności osoby fizycznej, w szczególności w odniesieniu do ustawodawstwa UE związanego z ochroną danych osobowych,
  • interesów handlowych osoby fizycznej lub prawnej,
  • postępowania sądowego lub porady prawnej,
  • celu kontroli, śledztwa i audytu.

Instytucje europejskie mogą odmówić udzielenia dostępu do danego dokumentu, jeżeli uzasadnia to interes publiczny.

Dostęp do dokumentu wewnętrznego sporządzonego przez instytucję może zostać nieudzielony, jeśli istnieje ryzyko, iż jego ujawnienie poważnie naruszyłoby proces podejmowania decyzji przez tę instytucję, chyba że za jego ujawnieniem przemawia interes publiczny.

W odniesieniu do dokumentów stron trzecich instytucja skonsultuje się z tą stroną trzecią z zamiarem oceny, czy może mieć zastosowanie wyjątek.

Dokumenty w państwach UE

Jeśli państwo UE otrzyma od instytucji żądanie dotyczące dokumentu będącego w jego posiadaniu, musi ono skonsultować się z rzeczoną instytucją, by zapewnić, że jego ujawnienie jest zgodne z celami niniejszego rozporządzenia. Państwo UE może zamiast tego skierować żądanie do instytucji.

Wnioski, przetwarzanie wniosków i dostęp do dokumentów

Wnioski o udzielenie dostępu do dokumentu mają być składane w formie pisemnej, w tym elektronicznej, w jednym z języków UE. Wnioskodawca nie jest zobowiązany do podania uzasadnienia wniosku.

Wszelkie wnioski o dostęp do dokumentów zostaną rozpatrzone bezzwłocznie. Wnioskodawca otrzyma potwierdzenie wpłynięcia wniosku. W ciągu 15 dni roboczych od daty wpłynięcia wniosku instytucja udzieli dostępu do żądanego dokumentu lub go odmówi.

W przypadku całkowitej lub częściowej odmowy wnioskodawca może, w ciągu 15 dni roboczych od daty otrzymania odpowiedzi od instytucji, złożyć wniosek potwierdzający, w którym zwróci się do instytucji o ponowne rozpatrzenie jej decyzji.

Wnioskodawca ma dostęp do dokumentów przez zapoznanie się z nimi na miejscu lub przez otrzymanie kopii.

Traktowanie dokumentów sensytywnych

Dokumenty sensytywne to dokumenty pochodzące od instytucji lub utworzonych przez nie agencji, z państw UE, państw spoza UE lub organizacji międzynarodowych, zaklasyfikowane jako TRÈS SECRET/TOP SECRET, SECRET lub CONFIDENTIAL. Wnioski o dostęp do dokumentów sensytywnych są rozpatrywane wyłącznie przez osoby mające prawo zapoznania się z tymi dokumentami. Dokumenty sensytywne zostaną ujęte w rejestrze lub ujawnione wyłącznie za zgodą instytucji, która je stworzyła.

Rejestry i praktyka administracyjna

Aby ułatwić dostęp do dokumentów, każda instytucja zapewni dostęp do rejestru dokumentów. Dostęp do rejestru zostanie zapewniony w formie elektronicznej.

Państwa UE współpracują z instytucjami w dostarczaniu obywatelom informacji. Instytucje natomiast tworzą dobre praktyki administracyjne w celu zapewnienia wykonania praw dostępu zagwarantowanych niniejszym rozporządzeniem. Tworzą komitet międzyinstytucjonalny mający na celu zbadanie najlepszych praktyk, postępowanie w przypadku ewentualnych konfliktów i omawianie możliwych przyszłych ulepszeń w dostępie publicznym do dokumentów.

Dokumenty publikowane w Dzienniku Urzędowym

Następujące dokumenty publikowane są w Dzienniku Urzędowym:

  • wnioski Komisji,
  • wspólne stanowiska przyjęte zgodnie z art. 251 i 252 Traktatu WE,
  • decyzje ramowe, decyzje i konwencje określone w art. 34 Traktatu o Unii Europejskiej (Traktat UE),
  • konwencje podpisane przez państwa UE w oparciu o art. 293 Traktatu WE,
  • umowy międzynarodowe zawarte przez UE lub zgodnie z art. 24 Traktatu UE.

Sprawozdania i środki zmierzające do wprowadzenia w życie

Co roku każda instytucja publikuje sprawozdanie za poprzedni rok, wyszczególniające liczbę przypadków, w których instytucja odmówiła prawa dostępu do dokumentów, przyczyny takich odmów oraz liczbę dokumentów sensytywnych nieujętych w rejestrze.

Dalsze informacje na temat przejrzystości dostępne są tutaj.

ODNIESIENIA

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Rozporządzenie nr 1049/2001

3.12.2001

-

Dz.U. L 145 z 31.5.2001

AKTY POWIĄZANE

Wniosek rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji [COM(2008) 229 wersja ostateczna - nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

Celem wniosku jest zmiana rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 w świetle projektu rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 4 kwietnia 2006 r. dotyczącego dostępu do tekstów instytucji (A6-0052/2006), rozporządzenia (WE) nr 1367/2006 z dnia 6 września 2006 r. w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus i publicznych konsultacji w sprawie przeglądu rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 (SEC(2008) 29/2).

Na mocy wniosku zaproponowano zmiany w zakresie artykułów dotyczących:

  • celu rozporządzenia, którym jest zapewnienie publicznego dostępu do dokumentów instytucji,
  • beneficjentów rozporządzenia, którymi są wszystkie osoby fizyczne lub prawne, niezależnie od obywatelstwa lub kraju zamieszkania,
  • zakresu rozporządzenia, poza którym pozostają dokumenty przedłożone w sądach przez strony trzecie. Poza zakresem zastosowania pozostają również dokumenty związane z wykonywaniem kompetencji dochodzeniowych do czasu zamknięcia dochodzenia lub wydania ostatecznej decyzji w danej sprawie,
  • definicji terminu dokument, według której dokument istnieje tylko wtedy, jeżeli został formalnie przekazany odbiorcy(-om), rozpowszechniony wewnątrz instytucji lub też został w inny sposób zarejestrowany. Definicja dokumentu obejmuje również dane zawarte w systemach elektronicznych, o ile można je stamtąd pobrać w czytelnej formie,
  • wyjątków do rozporządzenia, do których zaliczają się dokumenty dotyczące ochrony środowiska naturalnego, związane z postępowaniem sądowym, arbitrażowym i spornym oraz mające zabezpieczyć procedury wyboru personelu lub wykonawców zamówień. Ujawnienie danych osobowych urzędników służby publicznej i reprezentantów interesów, które nie ma związku z ich działalnością zawodową, regulują przepisy WE dotyczące przetwarzania danych osobowych (rozporządzenie (WE) nr 45/2001),
  • konsultacji z osobami trzecimi, w ramach obowiązku konsultacyjnego z organem państwa UE, z którego dokument pochodzi, chyba że dokument ten jest częścią procedury prowadzącej do przyjęcia aktu legislacyjnego lub powszechnie obowiązującego aktu nielegislacyjnego,
  • wniosków o udzielenie dostępu do dokumentów, w których brana jest pod uwagę precyzyjność wniosku i tym samym możliwość zidentyfikowania go. Okres rozpatrzenia wniosków potwierdzających wydłużony został z 15 do 30 dni roboczych. W przypadku całkowitej lub częściowej odmowy wnioskodawca może wszcząć postępowanie sądowe przeciwko instytucji w Sądzie Pierwszej Instancji lub złożyć skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich,
  • dostępu do dokumentu po złożeniu wniosku, który to dostęp musi zostać uszanowany na podstawie ewentualnych szczególnych zasad dostępu przewidzianych przez prawo UE lub prawo krajowe, w szczególności kiedy taki dostęp podlega opłacie,
  • aktywnego rozpowszechniania dokumentów – przepis został przeformułowany w celu przyznania bezpośredniego dostępu do dokumentów stanowiących element procedur prowadzących do przyjęcia aktów legislacyjnych lub powszechnie obowiązujących aktów nielegislacyjnych. Każda instytucja określa inne kategorie dokumentów, które są bezpośrednio dostępne publicznie.

Sprawozdania

Sprawozdanie Komisji dotyczące stosowania w roku 2011 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji [COM(2012) 429 final - nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

W 2010 i 2011 r. liczba wniosków o udostępnienie dokumentów przedkładanych Komisji utrzymywała się na tym samym poziomie. Komisja przoduje wśród instytucji i organów Unii Europejskiej pod względem liczby rozpatrywanych wniosków, przetwarzając ich blisko 6500 rocznie. Stabilizacja liczby wniosków może być wskazówką, że prawo dostępu do dokumentów jest wystarczająco znane obywatelom europejskim, społeczeństwu obywatelskiemu i podmiotom gospodarczym. Z drugiej strony potrzeba występowania z wnioskiem o dostęp do dokumentów zmniejszyła się w miarę jak Komisja zaczęła stopniowo proaktywnie ujawniać dokumenty i informacje za pośrednictwem rejestrów publicznych i na stronach internetowych.

Największa liczba wstępnych wniosków (7,8%) wpłynęła do Dyrekcji Generalnej ds. Podatków i Unii Celnej, a także DG ds. Konkurencji (6,99%) oraz DG ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów (6,96%). Najaktywniejszą kategorią wnioskodawców okazało się środowisko akademickie, które przesłało 25,7% wniosków wstępnych, następną w kolejności kategorią były firmy prawnicze oraz społeczeństwo obywatelskie.

Sprawozdanie Komisji dotyczące stosowania w roku 2012 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji [COM(2013) 515 final - nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

W 2012 r. spadła liczba wniosków o udostępnienie dokumentów na początkowym etapie procedury (6014) w porównaniu do lat poprzednich. Najaktywniejszą kategorią wnioskodawców okazało się po raz kolejny środowisko akademickie, które przesłało 22,7% wniosków wstępnych. Tak jak w poprzednich latach, następną w kolejności kategorią były firmy prawnicze, które złożyły 13,58% ogólnej liczby wniosków oraz społeczeństwo obywatelskie (organizacje pozarządowe, grupy interesów), które złożyły 10,3% wniosków.

Największa liczba wstępnych wniosków wpłynęła do Sekretariatu Generalnego Komisji i Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Konsumentów, a następnie Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji oraz Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska.

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2014

Top