Help Print this page 
Title and reference
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób

Choroby zakaźne mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia obywateli, tym bardziej, że mogą rozprzestrzeniać się na cały świat w bardzo krótkim czasie. Aby reakcja była szybka i skuteczna, należy wzmocnić możliwości działania Unii w przypadku nagłego wystąpienia choroby. W tym celu władze wspólnotowe postanowiły utworzyć Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 851/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.

STRESZCZENIE

Zespół ostrej ciężkiej niewydolności oddechowej (SARS) to ostatni przykład szybkości, z jaką mogą pojawiać się i rozprzestrzeniać nowe choroby. W ciągu kilku tygodni epidemia SARS, która pojawiła się na południu Chin, rozprzestrzeniła się w Kanadzie, Europie i Azji. Aby ograniczyć nagłe wystąpienia chorób zakaźnych i jak najwcześniej zapobiegać ich rozprzestrzenianiu się, konieczne jest utworzenie mechanizmów pozwalających na szybką reakcję i skuteczne działanie.

Unia Europejska (UE) dysponuje już wspólnotową siecią nadzoru i kontroli epidemiologicznej chorób zakaźnych. Jednak skuteczność tej sieci, zarządzanej przez Komisję i utworzonej we współpracy z państwami członkowskim w 1991 r. jest niewystarczająca, by skutecznie chronić obywateli Wspólnoty przed zagrożeniami, jakie niosą ze sobą choroby zakaźne oraz celowe uwolnienie czynników zakaźnych („bioterroryzm”). Utworzenie Europejskiego Centrum stało się więc konieczne w celu osiągnięcia większej spójności i skuteczności działania wspólnotowego.

MISJA

Misją Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób jest identyfikowanie, ocena i powiadamianie o zagrożeniach dla zdrowia ludzkiego ze strony chorób zakaźnych.

W zakresie swej misji Centrum:

  • poszukuje, zestawia, ocenia i rozpowszechnia odpowiednie dane naukowo-techniczne,
  • wydaje ekspertyzy naukowe oraz świadczy pomoc naukowo-techniczną, w tym szkolenia,
  • przekazuje informacje Komisji, państwom członkowskim, agencjom wspólnotowym oraz organizacjom międzynarodowym działającym w dziedzinie zdrowia publicznego,
  • koordynuje prace europejskich sieci działających w zakresie objętym misją i zarządza wyspecjalizowaną siecią nadzoru,
  • zapewnia wymianę informacji, wiedzy fachowej i najlepszych praktyk oraz ułatwia określanie i realizację wspólnych działań.

GŁÓWNE ZADANIA

Do głównych zadań Centrum należą: nadzór epidemiologiczny, system wczesnego ostrzegania i reagowania, ekspertyzy naukowe, pomoc techniczna państwom członkowskim i państwom trzecim, działania na rzecz wsparcia i rozwoju w obliczu nowych zagrożeń sanitarnych.

Nadzór epidemiologiczny i utworzenie sieci laboratoriów

Obowiązkiem Centrum jest rozwijanie nadzoru epidemiologicznego na poziomie wspólnotowym. Stopniowo będzie przejmowało zadania operacyjne europejskiej sieci chorób zakaźnych. Centrum wspiera prowadzone działania organów uznanych przez państwa członkowskie poprzez prowadzenie wyspecjalizowanych sieci nadzoru. W celu zapewnienia optymalnego działania harmonizuje metodologie operacyjne, kontroluje i ocenia prace w zakresie nadzoru wyspecjalizowanych sieci laboratoriów. Poprzez zachęcanie do współpracy między specjalistycznymi laboratoriami Centrum promuje wypracowanie zdolności w zakresie diagnostyki, wykrywania, identyfikacji i charakterystyki czynników zakaźnych mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Ekspertyza naukowa

Centrum zapewnia niezależne ekspertyzy naukowe, fachowe doradztwo, dane i informacje. W tym celu centrum dąży do uzyskania najlepszej dostępnej wiedzy naukowej. Jeśli w danym przypadku niezależna wiedza naukowa jest niedostępna w ramach istniejących wyspecjalizowanych sieci nadzoru, Centrum może ustanowić niezależne doraźne panele naukowe.

Centrum wydaje ekspertyzy naukowe na wniosek Komisji, Parlamentu Europejskiego lub państwa członkowskiego. Może również wydać ekspertyzę z własnej inicjatywy.

Wczesne ostrzeganie i reagowanie

Centrum wspiera Komisję poprzez prowadzenie systemu wczesnego ostrzegania i reagowania (EWRS), tym samym zapewniając państwom członkowskim zdolność reagowania w skoordynowany sposób. W przypadku ostrzeżenia odpowiedzialność za działanie leży w dalszym ciągu po stronie państw członkowskich, natomiast Centrum i sieć zapewniają działanie systemu EWRS od strony technicznej. W razie potrzeby Centrum koordynuje swoje działania z innymi zaangażowanymi europejskimi agencjami, takimi jak Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i Europejska Agencja Leków.

Pomoc i szkolenia naukowo-techniczne

Komisja, państwa członkowskie, państwa trzecie oraz organizacje międzynarodowe, w szczególności Światowa Organizacja Zdrowia, mogą zażądać od Centrum świadczenia pomocy naukowo-technicznej w zakresie którejkolwiek z dziedzin objętych jego misją. Pomoc taka może obejmować wspieranie ich w zakresie opracowania środków zapobiegawczych, jakie należy podjąć w odpowiedzi na zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, udzielania specjalistycznej pomocy oraz mobilizowanie i koordynowanie zespołów dochodzeniowych.

Centrum wspiera i koordynuje programy szkoleniowe w celu wspierania państw członkowskich i Komisji w zakresie posiadania wystarczającej liczby przeszkolonych specjalistów, w szczególności jeśli chodzi o nadzór epidemiologiczny i badania terenowe.

Identyfikacja pojawiających się zagrożeń dla zdrowia

Centrum we współpracy z państwami członkowskimi ustanawia procedury systematycznego poszukiwania, gromadzenia, zestawiania i analizowania informacji w celu zidentyfikowania pojawiających się zagrożeń dla zdrowia. Ponadto Centrum przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji coroczną ocenę bieżących i pojawiających się zagrożeń. Powiadamia również jak najszybciej Komisję i państwa członkowskie o ustaleniach wymagających ich niezwłocznej uwagi.

Powiadamianie o działalności Centrum

Centrum zapewnia społeczeństwu szybkie otrzymywanie obiektywnych, wiarygodnych i łatwo dostępnych informacji dotyczących wyników jego prac. Aby osiągnąć te cele, Centrum udostępnia informacje ogółowi, między innymi poprzez wyspecjalizowaną stronę internetową.

ORGANIZACJA

Struktura Centrum opiera się na modelu innych niezależnych agencji europejskich. W skład Centrum wchodzą:

  • zarząd składający się z jednego członka desygnowanego przez każde państwo członkowskie, dwóch członków desygnowanych przez Parlament Europejski oraz trzech członków desygnowanych przez Komisję. Zarząd czuwa nad realizacją przez Centrum jego misji i zadań poprzez przyjmowanie jego programu prac oraz zasad finansowych,
  • dyrektor wraz ze swoim personelem. Dyrektor odpowiada za codzienne administrowanie Centrum, opracowanie i wdrażanie programu prac,
  • forum doradcze składające się z przedstawicieli technicznie właściwych organów krajowych. Forum stanowi mechanizm wymiany informacji dotyczących zagrożeń dla zdrowia oraz gromadzenia wiedzy.

ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI W 2005 R.

Centrum rozpoczęło działalność w maju 2005 r. Zatrudnia około stu osób i dysponuje budżetem 48 milionów euro, przeznaczonym na pierwsze trzy lata działalności.

Centrum ma swoją siedzibę w Sztokholmie (Szwecji).

Odniesienia

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 851/2004

20.5.2004

-

Dz.U. L 142 z 30.4.2004

See also

Ostatnia aktualizacja: 17.05.2011

Top