Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Równość kobiet i mężczyzn na rynku pracy

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Równość kobiet i mężczyzn na rynku pracy

Celem dyrektywy jest skonsolidowanie kilku dyrektyw w sprawie równości kobiet i mężczyzn poprzez uproszczenie, zmodernizowanie i ulepszenie prawa UE w zakresie równości traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia.

STRESZCZENIE

Równość kobiet i mężczyzn jest podstawową zasadą prawa UE, która ma zastosowanie do wszystkich aspektów życia społecznego, w tym do zatrudnienia.

Równość w zakresie zatrudnienia i warunków pracy

Na mocy niniejszej dyrektywy zakazuje się bezpośredniej* lub pośredniej dyskryminacji* kobiet i mężczyzn w odniesieniu do warunków:

  • rekrutacji, dostępu do zatrudnienia oraz prowadzenia działalności,
  • zwolnienia,
  • kształcenia i awansu zawodowego,
  • członkostwa w organizacjach pracowników lub pracodawców.

Na mocy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (UE) (art. 157) zakazuje się ponadto dyskryminacji ze względu na płeć w odniesieniu do wynagradzania za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości. Zasada ta ma zastosowanie również do systemu zaszeregowania pracowników przy ustalaniu wynagrodzenia.

Niemniej jednak odmienne traktowanie kobiet i mężczyzn można uznać za niedyskryminacyjne, jeżeli ze względu na rodzaj danej działalności podjęte środki są zgodne z prawem i proporcjonalne.

Kraje UE muszą zachęcać pracodawców i osoby odpowiedzialne za szkolenie zawodowe do podejmowania działań mających na celu zwalczanie dyskryminacji (bezpośredniej i pośredniej) ze względu na płeć oraz mające w szczególności na celu zwalczanie molestowania* i molestowania seksualnego*.

Równe traktowanie w dziedzinie ochrony socjalnej

Kobiety i mężczyźni traktowani są w ten sam sposób w ramach systemów zabezpieczenia społecznego, a w szczególności w odniesieniu do:

  • zakresu zastosowania systemów zabezpieczenia społecznego i warunków przystępowania do nich,
  • opłacania składek,
  • obliczania wysokości świadczeń, w tym świadczeń dodatkowych oraz warunków dotyczących okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do nich.

Zasadę tę stosuje się do wszystkich osób czynnych zawodowo, w tym do:

  • osób prowadzących działalność na własny rachunek. W ramach tej kategorii kraje UE mogą postanowić, że odmienne traktowanie, zwłaszcza w odniesieniu do wieku emerytalnego, jest zgodne z prawem,
  • pracowników, których praca została przerwana z powodu choroby, macierzyństwa, wypadku lub przymusowego bezrobocia,
  • osób poszukujących pracy, pracowników emerytowanych, pracowników niepełnosprawnych oraz do uprawnionych po nich osób.

Urlop macierzyński, ojcowski i adopcyjny

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego i/lub adopcyjnego osoba, która na takim urlopie przebywała, uprawniona jest do:

  • powrotu na swoje stanowisko pracy lub na równorzędne stanowisko na warunkach nie mniej dla niej korzystnych,
  • korzystania z poprawy warunków pracy, do której byłaby uprawniona w trakcie swojej nieobecności.

Ochrona praw

Kraje UE muszą wprowadzić środki prawne dostępne dla pracowników, którzy padli ofiarą dyskryminacji, takie jak procedury pojednawcze i sądowe. Tym samym podejmują one niezbędne środki w celu ochrony pracujących osób i ich przedstawicieli przed niekorzystnym traktowaniem w odpowiedzi na skargę wniesioną w przedsiębiorstwie lub jakiekolwiek postępowanie sądowe.

Kraje UE wprowadzają sankcje oraz umożliwiają dochodzenie odszkodowania lub zadośćuczynienia za poniesione szkody.

W przypadku wszczęcia postępowania sądowego ciężar dowodu w sprawie dotyczącej dyskryminacji spoczywa na pozwanym, który musi udowodnić, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania.

Popieranie równego traktowania

Kraje UE wskazują organy, których zadaniem jest promowanie, analizowanie i monitorowanie stosowania zasady równego traktowania, jak również monitorowanie ustawodawstwa oraz zapewnianie niezależnego wsparcia ofiarom dyskryminacji.

Przedsiębiorstwa muszą promować stosowanie zasady równości płci i powierzyć ważniejszą rolę partnerom społecznym i organizacjom pozarządowym.

KONTEKST

KLUCZOWE POJĘCIA

* Dyskryminacja bezpośrednia: sytuacja, w której dana osoba traktowana jest mniej korzystnie ze względu na płeć niż jest, była lub byłaby traktowana inna osoba w porównywalnej sytuacji.

* Dyskryminacja pośrednia: sytuacja, w której z pozoru neutralny przepis, kryterium lub praktyka stawiałaby osoby danej płci w szczególnie niekorzystnym położeniu w porównaniu do osób innej płci, chyba że dany przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, a środki osiągnięcia tego celu są właściwe i niezbędne.

* Molestowanie: sytuacja, w której ma miejsce niepożądane zachowanie związane z płcią osoby, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby i stworzenie atmosfery zastraszenia, wrogości, poniżenia, upokorzenia lub obrazy.

* Molestowanie seksualne: sytuacja, w której ma miejsce jakakolwiek forma niepożądanego zachowania werbalnego, niewerbalnego lub fizycznego o charakterze seksualnym, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby, w szczególności przy stwarzaniu atmosfery zastraszenia, wrogości, poniżenia, upokorzenia lub obrazy.

AKT

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana) (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23–36)

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2015

Top