Help Print this page 
Title and reference
Urlop rodzicielski

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Urlop rodzicielski

Europejscy partnerzy społeczni zawarli nowe porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego. Na mocy tego porozumienia urlop rodzicielski przedłużony zostaje dla każdego z rodziców do czterech miesięcy. Porozumienie ma zastosowanie do wszystkich pracowników i wszystkich rodzajów umów. Stanowi środek zapewniający pracownikom większe możliwości godzenia obowiązków zawodowych z rodzinnymi i propagujący równość traktowania kobiet i mężczyzn.

AKT

Dyrektywa Rady 2010/18/UE 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylająca dyrektywę 96/34/WE (tekst mający znaczenie dla EOG).

STRESZCZENIE

Pracownicy mają prawo do urlopu rodzicielskiego w związku z narodzeniem lub przysposobieniem dziecka. Urlop ten można wziąć do czasu osiągnięcia przez dziecko pewnego wieku, który określony jest w ustawodawstwach krajowych lub układach zbiorowych, ale przed ukończeniem przez nie ośmiu lat.

Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich pracowników, kobiet i mężczyzn, bez względu na rodzaj umowy o pracę (na czas nieokreślony, określony, zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy lub na podstawie umowy o pracę z agencją pracy tymczasowej).

Urlopu rodzicielskiego udziela się na okres co najmniej czterech miesięcy. Każdy pracownik powinien mieć możliwość wykorzystania urlopu rodzicielskiego w całości. To oznacza, że urlop ten nie powinien być przenoszony na drugiego rodzica. Takie przeniesienie jest jednak możliwe, jeżeli każdy z rodziców zachowa co najmniej jeden z czterech miesięcy przyznanego urlopu dla siebie.

Korzystanie z urlopu

Warunki korzystania z urlopu i dostosowania urlopu określone są w ustawodawstwie krajowym lub układach zbiorowych. W związku z tym państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) lub partnerzy społeczni mogą:

  • dostosować urlop do potrzeb rodziców i pracowników, przyznając urlop na zasadzie pełnego lub niepełnego wymiaru czasu pracy, w częściach lub w formie systemu kredytu czasowego,
  • uzależnić przyznanie tego uprawnienia do stażu pracy, który nie może przekroczyć jednego roku. Przy obliczaniu okresu kwalifikującego powinno się w odpowiednich przypadkach brać pod uwagę wszystkie kolejne umowy na czas określony zawierane z tym samym pracodawcą,
  • przyznać prawo do odroczenia urlopu przez pracodawcę z uzasadnionych przyczyn związanych z działalnością przedsiębiorstwa,
  • dopuścić szczególne rozwiązania w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania małych przedsiębiorstw.

Pracownicy, którzy mają zamiar skorzystać z urlopu rodzicielskiego, muszą powiadomić o tym pracodawców w wyznaczonym terminie. Termin ten określony jest przez każde państwo członkowskie przy uwzględnieniu interesów pracowników i pracodawców.

Zachęca się każde państwo członkowskie do określenia środków dodatkowych lub zasad szczególnych korzystania z urlopu rodzicielskiego przez rodziców przysposobiających i rodziców dzieci niepełnosprawnych lub dotkniętych długotrwałą chorobą.

Powrót do pracy i niedyskryminacja

Po wykorzystaniu urlopu rodzicielskiego pracownik ma prawo do powrotu do tej samej pracy. Jeżeli nie jest to możliwe, pracodawca musi takiemu pracownikowi zaproponować pracę równorzędną lub podobną, zgodną z umową o pracę lub stosunkiem zatrudnienia.

Ponadto prawa nabyte lub które były nabywane przez pracownika w chwili rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego:

  • zachowywane są w niezmienionej formie do zakończenia urlopu,
  • mają zastosowanie po zakończeniu urlopu, podobnie jak wszystkie zmiany wynikające z prawa krajowego, układów zbiorowych lub praktyki.

Pracownicy objęci są ochroną przed mniej korzystnym traktowaniem lub zwalnianiem z powodu ubiegania się o urlop rodzicielski lub korzystania z takiego urlopu.

Wszystkie kwestie dotyczące zabezpieczenia społecznego i dochodów, związane z urlopem rodzicielskim, rozstrzygane są przez państwa członkowskie lub partnerów społecznych. W porozumieniu nie określono tym samym zasad dotyczących wypłacania wynagrodzenia czy świadczenia wyrównawczego w czasie trwania urlopu rodzicielskiego.

Pracownicy powracający z urlopu rodzicielskiego powinni mieć możliwość wystąpienia o zmianę ich godzin pracy lub organizacji czasu pracy przez pewien okres. Pracodawcy muszą rozpatrzyć takie wnioski i odpowiedzieć na nie, uwzględniając zarówno swoje potrzeby jak i pracowników.

Urlop z powodu działania siły wyższej

Pracownicy mogą ubiegać się o urlop z powodu działania siły wyższej związanej ze sprawami rodzinnymi. O taki urlop można się w szczególności ubiegać w przypadku choroby lub wypadku, kiedy natychmiastowa obecność pracownika przy jego rodzinie jest konieczna.

Kontekst

Na mocy dyrektywy wprowadzone zostaje w życie zmienione porozumienie ramowe, które zawarte zostało przez europejskich partnerów społecznych 18 czerwca 2009 r. Porozumienie stanowi kontynuację porozumienia ramowego z 14 grudnia 1995 r. dotyczącego urlopu rodzicielskiego.

Odniesienia

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2010/18/UE

7.4.2010

8.3.2012

Dz.U. L 68 z 18.3.2010

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2010

Top